Qadınlarda ovulyasiyanı, kişilərdə testosteron istehsalını başladan hipofiz hormonudur; analiz reproduktiv funksiyanı qiymətləndirmək üçün istifadə olunur.
Sinonimlər: LH
Lüteinləşdirici hormon (LH) hipotalamusun idarəsi altında hipofizin ön payında istehsal olunur və follikulstimullaşdırıcı hormonla (FSH) cüt işləyir. Qadınlarda LH yumurtalıqlarda androgenlərin sintezini stimullaşdırır, tsiklin ortasında kəskin artım — “LH piki” isə yetkin follikulun partlamasına, yəni ovulyasiyaya və sarı cismin formalaşmasına səbəb olur. Kişilərdə LH xayalarda Leydiq hüceyrələrini testosteron istehsal etməyə məcbur edir. LH istehsalı əks əlaqə prinsipi ilə tənzimlənir: cinsi hormonlar az olduqda artır, çox olduqda azalır.
Nə üçün təyin edilir
- Menstrual tsiklin pozulması, amenoreya, qadın və kişilərdə sonsuzluq zamanı.
- Polikistoz yumurtalıq sindromundan, yumurtalıqların vaxtından əvvəl çatışmazlığından, hipoqonadizmdən şübhə olduqda.
- Aşağı testosteronun səbəbini müəyyən etmək üçün: xayaların özü, yoxsa hipofiz zədələnib.
- Uşaqlarda erkən və ya gecikmiş cinsi yetkinlikdə.
- Qeyri-müəyyən hallarda menopauzanı təsdiqləmək və ovulyasiya gününü müəyyən etmək üçün (ev testləri də sidikdə LH pikinin aşkarlanmasına əsaslanır).
Hazırlıq
Müntəzəm tsikli olan qadınlar həkim başqa gün təyin etməyibsə, qanı adətən menstruasiyanın başlanğıcından 2–5-ci gün verirlər. Kişilər istənilən gün, səhər verə bilər. Bir gün əvvəl intensiv idman, stress və cinsi əlaqə, bir saat əvvəl isə siqaret istisna edilir. Hormonal kontraseptivlər və əvəzedici terapiya nəticəni dəyişir — həkimə xəbər verin.
Normalar
Qadınlarda təxminən: follikulyar faza — 2–13 mBV/ml (BV/l), ovulyator pik — 14–96 mBV/ml, luteal faza — 1–11 mBV/ml, postmenopauza — 8–59 mBV/ml. Yetkin kişilərdə təxminən 1,5–9 mBV/ml. İstinad dəyərləri laboratoriyadan, metoddan, cinsdən, yaşdan və tsiklin fazasından asılıdır; nəticə FSH, estradiol və ya testosteronla birlikdə qiymətləndirilir.
Kənarlaşmaların səbəbləri
Yüksəlmə: yumurtalıqların və ya xayaların birincili çatışmazlığı (Terner və Klaynfelter sindromları daxil), menopauza, kastrasiya, bəzən polikistoz yumurtalıq sindromu (LH/FSH nisbətinin 2-dən yuxarı olması tipikdir, lakin diaqnoz üçün məcburi meyar deyil).
Azalma: hipofiz və hipotalamus xəstəlikləri (şişlər, travmalar) nəticəsində ikincili hipoqonadizm, hiperprolaktinemiya, kəskin arıqlama, həddindən artıq yüklər, ağır stress, anabolik steroid qəbulu, həmçinin hamiləlik və hormonal kontrasepsiya. Nəticəni ginekoloq, androloq və ya endokrinoloq şərh edir.
Əlaqəli terminlər
- Follikulstimullaşdırıcı hormon
- Estradiol
- Testosteron
- Polikistoz yumurtalıq sindromu
- Qadın sonsuzluğu
- Hipoqonadizm
- Ovulyasiya
- Menopauza
