Sidiyə getmək üçün gecə bir və ya daha çox dəfə oyanmaq zərurəti; hər sidiyə getmədən əvvəl və sonra yuxu olur.
Sinonimlər: Gecə sidiyə çıxma
Nikturiya sidiyə getmək üçün gecə oyanmaqdır. Gecədə bir dəfə oyanma çox vaxt məqbul sayılır, lakin iki və daha çox oyanma adətən yuxunu pozur və gündüz rifah halını pisləşdirir. Yaşla nikturiya daha tez-tez rast gəlinir, amma bu, “normal qocalma” deyil, konkret səbəbləri olan simptomdur.
Mümkün səbəblər
Həkimlər səbəbləri üç qrupa bölür:
- Gecə poliuriyası — gecə həddən artıq çox sidik əmələ gəlir: ürək çatışmazlığı və ayaqlarda ödem, obstruktiv yuxu apnoesi, yatmazdan əvvəl maye, qəhvə və spirtli içki qəbulu, axşam qəbul edilən diuretiklər, yaşla antidiuretik hormonun gecə ifrazının azalması.
- Sidik kisəsinin tutumunun azalması — prostat vəzinin xoşxassəli hiperplaziyası, hiperaktiv sidik kisəsi, sistit, kiçik çanaq orqanlarının sallanması, kisənin tam boşalmaması.
- Sutkalıq sidik miqdarının ümumi artması — şəkərli diabet, şəkərsiz diabet, xroniki böyrək xəstəliyi, həddən artıq maye içmə.
Bir insanda çox vaxt bir neçə mexanizm birləşir. Bəzən oyanmalara yuxusuzluq və ya ağrı səbəb olur, sidiyə getmə isə yalnız onları müşayiət edir.
Nə ilə müşayiət olunur
Səbəbdən asılı olaraq zəif axın və tam boşalmama hissi (prostat xəstəliklərində), qəfil sidik ehtiyacı, susuzluq və ağız quruluğu, ödemlər, nəfəs dayanmaları ilə xoruldama. Gecə tez-tez oyanma yaşlılarda yıxılma və sınıq riskini artırır.
Diaqnostika
Əsas vasitə hər porsiyanın həcmi və içilən mayenin qeydi ilə 2–3 sutkalıq sidik ifrazı gündəliyidir. O, gecə artıq sidik əmələ gəldiyini, yoxsa kisənin adi həcmi saxlaya bilmədiyini anlamağa imkan verir. Əlavə olaraq ümumi sidik analizi, qanda qlükoza və kreatinin, qalıq sidiyin təyini ilə ultrasəs müayinəsi, kişilərdə prostatın müayinəsi və göstəriş olduqda PSA təyin edilir. Yuxu apnoesi və ya ürək çatışmazlığından şübhələnildikdə müvafiq mütəxəssislər cəlb olunur.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
- nikturiya güclü susuzluq və sürətli arıqlama ilə müşayiət olunur;
- uzanmış vəziyyətdə təngnəfəslik yaranıb, ödemlər artır;
- sidikdə qan, ağrı, qızdırma və ya sidiyə gedə bilməmək.
Əlaqəli terminlər
- Gecə poliuriyası
- Poliuriya
- Prostat vəzinin xoşxassəli hiperplaziyası
- Hiperaktiv sidik kisəsi
- Ürək çatışmazlığı
- Obstruktiv yuxu apnoesi
- Şəkərli diabet
- Tez-tez sidiyə getmə
