Uşaqlıq boşluğunun ölçülməsi: zondlama nə üçün aparılır?

Məsələn, uşaqlıqdaxili vasitə yerləşdirilərkən boşluq barədə məlumat təhlükəsiz yerləşdirmə planının hissəsi ola bilər. Bu, ultrasəsdəki bütün anatomik məlumatı və toxuma diaqnostikasını əvəz etmir. Ölçülən dərinliklə xəstəliyin səbəbini müəyyənləşdirmək eyni məsələ deyil.

Uşaqlıq boşluğuna baxış, endometriumdan biopsiya və zondlama müxtəlif məqsədlər daşıyır. Eyni qəbulda bir neçəsi aparıla bilər, amma nəticələrin mənası ayrı izah edilməlidir. Hansı alətin nə üçün istifadə olunduğunu soruşmaq tam uyğundur. Prosedurun adı razılıq söhbətinin əvəzi deyil.

Hamiləlik ehtimalı, son aybaşının tarixi, infeksiya əlamətləri və əvvəlki uşaqlıq əməliyyatlarını bildirin. Dərmanlar, qanaxmaya təsir edən preparatlar və əvvəlki ağrılı müayinələr də əhəmiyyətlidir. Komanda bunları prosedurun əsas məqsədi ilə birlikdə qiymətləndirir.

Qida, maye və müşayiətçi qaydası bütöv prosedur və anesteziya planından asılıdır. “Sadəcə ölçüdür” ifadəsinə görə başqa hazırlığı özbaşına ləğv etməyin. Klinikanın yazılı təlimatını alın. Təyin olunmuş dərmanı dayandırmaq barədə isə həkimlə danışın.

Alətin uşaqlıq boynundan keçirilməsi sancı və narahatlıq yarada bilər. Hisslər fərqlidir və ağrısız olacağına zəmanət verilməməlidir. Prosedurun dayandırılmasını və ya ağrının idarəsinin yenidən qiymətləndirilməsini istəyə bilərsiniz. Əvvəlki təcrübəniz barədə əvvəlcədən danışmaq seçimləri planlamağa kömək edir.

Uşaqlıq daxilinə alətlə müdaxilədə qanaxma, infeksiya və divarın zədələnməsi kimi risklər nəzərə alınır. Bunları konkret prosedurun həcmi ilə birlikdə həkim izah etməlidir. Evdə və ya tibbi şəraitdən kənarda belə yoxlama aparılmamalıdır. Bu məqalə prosedurun icra təlimatı deyil.

Əgər nümunə və ya başqa müdaxilə də aparılıbsa, sonrakı qaydalar ona uyğun dəyişir. Güclənən ağrı, hərarət, çox qanaxma və ya pis qoxulu ifrazatda komanda ilə əlaqə saxlayın. Güclü halsızlıq və huş itirmə kimi əlamətlərdə təcili yardım alın.

Qəbuldan çıxmazdan əvvəl məhz nə edildiyini və hansı cavabın gözlənildiyini dəqiqləşdirin. Sadəcə ölçü aparılıbsa, histoloji nəticə gözlənilmir; biopsiya varsa, ayrıca laborator cavab olmalıdır. Bu fərqi bilmək sonrakı nəzarətdə məlumat itkisini azaldır.

Zondlama prosedurun bir hissəsidirsə, hansı məlumatın əldə ediləcəyini soruşun. Ölçünün bilinməsi endometriumun hüceyrə quruluşunu göstərmir. Biopsiya və ya kamera ilə baxış da planlanırsa, onları ayrıca izah etdirmək lazımdır.

Uşaqlıqdaxili vasitə yerləşdirilməsində məqsəd uyğun hazırlıq və təhlükəsiz yerləşdirmə planı ola bilər. Ölçmə nəticəsi ilə vasitənin uzunmüddətli uyğunluğunu təkbaşına proqnozlaşdırmaq olmaz. Şikayət və sonrakı nəzarət də əhəmiyyətlidir.

Qəbuldan sonra sənəddə hansı mərhələlərin aparıldığını göstərin. Başqa həkimə müraciət edəndə “uşaqlıq yoxlanılıb” ifadəsi konkret məlumat vermir. Nə edildiyini, nümunə alınıb-alınmadığını və hansı cavabın gözləndiyini bilmək sonrakı planın ardıcıl qurulmasına kömək edir. Bunu prosedurun bitdiyi gün dəqiqləşdirmək daha rahatdır.

Uşaqlıq boşluğunun ölçüsü ayrıca müayinə kimi deyil, çox vaxt başqa müdaxilənin hazırlıq mərhələsi kimi aparılır. Belə hallarda ölçünün məqsədi alətin təhlükəsiz irəlilədilməsidir.

• uşaqlıqdaxili vasitənin yerləşdirilməsi;
• endometriumdan nümunə götürülməsi (biopsiya);
• histeroskopiyaya hazırlıq və ya uşaqlıq boynunun genişləndirilməsi;
• embrionun köçürülməsindən əvvəl sınaq mərhələsi.

Hər prosedurda zondlamanın nə üçün istifadə edildiyini həkimdən soruşun. Bəzi hallarda ultrasəs məlumatı ölçünü əvvəlcədən təxmin etməyə imkan verir.

Uşaqlıq çanaqda müxtəlif vəziyyətdə yerləşə bilər: öndə əyilmiş (anteversiya), arxaya əyilmiş (retroversiya) və ya neytral. Bu fərq normal variantdır və çox vaxt xəstəlik deyil.

