Diz oynağı nahiyəsində travma, qığırdağın aşınması, iltihab və ya bağların və vətərlərin həddindən artıq yüklənməsi nəticəsində yaranan ağrı.
Diz bütün bədənin ağırlığını daşıyır və demək olar ki, hər addımda iştirak edir, ona görə də diz ağrısı ortoped qəbulunda ən çox rast gəlinən şikayətlərdən biridir. Ağrının xarakteri, yeri və yaranma şəraiti həkimə hansı strukturun zədələndiyini göstərir: qığırdaq, menisk, bağ, sinovial qişa və ya oynaqətrafı toxumalar.
Mümkün səbəblər
- Qonartroz — 45–50 yaşdan yuxarı insanlarda: yüklənmə zamanı ağrı, istirahətdən sonra «başlanğıc» ağrısı, xırıltı.
- Travmalar: menisk cırılması (şaqqıltı, oynağın ilişməsi), ön çarpaz bağın cırılması (travma anında çatlama səsi, sürətlə yaranan şiş, dayanıqsızlıq), bağların dartılması, əzilmə.
- Patellofemoral ağrı sindromu — qabaqda, diz qapağının altında ağrı; pilləkənlə qalxanda və dizləri bükülü uzun oturanda artır.
- İltihabi artritlər: podaqra, revmatoid, reaktiv, psoriatik artrit.
- Bursit və tendinit — yerli şişkinlik və basanda ağrı.
- Beyker kistası — dizin arxasında gərginlik hissi.
- Bud-çanaq oynağının zədələnməsində əks olunan ağrı, xüsusən uşaqlarda və yaşlılarda.
Nə müşayiət edir
Oynaq üzərində şişkinlik, dəri qızartısı və istilik, səhər buxovluğu, dayanıqsızlıq hissi («diz boşalır»), hərəkətin bloklanması, digər oynaqlarda ağrı, temperaturun yüksəlməsi mühüm əlamətlərdir.
Diaqnostika
Həkim dizi müayinə edir, bağların dayanıqlığını və menisk zədəsini yoxlayan testlər aparır. Rentgenoqrafiya artrozu və sınıqları, ultrasəs müayinəsi mayeni, kistanı və vətərlərin vəziyyətini, MRT isə menisk, bağ və qığırdağı göstərir. Oynaqda maye olduqda punksiya edilir və maye araşdırılır (kristallar, hüceyrələr, əkmə). İltihabi proses şübhəsində qan analizləri (EÇS, C-reaktiv zülal, sidik turşusu, revmatoid faktor) təyin olunur.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
- travmadan sonra ayağa dayanmaq mümkün deyil, diz deformasiya olunub və ya sürətlə şişib;
- oynaq isti, qırmızı, kəskin ağrılıdır, qızdırma var — septik artrit ola bilər;
- diz «ilişib» və açılmır;
- eyni zamanda baldır şişib və ağrıyır — dərin venaların trombozu istisna edilməlidir;
- pəncədə keyimə və ya soyuqluq yaranıb.
Üst termin: Artralgiya
Əlaqəli terminlər
- Qonartroz
- Menisk cırılması
- Ön çarpaz bağın cırılması
- Beyker kistası
- Patellofemoral ağrı sindromu
- Hemartroz
- Sinovit
- Podaqra
