İmpulsun Hiss dəstəsinin sağ və ya sol ayaqcığı ilə keçməsinin pozulması; bu səbəbdən mədəciklər eyni vaxtda oyanmır, EKQ-də aşkarlanır.
Sinonimlər: Hiss dəstəsi ayaqcıqlarının blokadası
Hiss dəstəsi ayaqcığının blokadası elektrik impulsunun mədəciklərin keçirici sisteminin şaxələrindən biri ilə keçməsinin ləngiməsi və ya dayanmasıdır. Nəticədə mədəciklərdən biri gecikməklə oyanır və EKQ-də QRS kompleksi genişlənir. Sağ ayaqcığın, sol ayaqcığın və onun şaxələrinin blokadası, həmçinin tam və natamam formalar ayırd edilir. Blokadanın özü adətən şikayət yaratmır, lakin ürək xəstəliyinə işarə edə bilər.
Səbəblər və risk amilləri
- Sağ ayaqcıq: tez-tez sağlam insanlarda rast gəlinir; həmçinin ağciyər hipertenziyası, ağciyər arteriyasının tromboemboliyası, qulaqcıqlararası çəpər defekti, ürəyin işemik xəstəliyi zamanı yaranır.
- Sol ayaqcıq: daha çox ürəyin üzvi zədələnməsi ilə bağlıdır — arterial hipertenziya və sol mədəciyin hipertrofiyası, işemik xəstəlik və infarkt, kardiomiopatiyalar, aorta stenozu, keçirici sistemin yaşla bağlı fibrozu.
Simptomlar
Təcrid olunmuş blokada əlamət vermir. Şikayətlər (təngnəfəslik, ödemlər, döş ağrısı, huşunu itirmə) əsas xəstəliklə və ya bir neçə blokadanın birləşməsi ilə bağlıdır; belə birləşmə tam AV-blokadaya keçə bilər. Uzunmüddətli sol ayaqcıq blokadasında sol mədəciyin uzlaşmayan yığılması ürək çatışmazlığını ağırlaşdıra bilər.
Diaqnostika
Diaqnoz EKQ ilə qoyulur. Sonra səbəb axtarılır: exokardioqrafiya, göstəriş olduqda yüklənmə testləri, koronar KT-angioqrafiya, ürəyin MRT-si, huşunu itirmə zamanı Holter monitorinqi. Döş ağrısı fonunda ilk dəfə yaranmış sol ayaqcıq blokadası mümkün infarkt kimi təcili qiymətləndirilməlidir.
Müalicə
Təcrid olunmuş blokada ayrıca müalicə tələb etmir — əsas xəstəlik müalicə olunur. Sol ayaqcıq blokadası, aşağı atım fraksiyası və ürək çatışmazlığı əlamətləri olduqda kardiak resinxronizasiya terapiyası göstəriş ola bilər. Blokadaların birləşməsi və huşunu itirmə, yaxud keçiricilik pozğunluğunun irəliləməsi əlamətləri zamanı elektrokardiostimulyatorun implantasiyası nəzərdən keçirilir. Qərarı kardioloq verir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Döş ağrısı, qəfil təngnəfəslik, huşunu itirmə, çox seyrək nəbz zamanı təcili tibbi yardım (103) çağırın. Blokada EKQ-də ilk dəfə aşkarlanıbsa, xüsusən sol ayaqcıq blokadası, planlı qaydada kardioloqa müraciət etmək lazımdır.
