Barmağa və ya qulaq məməciyinə taxılan sensor vasitəsilə qanın oksigenlə doyma dərəcəsinin (SpO2) və nəbz tezliyinin invaziv olmayan ölçülməsi üsulu.
Pulsoksimetriya arterial qanda hemoqlobinin hansı hissəsinin oksigenlə birləşdiyini öyrənməyin sadə və ağrısız üsuludur. Sensor barmağı qırmızı və infraqırmızı işıqla işıqlandırır və udulma fərqinə görə saturasiyanı (SpO2) hesablayır, eyni zamanda nəbz tezliyini göstərir. Üsul reanimasiyada, narkoz zamanı, pulmonologiya şöbələrində, portativ cihazlar isə evdə də istifadə olunur.
Göstərişlər
- pnevmoniya, koronavirus infeksiyası və digər kəskin ağciyər xəstəliklərinin ağırlığının qiymətləndirilməsi;
- xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi, interstisial ağciyər xəstəlikləri, ürək çatışmazlığı zamanı nəzarət;
- oksigen terapiyasının seçilməsi və nəzarəti;
- narkoz, sedasiya, endoskopiya zamanı və əməliyyatlardan sonra monitorinq;
- yuxu apnoesinin skrininqi kimi gecə pulsoksimetriyası;
- yenidoğulmuşlarda kritik ürək qüsurlarının skrininqi.
Hazırlıq
Xüsusi hazırlıq tələb olunmur. Əllər isti olmalı, barmaqdan lakı və süni dırnaqları çıxarmaq məsləhətdir. Ölçmə zamanı göstəricilər sabitləşənə qədər 1–2 dəqiqə əli tərpətmədən sakit oturmaq lazımdır.
Necə aparılır və nəticənin qiymətləndirilməsi
Sıxac barmağa taxılır, nəticə bir neçə saniyəyə görünür. Sağlam insanda sakitlikdə dəniz səviyyəsində SpO2 adətən 95–100% olur. 90%-dən aşağı göstəricilər hipoksemiyaya uyğundur. Xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi olanlarda həkim fərdi hədəf diapazonu, məsələn, 88–92% təyin edə bilər, buna görə rəqəmləri diaqnozu nəzərə alaraq şərh etmək lazımdır.
Üsulun vacib məhdudiyyətləri:
- soyuq əllər, tremor, aşağı təzyiq, parlaq xarici işıq zamanı qeyri-dəqiqlik;
- dəm qazı ilə zəhərlənmədə cihaz yalançı normal göstəricilər göstərir;
- tünd dərili insanlarda göstəricilərin yüksəldilməsi mümkündür;
- pulsoksimetr karbon qazının səviyyəsini göstərmir — bunun üçün qan qazlarının analizi lazımdır.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Üsul təhlükəsizdir və ağırlaşma yaratmır. Lakin xroniki ağciyər xəstəliyi olmayan insanda sakitlikdə SpO2 davamlı olaraq 92% və daha aşağıdırsa, təcili həkim məsləhəti lazımdır. Saturasiya 90%-dən aşağı olduqda, güclü təngnəfəslik, dodaqların göyərməsi, şüurun dolaşıqlığı və ya döş ağrısı zamanı təcili tibbi yardım (103) çağırın. Özünühissə diqqət edin: normal rəqəm ciddi xəstəliyi istisna etmir.
Əlaqəli terminlər
- Oksigen saturasiyası
- Hipoksemiya
- Tənəffüs çatışmazlığı
- Xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi
- Pnevmoniya
- Yuxu apnoesi
- Koronavirus infeksiyası
- Təngnəfəslik
Hansı həkim məşğul olur
Bu mövzuda məqalələr
Gecə apnoesinin diaqnostikası – polisomnoqrafiya, yoxsa portativ cihazlar?
Bütün dünyada yuxu pozğunluqlarının araşdırılmasında qızıl standart polisomnoqrafiya hesab olunur – bu, yuxu zamanı insan orqanizminin müxtəlif fizioloji…
İstiqamət: Somnologiya

