Mədəciklərin yığılması əvəzinə liflərinin xaotik, səmərəsiz titrəməsi. Qan dövranı dayanır — bu, ürəyin dayanmasıdır.
Mədəciklərin fibrillyasiyası (MF) ən təhlükəli ritm pozğunluğudur. Mədəciklərin elektrik fəaliyyəti xaotik olur, miokardın ayrı-ayrı lifləri uyğunsuz şəkildə titrəyir və ürək qan vurmağı dayandırır. Bir neçə saniyədən sonra insan huşunu itirir, yardım göstərilməzsə bir neçə dəqiqədən sonra beyində geridönməz zədələnmələr və ölüm baş verir. MF qəfil ürək ölümünün əsas səbəblərindən biridir.
Səbəblər və risk amilləri
- kəskin miokard infarktı və ürəyin işemik xəstəliyi — ən çox rast gələn səbəb;
- infarktdan sonrakı çapıq, kardiomiopatiyalar (dilatasion, hipertrofik), miokardit;
- atım fraksiyası azalmış ağır ürək çatışmazlığı;
- irsi kanalopatiyalar: uzun QT sindromu, Brugada sindromu və s.;
- elektrolitlərin (kalium, maqnezium) ağır pozğunluqları, bəzi dərmanların həddindən artıq dozası, narkotiklər;
- elektrik cərəyanı vurması, döş qəfəsinin küt travması.
Simptomlar
MF qəfil huşunu itirmə, nəbzin və normal tənəffüsün olmaması ilə özünü göstərir (nadir qıcolmalı nəfəsalmalar ola bilər). Bəzən bundan dəqiqələr və ya saatlar əvvəl döş qəfəsində ağrı, ürəkdöyünmə, başgicəllənmə olur, lakin çox vaxt tutma heç bir xəbərdarlıq əlaməti olmadan baş verir.
Diaqnostika
Təcili vəziyyətdə ritm defibrilyatorun monitoru və ya EKQ ilə müəyyən edilir — komplekslər olmadan xaotik dalğalar görünür. Uğurlu reanimasiyadan sonra səbəbi tapmaq üçün müayinə aparılır: koronar angioqrafiya, exokardioqrafiya, ürəyin MRT-si, elektrolitlər və troponin analizləri, lazım olduqda genetik test.
Müalicə
MF-ni dayandırmağın yeganə effektiv yolu elektrik boşalması ilə defibrilyasiyadır, nə qədər tez aparılarsa, sağ qalma şansı bir o qədər yüksəkdir. Yardım gələnədək ətrafdakılar ürək-ağciyər reanimasiyasına (döş qəfəsinə kompressiyalar) başlamalı və varsa, avtomatik xarici defibrilyatordan istifadə etməlidirlər. Ritm bərpa olunduqdan sonra səbəb müalicə edilir: infarktda arteriyada qan axını təcili bərpa olunur. Təkrar dayanmanın qarşısını almaq üçün çox vaxt implantasiya olunan kardioverter-defibrilyator qoyulur, antiaritmik terapiya təyin edilir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
İnsan qəfildən yıxılıbsa, reaksiya vermirsə və normal nəfəs almırsa, dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın, qapalı ürək masajına başlayın və defibrilyator gətirilməsini xahiş edin. Fiziki yük zamanı huşunu itirmə hallarında və gənc qohumların qəfil ölümü olduqda planlı kardioloq məsləhəti lazımdır.
Üst termin: Mədəcik aritmiyası
Əlaqəli terminlər
- Qəfil ürək ölümü
- Ürək-ağciyər reanimasiyası
- Defibrilyasiya
- İmplantasiya olunan kardioverter-defibrilyator
- Mədəcik taxikardiyası
- Miokard infarktı
- Uzun QT sindromu
- Asistoliya
