Bronchospasmus MKB-10: J98.0

Bronxospazm — bronxların saya əzələlərinin yığılması nəticəsində qəfil daralmasıdır; çətin nəfəsvermə, fitverici tənəffüs və hava çatışmazlığı hissi yaradır.

Bronxospazm bronxların kəskin reaksiyasıdır: divarın əzələ qatı birdən yığılır və mənfəz daralır. Adətən o, selikli qişanın ödemi və qatı seliyin ifrazı ilə birləşir. Bronxospazm ayrıca xəstəlik deyil, bir çox vəziyyətin təzahürüdür (simptomudur); o, yüngül və qısamüddətli ola bilər, həyat üçün də təhlükə yarada bilər.

Mümkün səbəblər

bronxial astma — təkrarlanan epizodların ən tez-tez səbəbi;
xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyinin kəskinləşməsi;
allergik reaksiyalar, o cümlədən həşərat sancmasına, qidaya, dərmanlara qarşı anafilaksiya;
xüsusilə uşaqlarda tənəffüs yollarının virus infeksiyaları;
fiziki yük və soyuq hava (yüklə törənən bronxospazm);
dərmanlar: qeyri-selektiv beta-blokatorlar, həssas insanlarda aspirin və digər QSİƏP-lər;
qıcıqlandırıcılar: tüstü, kimyəvi buxarlar, aspirasiya; narkoz zamanı — tənəffüs yollarında manipulyasiyalar.

Nələr müşayiət edir

Uzanmış, çətin nəfəsverməli təngnəfəslik, uzaqdan eşidilən fitverici xırıltılar, döş qəfəsində sıxılma hissi, tutmaşəkilli quru öskürək. İnsan məcburi vəziyyət alır — əllərinə söykənərək oturur. Ağır tutmada nitq qırıq-qırıq olur, nəbz və tənəffüs tezləşir, göyərmə yaranır, hava axını kəskin azaldığı üçün fit səsi zəifləyə bilər — bu, təhlükəli əlamətdir.

Diaqnostika

Kəskin dövrdə həkim tənəffüsü, pulsoksimetriyanı, nəfəsvermənin pik sürətini qiymətləndirir. Tutmadan kənar səbəb aydınlaşdırılır: bronxodilatasiya testi ilə spirometriya, provokasion sınaqlar, allerqoloji müayinə, qəbul edilən dərmanlara yenidən baxılması.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Aşağıdakı hallarda dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın:

bronxolitikli inhalyator kömək etmir və ya effekt tez keçir;
insan cümləni bitirə bilmir, dodaqlar və ya dırnaqlar göyərir;
yuxululuq, huşun qarışması yaranıb;
bronxospazm sancma, yemək və ya dərmandan sonra üzün ödemi, övrə, təzyiqin düşməsi ilə birlikdə yaranıb — bunlar anafilaksiya əlamətləridir.

Briqada gələnədək insanın oturmasına kömək edin, sıxan paltarı açın, əvvəlcədən təyin olunmuş inhalyatordan istifadə edin, məlum anafilaksiyada isə varsa, adrenalin avtoinyektorunu tətbiq edin. Tutmanın müalicəsini və sonrakı terapiyanı həkim müəyyən edir.