Allergik bronxit — bronxların allergenlərə qarşı immun reaksiya nəticəsində iltihabıdır; tutmaşəkilli öskürək və bronxospazma meyillə müşayiət olunur.
Allergik bronxit bronxların selikli qişasının iltihabıdır və infeksiya ilə deyil, allergenlərə — tozcuqlara, ev tozuna, heyvan tükünə, kif göbələyinə qarşı artmış həssaslıqla başlayır. BXT-10-da bu vəziyyət astmanın allergik (atopik) formasına aid edilir və çox vaxt həqiqətən bronxial astmanın erkən və ya yüngül mərhələsi olur. Ona görə də onu «soyuqdəymə kimi» müalicə etmək yox, səbəbi aydınlaşdırmaq vacibdir.
Səbəblər və risk amilləri
- xəstədə və ya qohumlarında allergiyaya irsi meyil (atopiya);
- allergik rinit, atopik dermatit, pollinoz;
- evdə və ya iş yerində allergenlərlə daimi təmas;
- tütün tüstüsü, o cümlədən passiv siqaret çəkmə, çirkli hava;
- uşaqlıqda tez-tez təkrarlanan respirator infeksiyalar.
Simptomlar
Quru və ya az miqdarda qatı bəlğəmli öskürək xarakterikdir; o, gecə, allergenlə təmasda, soyuqda və ya fiziki yükdən sonra güclənir. Fitverici tənəffüs, döş qəfəsində sıxılma hissi, yüngül təngnəfəslik ola bilər. Bədən temperaturu adətən normal qalır. Simptomlar çox vaxt mövsümi olur və ya müəyyən yerlə bağlıdır — məsələn, yalnız evdə yaranır.
Diaqnostika
Pulmonoloq və ya allerqoloq simptomların allergenlərlə əlaqəsini qiymətləndirir, bronxodilatasiya testi ilə spirometriya, bəzən özünü nəzarət üçün pikfloumetriya təyin edir. Allerqoloji müayinəyə dəri sınaqları və ya spesifik IgE analizi daxildir. Ümumi qan analizində və bəlğəmdə eozinofiliya aşkarlana bilər. Rentgenoqrafiya pnevmoniya və digər ağciyər xəstəliklərini istisna etmək üçün lazımdır.
Müalicə
Əsas addım allergenlə təması dayandırmaq və ya azaltmaqdır. İltihaba nəzarət üçün inhalyasiya qlükokortikoidləri, tutmaları yüngülləşdirmək üçün qısatəsirli bronxolitiklər istifadə olunur. Müşayiətedici rinitdə antihistamin preparatlar və burun spreyləri tətbiq edilir. Bəzi hallarda həkim allergen-spesifik immunoterapiya təklif edir. Allergik iltihabda antibiotiklər kömək etmir. Dərmanları və onların rejimini yalnız həkim seçir.
Profilaktika
Müntəzəm nəm təmizlik, gənələrə allergiya olduqda xalçalardan və lələk yastıqlardan imtina, kifə nəzarət, siqareti tərgitmək, allergik rinitin vaxtında müalicəsi.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Təngnəfəslik artırsa və inhalyatorla keçmirsə, cümlə ilə danışmaq çətinləşirsə, dodaqlar göyərirsə, huş qarışırsa, təcili tibbi yardım (103) çağırın. Allergenlə təmasdan sonra öskürəklə yanaşı üzdə ödem və səpgi yaranıbsa, bu anafilaksiya ola bilər — dərhal 103-ə zəng edin.
Üst termin: Bronxit
Əlaqəli terminlər
- Bronxit
- Bronxial astma
- Bronxial hiperreaktivlik
- Bronxospazm
- Allergik rinit
- Allergiya
- Spirometriya
- Eozinofil iltihab
