Anaerob infeksiya — oksigen olmadan çoxalan bakteriyaların törətdiyi, çox vaxt toxumaların ağır nekrozu ilə gedən infeksiyadır.
Anaerob bakteriyalar oksigenin az olduğu yerlərdə yaşayır: bağırsaqda, ağız boşluğunda, qan təchizatı pozulmuş dərin yaralarda. Onların bir qismi (klostridiyalar) qazlı qanqrena və tetanus, digərləri (bakteroidlər, peptostreptokoklar, fuzobakteriyalar) qarın boşluğunda, ağciyərlərdə, yumşaq toxumalarda irinli proseslər törədir. Sürətli yayılma və güclü intoksikasiya səbəbindən anaerob infeksiya ən təhlükəli cərrahi infeksiyalardan sayılır.
Səbəblər və risk amilləri
- dərin çirklənmiş yaralar, xüsusən odlu silah yaraları və toxuma əzilməsi;
- qan təchizatının pozulması: ateroskleroz, şəkərli diabet, diabetik ayaq sindromu;
- bağırsaq əməliyyatları, boşluqlu orqanların perforasiyası;
- yarada yad cisimlər, yaranın vaxtında cərrahi işlənməməsi;
- immun çatışmazlığı.
Simptomlar
- yaranın görünüşünə uyğun gəlməyən güclü, partladıcı ağrı;
- sürətlə artan ödem;
- krepitasiya — barmaqlar altında qaz qabarcıqlarının xırıltısı;
- xoşagəlməz çürük iyli boz-çirkli ifrazat;
- dəri rənginin solğundan qonur və qaraya qədər dəyişməsi;
- yüksək temperatur, sürətli nəbz, halsızlıq, huşun qarışması.
Diaqnostika
Diaqnoz ilk növbədə klinik əlamətlərə əsasən qoyulur: analizlər üçün gecikmək təhlükəlidir. Rentgenoqrafiya və ya KT toxumalarda qazı aşkar edir, ifrazatın əkməsi və mikroskopiyası törədicini dəqiqləşdirir. Qan analizləri güclü iltihabı, böyrək zədələnməsi və laxtalanma pozuntusu əlamətlərini göstərir.
Müalicə
Müalicə yalnız stasionarda aparılır və bunları əhatə edir:
- ölü toxumaların kəsilməsi ilə təcili geniş cərrahi işlənmə, lazım olduqda təkrar, ağır hallarda isə amputasiya;
- həkimin təyinatı ilə anaeroblara qarşı aktiv antibiotiklər;
- intensiv terapiya: mayenin bərpası, orqanların dəstəklənməsi;
- bəzi mərkəzlərdə əlavə olaraq hiperbarik oksigenasiya.
Profilaktika
Yaraların vaxtında cərrahi işlənməsi, peyvənd cədvəlinə uyğun tetanus profilaktikası, şəkərli diabetin nəzarətdə saxlanması və ayaqlara qulluq riski azaldır.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Yara nahiyəsində güclü artan ağrı və ödem, dəri altında xırıltı, tünd ləkələr, üfunətli ifrazat və qızdırma olduqda dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın. Burada saatlar həlledicidir.
Üst termin: Bakterial infeksiya
Əlaqəli terminlər
- Qanqrena
- Cərrahi infeksiya
- Yara infeksiyası
- Yaranın cərrahi işlənməsi
- Sepsis
- Tetanus
- Antibakterial terapiya
- Fleqmona
