Vaxtından əvvəl doğuş

37 tam həftədən əvvəl başlayan doğuş vaxtından əvvəl doğuş adlanır. Uşaq nə qədər erkən doğularsa, tənəffüs, nevroloji, infeksion və digər ağırlaşmaların riski bir o qədər yüksək olur, baxmayaraq ki, müasir baxım hətta çox erkən doğulmuş uşaqları xilas etməyə imkan verir. Doğuş özbaşına (sancılar və ya döl sularının axması ilə) başlaya və ya tibbi göstərişlə, məsələn ağır preeklampsiyada, həkimlər tərəfindən başladıla bilər.

Səbəblər və risk amilləri

• Keçmişdə vaxtından əvvəl doğuş.
• Qısa uşaqlıq boynu, istmiko-servikal çatışmazlıq.
• İnfeksiyalar: bakterial vaginoz, sidik yollarının infeksiyası, xorioamnionit.
• Çoxdöllü hamiləlik, çoxsululuq.
• Qanaxmalar, ciftin önə gəlməsi və qopması.
• Siqaret çəkmə, hamiləliklər arasında çox qısa fasilə, 18 yaşdan kiçik və ya 35 yaşdan böyük olmaq.

Simptomlar

• Müntəzəm sancılar və ya uşaqlığın saatda 4 dəfədən tez bərkiməsi.
• Qarının aşağı hissəsində və ya beldə dartılma ağrısı, çanaqda təzyiq hissi.
• Döl sularının axması və ya sızması.
• İfrazatın xarakterinin dəyişməsi, qanlı ifrazat.

Diaqnostika

Həkim sancıları və uşaqlıq boynunun vəziyyətini qiymətləndirir, boynun uzunluğunun ölçülməsi ilə transvaginal ultrasəs müayinəsi və kardiotokoqrafiya aparır. Uşaqlıq boynu ifrazatında vaxtından əvvəl doğuş markerlərini aşkar edən testlər də istifadə oluna bilər.

Müalicə

Məqsəd vaxt qazanmaq və uşağı doğuşa hazırlamaqdır. Müddətdən asılı olaraq tətbiq edilir:

• qlükokortikoidlər — dölün ağciyərlərinin yetişməsini sürətləndirmək üçün (adətən 24–34-cü həftələr arasında);
• tokolitiklər — sancıları müvəqqəti dayandıran preparatlar;
• maqnezium sulfat — çox erkən doğuş təhlükəsində dölün beynini qorumaq üçün;
• döl sularının axmasında və ya infeksiyada antibiotiklər;
• yenidoğulmuşların reanimasiya şöbəsi olan perinatal mərkəzə köçürülmə.

Profilaktika

Qısa uşaqlıq boynunda progesteron preparatları, boyuna tikiş qoyulması (serklyaj) və ya mama pessarisi tətbiq olunur — üsulu həkim seçir. İnfeksiyaların müalicəsi və siqaretdən imtina vacibdir.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

37 həftədən əvvəl müntəzəm sancılar, döl sularının axması, qanaxma və ya qarında şiddətli ağrı olduqda dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın və ya doğum evinə gedin.