Uşaqlığın duruşu alətin istiqamətini dəyişir; buna görə həkim zondlama zamanı çanaq müayinəsinin və ya ultrasəs məlumatının nəticəsinə əsaslanır. Boşluğun ölçüsü də qadından qadına fərqlənir və doğuşlar, əməliyyatlar, yaş və hormon vəziyyəti ilə dəyişə bilər. Digər qadının ölçüsü ilə müqayisə etmək məna daşımır. Hesabatda yazılmış rəqəm yalnız həmin prosedur üçün istifadə olunur və xəstəliyin göstəricisi deyil.

Ölçü rəqəmi hesabata yazılırsa, hansı məqsədlə götürüldüyünü soruşun; gələcək prosedurlarda bu məlumat həkimə yardımçı ola bilər.

1. Vəziyyət. Ginekoloji müayinə vəziyyətində uzanırsınız, bimanual baxışla uşaqlığın duruşu qiymətləndirilir.
2. Güzgü. Uşaqlıq boynu görünür və antiseptik məhlulla təmizlənir.
3. Fiksasiya. Boyun alətlə yüngül sabitləşdirilə bilər; bu anda sancı hiss oluna bilər.
4. Zondlama. Nazik alət ehtiyatla boyun kanalından uşaqlıq boşluğuna yeridilir və dərinlik ölçülür.
5. Davamı. Planlaşdırılan əsas mərhələ başlayır və ya prosedur başa çatır.

Hər mərhələ barədə əvvəlcədən məlumat istəyin; vəziyyəti izah edən həkimlə əməkdaşlıq rahatlığı artırır.

Aşağıdakı vəziyyətlərdə prosedur adətən təxirə salınır və ya başqa üsul seçilir:

• hamiləlik təsdiqlənibsə və ya ehtimal edilirsə;
• aktiv çanaq infeksiyası və ya iltihab əlamətləri varsa;
• səbəbi bilinməyən güclü qanaxma və ya təsdiqlənməmiş şiş şübhəsi mövcuddursa;
• uşaqlıq boynu qeyri-adi görünürsə və əlavə qiymətləndirmə lazımdırsa.

Bu siyahı ümumi xarakter daşıyır, fərdi qərarı həkim müayinədən sonra verir. Əvvəlki uşaqlıq əməliyyatı və ya boyun əməliyyatı olubsa, alətin keçirilməsi çətinləşə bilər və bu barədə mütləq deyin.

Prosedurdan əvvəl sidik kisəsini boşaltmaq rahatlıq yaradır, həkim isə hamiləlik testini və ya son aybaşı tarixini təkrar soruşa bilər.

Uşaqlıqdaxili vasitə yerləşdirmədən əvvəl boşluğun dərinliyi və istiqaməti qiymətləndirilir ki, vasitə düzgün yerə qoyulsun. Vaxt adətən aybaşı dövrünə və hamiləlik istisnasına uyğun seçilir.

• Hamiləlik ehtimalını və son aybaşı tarixini dəqiq bildirin.
• Əvvəlki infeksiya və ya uşaqlıq əməliyyatlarını deyin.
• Seçdiyiniz vasitənin növü və xüsusiyyətləri barədə ətraflı soruşun.
• Yerləşdirmədən sonra yoxlama vaxtı və qaydalarını dəqiqləşdirin.

Yerləşdirmədən sonra yüngül sancı və ləkələnmə ola bilər. Güclü ağrı və ya qızdırma olarsa, gözləmədən müraciət edin.

Bəzən uşaqlıq boynu kanalı dar olur və alətin keçirilməsi çətinləşir. Bu, menopauzdan sonra, əvvəlki boyun əməliyyatından sonra, doğuş keçirməmiş qadınlarda və ya iltihabdan sonra ola bilər.

Belə vəziyyətdə həkim ultrasəs rəhbərliyindən istifadə edə, boynun hazırlanması üçün əlavə addım atmağı və ya prosedurun başqa vaxta keçirilməsini təklif edə bilər. Zorla irəlilətmək təhlükəsizlik baxımından düzgün deyil. Əgər prosedur tamamlanmayıbsa, bunun nəticənin “problemi” demək olmadığını, sadəcə texniki çətinlik olduğunu nəzərə alın və növbəti planı soruşun.

Uşaqlıq divarının alətlə deşilməsi, yəni perforasiya, nadir olsa da, əhəmiyyətli fəsaddır. Ehtimalı doğuşdan sonrakı ilk dövr, südvermə, menopauz, əyilmiş uşaqlıq və yeni əməliyyat izi artırır.

Riski azaltmaq üçün həkim uşaqlığın vəziyyətini əvvəlcədən müayinə edir, bəzən ultrasəslə yoxlayır və alətlə yumşaq hərəkət edir. Prosedurdan sonra getdikcə güclənən ağrı, qarın şişməsi, baş gicəllənməsi və ya qanaxma müşahidə olunsa, bunu təcili qiymətləndirmək lazımdır. Bu riskləri prosedurdan əvvəl həkimlə müzakirə etmək hüququnuz var.

Südvermə və menopauz dövründə estrogen azlığı səbəbindən uşaqlıq divarı nazik və yumşaq olur, boyun kanalı isə daralmış ola bilər. Bu, alətin yeridilməsini çətinləşdirir və divar zədələnməsi riskini bir qədər artırır.

Həkim belə vəziyyətdə prosedurdan əvvəl ultrasəslə baxış, boynun hazırlanması və ya daha ehtiyatlı texnika seçə bilər. Südverirsinizsə, bunu mütləq bildirin. Menopauzdan sonra qanaxma yaranıbsa, bu, ayrıca araşdırma tələb edir və zondlama bunu əvəz etmir.

Bu əlamətlər nadir fəsadlara işarə edə bilər və gözləmədən qiymətləndirilməlidir.