Proteinuria MKB-10: R80

Proteinuriya — sidiklə normadan artıq zülalın ifraz olunmasıdır; böyrək yumaqcıqlarının və ya kanalcıqlarının zədələnməsinin tez-tez və erkən əlamətidir.

Sinonimlər: Sidikdə zülal

Sağlam böyrəklər zülalı demək olar ki, sidiyə buraxmır: yumaqcıq filtri iri molekulları saxlayır, süzülmüş az miqdar zülal isə kanalcıqlarda geri sorulur. Proteinuriya bu baryerin pozulduğunu və ya qanda zülalın həddən artıq olduğunu göstərir. Özü adətən hiss olunmur, lakin böyrək zədələnməsinin mühüm markeri və ürək-damar ağırlaşmaları üçün müstəqil risk amilidir. Davamlı proteinuriya xroniki böyrək xəstəliyinin proqressivləşməsini sürətləndirir.

Mümkün səbəblər

Keçici (funksional) — ağır fiziki yükdən sonra, qızdırma, stress, soyuqlama zamanı. Təkrar analizdə yox olur.
Ortostatik — yeniyetmələrdə və gənclərdə zülal yalnız şaquli vəziyyətdə görünür; adətən təhlükəsizdir.
Böyrək xəstəlikləri — diabetik nefropatiya, hipertonik böyrək zədələnməsi, qlomerulonefritlər, qurdeşənəyi nefriti, amiloidoz, polikistoz, interstisial nefrit.
Preeklampsiya — hamiləliyin ikinci yarısında sidikdə zülalın təzyiq artımı ilə birlikdə görünməsi təcili qiymətləndirmə tələb edir.
Yüngül zəncirlərin artıqlığı — mielom xəstəliyində (Bens-Cons zülalı).

Nə ilə müşayiət olunur

Az proteinuriya çox vaxt simptomsuz olur. Böyük zülal itkisində sidik köpüklənir, göz qapaqlarında, ayaqlarda, qarında ödemlər yaranır — nefrotik sindrom inkişaf edir. Təzyiqin artması, sidikdə qan, sidik miqdarının azalması, əsas xəstəliyin əlamətləri (diabetdə susuzluq, qurdeşənəyində oynaq ağrıları və səpgi) ola bilər.

Diaqnostika

İlkin skrininq ümumi sidik analizi və ya test-zolaqdır. Dəqiq qiymətləndirmə üçün birdəfəlik səhər porsiyasında albumin/kreatinin və ya zülal/kreatinin nisbəti, yaxud sutkalıq zülal itkisi təyin edilir. Şərti olaraq sutkada 150 mq-dan az zülal və 30 mq-dan az albumin ifrazı norma sayılır. Nəticə təkrar analizlə təsdiqlənir, çünki birdəfəlik artım təsadüfi ola bilər. Əlavə olaraq kreatinin və YFS qiymətləndirilir, böyrəklərin ultrasəs müayinəsi aparılır; səbəb aydın olmadıqda nefroloq böyrək biopsiyası təyin edə bilər.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

ödemlər sürətlə artır, bir neçə gündə çəki artır, sidik kəskin azalır;
hamilə qadında sidikdə zülal baş ağrısı, gözlər önündə işartılar, qarnın yuxarı hissəsində ağrı ilə birlikdədirsə — dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın;
xüsusilə uzananda təngnəfəslik, qırmızı və ya qonur rəngli sidik.

Əlaqəli terminlər

Hansı həkim məşğul olur

Nefroloq

Proteinuriya