Təsiredici maddə
Sirolimus (rapamisin) — böyrək transplantasiyasından sonra rədd reaksiyasının profilaktikasında istifadə olunan mTOR inhibitoru qrupundan immunosupressordur. Müalicə transplantoloqun nəzarəti və qanda dərmanın səviyyəsinin müntəzəm ölçülməsi ilə aparılır.
- Latın adı
- Sirolimus
- Ticarət adları
- Rapamun Siyahı
- ATC kodu
- L01EG04, L04AH01, S01XA23
- Farmakoloji qrup
- Protein kinaz inhibitorları
- Dərman formaları
-
- Tablet
Diqqət!
Dərmanı qəbul etməzdən əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşin. Bu səhifədəki məlumat tanışlıq üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Nə üçün istifadə olunur
- böyrək transplantasiyasından sonra rədd reaksiyasının profilaktikası — əvvəlcə siklosporin və kortikosteroidlərlə birlikdə, sonra siklosporinin tədricən dayandırılması ilə dəstəkləyici müalicə;
- sporadik limfangioleyomiomatoz (ağciyərlərin nadir xəstəliyi) — mütəxəssisin qərarı ilə.
Necə təsir edir
Sirolimus hüceyrədaxili FKBP-12 zülalı ilə kompleks əmələ gətirir və mTOR fermentini bloklayır. T-limfositlərin interleykinlərə cavab olaraq çoxalması hüceyrə dövrünün erkən mərhələsində dayanır. Kalsinevrin inhibitorlarından fərqli olaraq böyrəklərə birbaşa toksik təsiri azdır.
Kimlərə olmaz
- sirolimusa və ya köməkçi maddələrə (o cümlədən fıstıq, soya) qarşı yüksək həssaslıq.
Qaraciyər və ağciyər transplantasiyasında, xüsusən erkən dövrdə, ciddi fəsadlar səbəbindən istifadə tövsiyə edilmir.
Əlavə təsirlər
- xolesterol və triqliseridlərin artması;
- yaraların gec sağalması, limfosele, ödemlər;
- anemiya, trombositopeniya, leykopeniya;
- ağızda yaralar, səpgi, sızanaq;
- infeksiyalar;
- sidikdə zülal;
- nadir hallarda — interstisial pnevmonit, limfoma və dəri xərçəngi riskinin artması.
Qarşılıqlı təsir
- Güclü CYP3A4 və P-qlikoprotein inhibitorları (ketokonazol, klaritromisin, vorikonazol, qreypfrut) — sirolimusun səviyyəsini kəskin artırır.
- Güclü induktorlar (rifampisin, karbamazepin, dazıotu) — səviyyəni azaldır.
- Siklosporin — sirolimusun səviyyəsini artırır; qəbul vaxtı ayrılır.
- AÇF inhibitorları — angioödem riski.
- Canlı peyvəndlər — tətbiq edilmir.
Hamiləlik və laktasiya
Sirolimus hamiləlikdə yalnız aydın zərurət olduqda istifadə edilə bilər. Reproduktiv yaşda olan qadınlar müalicə zamanı və dayandırıldıqdan sonra həkimin göstərdiyi müddət ərzində etibarlı kontrasepsiyadan istifadə etməlidir. Hamiləlik planlaşdırılırsa, bu, transplantoloqla əvvəlcədən müzakirə edilir. Laktasiya dövründə istifadə edilmir.
Uşaqlar
Uşaqlarda təcrübə məhduddur; ixtisaslaşmış pediatrik transplantasiya mərkəzlərinin qərarı ilə istifadə edilə bilər.
Bu təsiredici maddə ilə preparatlar
Azərbaycanda Sirolimus ilə qeydiyyatda olan preparatlar. Onlarda eyni təsiredici maddə var, lakin doza, forma və köməkçi maddələr fərqlənə bilər. Konkret preparatı həkim seçir, aptekdə əvəzetmə barədə əczaçı ilə məsləhətləşin.
Rapamun
Alkermes Farma İreland LTD / Fayzer İrland Farmasyutikals, İrlandiya
Tez-tez verilən suallar
Dərmanın effektiv və təhlükəsiz səviyyə aralığı dardır və digər dərmanlar onu asanlıqla dəyişir. Müntəzəm ölçmə miqdarın dəqiq tənzimlənməsinə imkan verir.
Sirolimus yaraların sağalmasını ləngidə bilər. Yarada qızartı, ifrazat və ya ayrılma olarsa, transplantoloqa dərhal məlumat verin.
