Gözətçi limfa düyününün biopsiyası xərçəngin limfa düyünlərinə yayılıb-yayılmadığını yoxlamaq üçün şişdən limfa axınının ilk düyününün çıxarılmasıdır.
Gözətçi limfa düyünü şişdən limfanın ilk axdığı düyün (və ya bir neçə düyün) deməkdir. Əgər onda şiş hüceyrələri yoxdursa, yüksək ehtimalla bu qrupun digər düyünləri də zədələnməyib. Gözətçi düyünün biopsiyası xərçəngin mərhələsini dəqiq müəyyən etməyə və bir çox hallarda bütün qoltuqaltı və ya qasıq limfa düyünlərinin çıxarılmasından yayınmağa imkan verir. Belə geniş əməliyyatdan sonra limfödem və hərəkət məhdudiyyəti daha tez-tez inkişaf edir.
Göstərişlər
- qoltuqaltı limfa düyünlərinin zədələnməsinin klinik əlamətləri olmayan erkən süd vəzisi xərçəngi;
- müəyyən qalınlıqda və ya əlverişsiz histoloji əlamətləri olan dəri melanoması;
- vulva, uşaqlıq boynu, endometrium xərçənginin və baş-boyun şişlərinin ayrı-ayrı halları.
Əks-göstərişlər
Regionar limfa düyünlərində metastazlar punksion biopsiya ilə artıq sübut olunubsa, həmçinin süd vəzisinin iltihabi (ödemli-infiltrativ) xərçəngində prosedur aparılmır. Neoadyuvant terapiyadan sonra və hamiləlik dövründə onun aparılması məsələsi fərdi qaydada həll edilir.
Hazırlıq
Biopsiya adətən əsas əməliyyat zamanı ümumi anesteziya altında aparılır, buna görə hazırlıq əməliyyata hazırlıqla eynidir: analizlər, anestezioloqun müayinəsi, həkimin göstərişinə uyğun olaraq bir gün əvvəl yeməkdən imtina. Allergiya, xüsusən boyaq maddələrinə və yoda qarşı, barədə həkimə məlumat verin.
Necə aparılır
Əməliyyatdan bir gün əvvəl və ya həmin gün şişin yaxınlığına texnesium-99m ilə radiofarmpreparat yeridilir, bəzən limfa axınının yolunu görmək üçün limfossintiqrafiya da aparılır. Əməliyyat zamanı göy boyaq və ya flüoressent indosianin yaşılı yeridilir. Cərrah qamma-zond və ya kamera vasitəsilə «işıqlanan» və ya boyanmış düyünü tapır, kiçik kəsikdən çıxarır və təcili və ya planlı histoloji müayinəyə göndərir. Nəticəyə əsasən limfa düyünlərinin əlavə müalicəsinin — əməliyyat və ya şüalanmanın lazım olub-olmadığı həll edilir.
Mümkün ağırlaşmalar
Radiofarmpreparatdan alınan şüa dozası azdır. Göy boyaqdan sonra sidik və yeridilmə nahiyəsindəki dəri müvəqqəti rənglənir. Maye yığılması (seroma), bazunun daxili səthində dərinin keyiməsi, yüngül ödem mümkündür; limfödem riski tam limfodisseksiyadan sonrakına nisbətən xeyli aşağıdır. Nadir hallarda boyağa qarşı anafilaksiyaya qədər allergik reaksiya baş verir: üzün şişməsi, nəfəs almağın çətinləşməsi və təzyiqin düşməsi dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırmağı tələb edir. Qızartı və hərarət olduqda cərraha müraciət edin.
Üst termin: Biopsiya
Əlaqəli terminlər
- Süd vəzisi xərçəngi
- Melanoma
- Mastektomiya
- Limfödem
- Punksion biopsiya
- Xərçəngin klinik mərhələsi
- Metastaz
- Mamoqrafiya
