Qastrektomiya — mədənin tam (və ya böyük hissəsinin) götürülməsi və qida keçidinin qida borusunu bağırsağa birləşdirməklə bərpası əməliyyatıdır.
Qastrektomiya mədənin tam götürülməsidir. Bundan sonra qida borusu birbaşa nazik bağırsağa birləşdirilir və qida mədədən yan keçərək bağırsağa daxil olur. Orqanın bir hissəsi götürüldükdə mədənin subtotal və ya distal rezeksiyasından danışılır; bariatrik cərrahiyyəyə aid olan sleeve (uzununa) qastrektomiyada isə mədənin böyük hissəsi götürülür və dar boru saxlanılır. Bu məqalədə əsasən total qastrektomiyadan bəhs olunur.
Göstərişlər
- mədə xərçəngi — əsas səbəb; əməliyyat regionar limfa düyünlərinin götürülməsi ilə birləşdirilir;
- mədənin digər şişləri: qastrointestinal stromal şişlər, limfomalar, neyroendokrin şişlər — bəzi hallarda;
- diffuz mədə xərçənginə irsi meyillilik (CDH1 mutasiyası) — profilaktik əməliyyat;
- nadir hallarda — orqanı saxlamaq mümkün olmayan ağır qanaxma və ya perforasiyalar.
Hazırlıq
Biopsiya ilə qastroskopiya, şişin yayılmasını qiymətləndirmək üçün kompüter tomoqrafiya, bəzən endoskopik ultrasəs müayinəsi və diaqnostik laparoskopiya aparılır. Mədə xərçəngində çox vaxt əməliyyatdan əvvəl kimyaterapiya təyin olunur. Qidalanma qiymətləndirilir, anemiya korreksiya edilir, ürək və ağciyərlər yoxlanılır.
Necə aparılır
Müdaxilə ümumi anesteziya altında açıq girişlə, laparoskopik və ya robotik sistemlə icra olunur. Cərrah mədəni ətraf piy toxuması və limfa düyünləri ilə birlikdə götürür, sonra qida borusunu nazik bağırsaq ilgəyi ilə birləşdirir (çox vaxt Ru üsulu ilə). Götürülmüş toxumalar histoloji müayinəyə göndərilir — sonrakı müalicə onun nəticəsindən asılıdır.
Mümkün ağırlaşmalar
- qida borusu-bağırsaq birləşməsinin çatışmazlığı, qanaxma, pankreatit, infeksiya;
- dempinq sindromu — yeməkdən sonra halsızlıq, ürəkdöyünmə, tərləmə;
- bədən çəkisinin azalması;
- ömürlük vitamin B12 çatışmazlığı — həkimin təyinatı ilə daimi yeridilməsini tələb edir;
- dəmir, kalsium, D vitamini çatışmazlığı, osteoporoz.
Mədəsiz tam dəyərli yaşamaq mümkündür, lakin qidalanma dəyişir: tez-tez, kiçik porsiyalarla, kifayət qədər zülalla yemək, şirniyyatı məhdudlaşdırmaq lazımdır. Onkoloqun müntəzəm nəzarəti və analizlərin yoxlanılması mütləqdir. Evə yazıldıqdan sonra qusma, qidanı uda bilməmək, döş qəfəsində və ya qarında ağrı, qızdırma olarsa, təcili cərrahla əlaqə saxlayın.
Əlaqəli terminlər
- Mədə xərçəngi
- Mədə
- Sleeve qastrektomiya
- Xora xəstəliyi
- Qastroskopiya
- Vitamin B12
- Dəmir defisitli anemiya
- Laparotomiya
