Onixoliz dırnaq lövhəsinin dırnaq yatağından ayrılmasıdır, adətən sərbəst kənardan başlayır. Ayrılmış hissə ağ, sarı və ya boz görünür.
Sinonimlər: Dırnağın ayrılması
Onixoliz müstəqil xəstəlik deyil, çoxlu mümkün səbəbi olan əlamətdir: mexaniki travmadan psoriaz və qalxanabənzər vəzin fəaliyyət pozğunluqlarına qədər. Ayrılmış dırnağın altında boşluq yaranır, burada göbələklər və bakteriyalar asanlıqla çoxalır, buna görə ağrı olmasa belə vəziyyət diqqət tələb edir.
Səbəblər və risk amilləri
- Travma: uzun dırnaqlar, aqressiv manikür, dar ayaqqabı, qaçış, əl işi.
- Göbələk infeksiyası (onixomikoz) və dırnaqların kandidozu.
- Dəri xəstəlikləri: psoriaz (o cümlədən psoriatik artritdə), ekzema, qırmızı yastı dəmrov.
- Kimyəvi maddələr: yuyucu vasitələr, həlledicilər, gel-laklar və akril örtüklər.
- Sistem səbəblər: hipertireoz, dəmir çatışmazlığı, hamiləlik.
- Dərmanlar: tetrasiklinlər, ftorxinolonlar, bəzi şiş əleyhinə preparatların qəbulu zamanı günəşlə birlikdə fotoonixoliz.
Simptomlar
Dırnağın kənardan bir hissəsi çəhrayı rəngini itirir, ağ və ya sarımtıl olur, ayrılma sərhədi düz və ya əyri ola bilər. Adətən ağrı olmur. Yaşılımtıl çalar göy-irin infeksiyasına, qalınlaşma və ovulma göbələyə, “yağ ləkəsi” və nöqtəvi çökəkliklər psoriaza işarə edir.
Diaqnostika
Dermatoloq bütün dırnaqları və dərini müayinə edir, lazım gəldikdə dermatoskopiya aparır. Göbələyi istisna etmək üçün mikroskopiya və əkmə üçün qaşıntı götürülür. Sistem səbəbdən şübhələndikdə TSH, ferritin, ümumi qan analizi yoxlanılır.
Müalicə
- Səbəbi aradan qaldırmaq: göbələyi, psoriazı, qalxanabənzər vəz xəstəliklərini müalicə etmək.
- Ayrılmış hissəni qısa kəsmək, dırnaqları quru saxlamaq, pambıq astarlı əlcəklərlə işləmək.
- Bərpa olunana qədər dekorativ örtüklərdən və dırnaq altının təmizlənməsindən imtina etmək.
- Xarici göbələk əleyhinə və ya antiseptik vasitələr — yalnız həkimin təyini ilə.
Dırnaq yalnız uzanma hesabına yenidən birləşir: əllərdə bu 4–6 ay, ayaqlarda bir il və daha çox çəkir.
Nə vaxt həkimə müraciət etməli
- Görünən səbəb olmadan bir neçə dırnağın ayrılması.
- Dırnaq ətrafında ağrı, qızartı və irin.
- Dırnaq altında tünd ləkə və ya zolaq, qanaxma.
- Dırnaq dəyişiklikləri ilə yanaşı ürəkdöyünmə, arıqlama, əllərdə titrəmə.
