Complete blood count

Ümumi qan analizi eritrositlərin, leykositlərin və trombositlərin sayını və xüsusiyyətlərini, hemoqlobin səviyyəsini və hematokriti qiymətləndirən əsas laborator müayinədir.

Sinonimlər: ÜQA, Kliniki qan analizi

Ümumi (kliniki) qan analizi tibbdə ən geniş yayılmış analizdir. Müasir hematoloji analizatorlar bir neçə dəqiqəyə iyirmiyə yaxın parametri müəyyən edir: eritrositlərin, leykositlərin və trombositlərin sayı, hemoqlobin, hematokrit, eritrosit indeksləri (MCV, MCH, MCHC, RDW). Təyinata görə leykositar formula və EÇS təyin edilir, lazım olduqda laboratoriya həkimi qan yaxmasına mikroskop altında baxır.

Nə üçün təyin edilir

Profilaktik müayinələr, əməliyyatdan əvvəl və hamiləlik dövründə müayinə.
Anemiyanın aşkarlanması və növünün dəqiqləşdirilməsi.
İltihab və infeksiyanın qiymətləndirilməsi, bakterial və virus mənşəyinin fərqləndirilməsi.
Qan xəstəliklərindən şübhə: leykoz, trombositopeniya, mieloproliferativ xəstəliklər.
Müalicəyə nəzarət — kimyaterapiya, qanyaranmaya təsir edən preparatlar.

Hazırlıq

Qan venadan və ya barmaqdan, üstünlüklə səhər acqarına və ya yüngül yeməkdən 3–4 saat sonra götürülür. Bir gün əvvəl intensiv fiziki yükdən və spirtli içkidən çəkinin, analizdən bir saat əvvəl siqaret çəkməyin. Qan götürülməzdən əvvəl 10–15 dəqiqə sakit oturmaq yaxşıdır. Dərman qəbul edirsinizsə, bu barədə həkimə deyin.

Normalar

Böyüklər üçün təxmini qiymətlər:

Hemoqlobin: kişilər 130–170 q/l, qadınlar 120–150 q/l.
Eritrositlər: kişilər 4,0–5,5 × 10¹²/l, qadınlar 3,7–4,7 × 10¹²/l.
Hematokrit: kişilər 40–48%, qadınlar 36–42%.
MCV: 80–100 fl.
Leykositlər: 4,0–9,0 × 10⁹/l.
Trombositlər: 150–400 × 10⁹/l.
EÇS: kişilər 10–15 mm/saata qədər, qadınlar 15–20 mm/saata qədər.

İstinad qiymətləri laboratoriyadan, üsuldan, cinsdən və yaşdan asılıdır; uşaqlarda və hamilələrdə fərqlidir. Blankdakı diapazona əsaslanın.

Kənarlaşmaların səbəbləri

Aşağı hemoqlobin — anemiyalar: dəmir defisitli, B12-defisitli, qanitirmə və xroniki xəstəliklərlə bağlı. Yüksək — susuzlaşma, siqaret çəkmə, yüksək dağlıq ərazidə yaşamaq, həqiqi polisitemiya. Leykositoz — daha çox bakterial infeksiya, iltihab; leykopeniya — virus infeksiyaları, dərmanlar, sümük iliyi xəstəlikləri. Trombositopeniya qanaxmaya meyilliliyi artırır, trombositoz reaktiv ola bilər və ya mieloproliferativ xəstəliyin əlaməti olur. Bütün cərgələrin eyni vaxtda azalması (pansitopeniya) hematoloq müayinəsi tələb edir. Cüzi kənarlaşmalar çox vaxt əhəmiyyətsizdir — nəticəni simptomları nəzərə alaraq həkim şərh edir.

Əlaqəli terminlər

Hansı həkim məşğul olur

Hematoloq

Bu mövzuda məqalələr

Yetkin əhalinin dispanserizasiyası: tez-tez verilən suallara cavablar

Dispanserizasiya — xəstəliklərin inkişafının qarşısını almaq və onları vaxtında aşkarlamaq üçün yaradılmış monitorinq sistemidir.

İstiqamət: Preventiv tibb

Xəstəliklərin erkən diaqnostikası: necə, kimə və nə üçün?

Müntəzəm profilaktik müayinələr bir sıra xəstəliklərin vaxtında aşkarlanması üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Məlumdur ki, xəstəliklərin əksəriyyətinin qarşısını almaq…