Xərçəngin klinik mərhələsi şişin orqanizmdə yayılma dərəcəsinin (adətən TNM sistemi üzrə) qiymətləndirilməsidir; müalicə seçimi və proqnoz ondan asılıdır.
Sinonimlər: Xərçəngin mərhələsi
Xərçəngin mərhələsi şişin nə qədər yayıldığını təsvir edir: onun ölçüsünü və qonşu toxumalara sirayətini, limfa düyünlərinin zədələnməsini və uzaq metastazların olub-olmamasını. Bu, müalicə planını və proqnozu müəyyən edən əsas amillərdən biridir. Mərhələləndirmə bütün dünyada həkimlərə eyni dildə danışmağa və müalicə nəticələrini müqayisə etməyə imkan verir.
Mahiyyəti: TNM sistemi
Solid şişlərin əksəriyyəti üçün beynəlxalq TNM təsnifatı (UICC/AJCC) istifadə olunur:
- T (tumor) — ilkin şişin ölçüsü və sirayət dərinliyi, Tis-dən (in situ) T4-ə qədər;
- N (nodes) — regionar limfa düyünlərinin zədələnməsi, N0-dan N3-ə qədər;
- M (metastasis) — uzaq metastazların olmaması (M0) və ya olması (M1).
TNM kombinasiyası 0-dan IV-ə qədər mərhələyə çevrilir: 0 mərhələ — in situ xərçəng, I–II — lokal şiş, III — limfa düyünlərinin zədələnməsi ilə yerli yayılmış şiş, IV — uzaq metastazların olması. Bəzi şişlərdə mərhələyə bədxassəlilik dərəcəsi, onkomarkerlər və ya molekulyar xüsusiyyətlər də daxil edilir.
Klinik və patoloji mərhələ
Klinik mərhələ (cTNM) müalicədən əvvəl müayinə, KT, MRT, PET-KT, endoskopiya və biopsiya məlumatlarına əsasən müəyyən edilir. Patoloji mərhələ (pTNM) əməliyyatdan sonra çıxarılmış şişin və limfa düyünlərinin müayinəsinə görə qoyulur və daha dəqiqdir. «y» prefiksi (ypTNM) neoadyuvant terapiyadan sonrakı qiymətləndirməni bildirir. Xəstəlik sonradan irəliləyirsə və ya qayıdırsa, ilkin mərhələ dəyişdirilmir, residiv və ya metastazlar ayrıca təsvir olunur.
Digər sistemlər
Bəzi şişlər üçün xüsusi təsnifatlar tətbiq edilir: ginekoloji onkologiyada FIGO, limfomalar üçün Ann Arbor və Lugano, qaraciyər xərçəngi üçün BCLC, xroniki limfoleykoz üçün Binet və Rai, çoxsaylı mieloma üçün ISS.
Klinik əhəmiyyəti
Radikal əməliyyatın mümkünlüyü, neoadyuvant və ya adyuvant terapiyaya, şüa müalicəsinə, sistem terapiyaya ehtiyac mərhələdən asılıdır. Lakin mərhələ hökm deyil: proqnozu şişin biologiyası, biomarkerlər, pasiyentin ümumi vəziyyəti və müalicəyə cavab da müəyyən edir. Bu gün hətta IV mərhələdə bir çox şişə illərlə nəzarət etmək mümkündür. Mərhələnizin mənasını müalicə edən onkoloqla müzakirə edin.
Əlaqəli terminlər
- Metastaz
- Karsinoma in situ
- Pozitron-emissiya kompüter tomoqrafiyası
- Kompüter tomoqrafiya
- Maqnit-rezonans tomoqrafiya
- Gözətçi limfa düyününün biopsiyası
- Bədxassəli şiş
- Residiv
Hansı həkim məşğul olur
Bu mövzuda məqalələr
Süd vəzisi xərçənginin diaqnostikası
Süd vəzisi şişlərinin müalicə nəticələrini yaxşılaşdırmağın real yolu erkən, bir sıra hallarda isə klinikaqədərki diaqnostikadır. Bu problemi yalnız…
İstiqamət: Mammologiya
Effektiv kombinasiya: cərrahiyyə + hipertermokimyaterapiya
Klinikanın onkocərrah həkimləri cərrahi üsulların qarındaxili hipertermokimyaterapiya ( Xaypek (HIPEC) ) ilə birləşdirilməsindən istifadə edərək pasiyentlərin həyatını xilas…
İstiqamət: Onkocərrahiyyə

