İnhalyasiya terapiyası dərmanın nəfəslə alınaraq inhalyator və ya nebulayzer vasitəsilə birbaşa tənəffüs yollarına çatdırıldığı müalicə üsuludur.
Sinonimlər: İnhalyasiya
İnhalyasiya terapiyası dərmanı birbaşa bronxlara və ağciyərlərə çatdırmağa imkan verir. Bunun sayəsində dərman içəri qəbul ediləndən daha tez və daha kiçik dozada təsir göstərir, sistem yan təsirləri isə adətən az olur. Bu üsul bronxial astma və XOAX müalicəsinin əsasını təşkil edir.
Göstərişlər
- Bronxial astma və xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi — baza terapiyası və tutmaların aradan qaldırılması.
- Obstruktiv bronxit, uşaqlarda bronxiolit — həkim təyinatı ilə.
- Mukovissidoz və bronxoektaziya — bəlğəmi durulaşdıran dərmanlar, hipertonik məhlul, inhalyasiya antibiotikləri.
- Uşaqlarda krup, ağciyər hipertenziyasının bəzi formaları.
Cihaz növləri
- Dozalı aerozol inhalyatoru — basmanı nəfəsalma ilə uzlaşdırmaq tələb olunur; uşaqlarda və yaşlılarda speyserlə istifadə edilir.
- Toz inhalyatorları — nəfəsalmanın özü ilə işə düşür, lakin kifayət qədər güclü və sürətli nəfəs tələb edir.
- Maye «yumşaq» inhalyatorlar — yavaş aerozol buludu yaradır.
- Nebulayzerlər — məhlulu xırda dispersli aerozola çevirir; ağır vəziyyətdə və kiçik uşaqlarda rahatdır.
Hansı dərmanlar istifadə olunur
Qısa və uzun təsirli bronxolitiklər (beta-2-aqonistlər, məsələn salbutamol, və antixolinergik vasitələr), inhalyasiya qlükokortikoidləri, onların kombinasiyaları, mukolitiklər, bəzi antibiotiklər. Dərmanı, cihazı və rejimi həkim seçir; onları özbaşına dəyişmək olmaz.
Effektivlik və risklər
Effektivlik əsasən texnikadan asılıdır: nəfəs düzgün alınmadıqda dərmanın böyük hissəsi ağızda qalır. Texnikanı hər vizitdə həkim və ya tibb bacısı ilə yoxlamaq məsləhətdir. İnhalyasiya qlükokortikoidlərindən sonra ağız boşluğunda göbələk infeksiyası və səs xırıltısı riskini azaltmaq üçün ağzı yaxalamaq tövsiyə olunur. Bronxolitiklər ürəkdöyünmə və əllərdə titrəmə yarada bilər. Qazan üzərində buxar inhalyasiyası və efir yağları ilə inhalyasiya sübut olunmuş müalicə deyil, yanıq riski daşıyır, yağları nebulayzerə tökmək isə yolverilməzdir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Adi inhalyator kömək etmirsə, tutmanı aradan qaldıran dərmana ehtiyac kəskin artıbsa, təngnəfəslik danışmağa mane olursa, dodaqlar göyərirsə, təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Əlaqəli terminlər
- Bronxial astma
- Xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi
- Bronxolitik terapiya
- Qlükokortikoid
- Spirometriya
- Pikfloumetriya
- Bronxoektaziya
- Mukovissidoz
