Hearing loss MKB-10: H91.9

Ağıreşitmə — səsin keçirilməsi və ya qavranılmasının pozulması nəticəsində yüngüldən dərinə qədər müxtəlif dərəcəli davamlı eşitmə zəifliyidir.

Sinonimlər: Eşitmə itkisi, Eşitmənin zəifləməsi

Ağıreşitmə, xüsusən yaşlı insanlarda, ən geniş yayılmış sağlamlıq pozğunluqlarından biridir. Konduktiv ağıreşitmə (səs xarici və ya orta qulaqdan pis keçir), neyrosensor ağıreşitmə (ilbizin tükcüklü hüceyrələri və ya eşitmə siniri zədələnir) və qarışıq forma ayırd edilir. Yaranma vaxtına görə anadangəlmə və qazanılmış, gedişatına görə qəfil, kəskin və xroniki formalar var.

Səbəblər və risk amilləri

konduktiv: kükürd tıxacı, otitlər, qulaq pərdəsinin perforasiyası, otoskleroz, eşitmə borusunun disfunksiyası;
neyrosensor: yaşla bağlı dəyişikliklər (presbiakuzis), uzunmüddətli küy, ototoksik dərmanlar (məsələn, aminoqlikozidlər), Menyer xəstəliyi, virus infeksiyaları, travmalar, eşitmə sinirinin nevrinoması;
anadangəlmə: genetik səbəblər, hamiləlik zamanı məxmərək və digər infeksiyalar, vaxtından əvvəl doğulma, yenidoğulmuşların ağır sarılığı;
risk amilləri: şəkərli diabet, siqaret çəkmə, ürək-damar xəstəlikləri.

Simptomlar

İnsan tez-tez təkrar soruşur, səsi artırır, küydə və bir neçə həmsöhbətlə danışarkən nitqi pis ayırd edir. Çox vaxt qulaqlarda küy və tutulma olur. Uşaqlarda əlamətlər səslərə reaksiyanın olmaması, nitq inkişafının ləngiməsi, diqqətsizlikdir. Böyüklərdə eşitmənin azalması sosial təcridlə və koqnitiv pozğunluq riskinin artması ilə bağlıdır.

Diaqnostika

LOR həkimi otoskopiya və kamerton sınaqları aparır, sonra ton həddi audiometriyası, timpanometriya, göstərişə görə nitq audiometriyası, otoakustik emissiya, qısa latentli eşitmə potensialları, MRT təyin edir. Azərbaycanda, bir çox ölkələrdə olduğu kimi, yenidoğulmuşların audioloji skrininqi aparılır.

Müalicə

Taktika səbəbdən asılıdır. Konduktiv ağıreşitməni çox vaxt aradan qaldırmaq olur: tıxacı çıxarmaq, otiti müalicə etmək, orta qulaqda əməliyyat aparmaq. Qəfil neyrosensor ağıreşitmədə həkim kortikosteroidlər təyin edir — müalicəyə nə qədər tez başlanarsa, bir o qədər səmərəlidir. Davamlı neyrosensor ağıreşitmədə əsas vasitə eşitmə cihazları, dərin formada isə koxlear implantasiyadır.

Profilaktika

Küydən qorunma (qulaq tıxacları, qulaqlıqda səsin məhdudlaşdırılması), uşaqların qızılca, məxmərək və epidemik parotitə qarşı peyvəndi, ototoksik dərmanlarla ehtiyatlılıq, diabetə nəzarət, 50 yaşdan sonra eşitmənin müntəzəm yoxlanılması.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Bir və ya hər iki qulaqda, xüsusən küy və başgicəllənmə ilə qəfil eşitmə zəifliyi bir sutka ərzində LOR həkiminə müraciət üçün səbəbdir. Eşitmə itkisi qol və ya ayaqda zəiflik, üz asimmetriyası, nitq pozğunluğu ilə müşayiət olunarsa, dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın.