Vitamin B12

Vitamin B12 orqanizmə yalnız heyvan mənşəli məhsullarla — ət, qaraciyər, balıq, yumurta, süd məhsulları ilə daxil olur. Onun sorulması üçün mədə hüceyrələrinin hasil etdiyi daxili amil və sağlam qalça bağırsağı lazımdır. Qaraciyərdə vitamin ehtiyatı bir neçə il üçün kifayət edir, ona görə çatışmazlıq yavaş inkişaf edir, lakin uzun müddət nəzərə alınmasa, meqaloblastik anemiyaya və sinirlərin geri dönməz zədələnməsinə səbəb ola bilər.

Nə üçün təyin edilir

• ümumi qan analizində eritrositlərin ölçüsü böyümüş (MCV yüksək) anemiya;
• ayaq və əllərdə keyimə, gizildəmə, yerişin qeyri-sabitliyi, yaddaşın zəifləməsi;
• atrofik və ya autoimmun qastrit, keçirilmiş qastrektomiya və ya bariatrik cərrahiyyə;
• Kron xəstəliyi, seliakiya, sorulmanın pozulduğu digər hallar;
• ciddi vegetarianlıq və veqanlıq, yaşlı dövr;
• metforminin və ya mədə turşuluğunu azaldan preparatların uzunmüddətli qəbulu.

Hazırlıq

Qan venadan acqarına, yeməkdən 8–12 saat sonra verilir. İnsan artıq vitamin B12 və ya polivitaminlər qəbul edirsə, həkimə demək lazımdır: iynə və ya tabletlərdən sonra nəticə ilkin çatışmazlığı əks etdirmir. Analizi müalicəyə başlamazdan əvvəl vermək məsləhətdir.

Normalar

Təxmini diapazon — təqribən 148–660 pmol/l (təxminən 200–900 pq/ml). 148 pmol/l-dən aşağı göstəricilər adətən çatışmazlığı göstərir, 148–220 pmol/l «boz zona» isə dəqiqləşdirmə tələb edir. Normalar laboratoriyalar və üsullar arasında fərqlənir, ona görə nəticə blanka əsasən qiymətləndirilməlidir.

Kənarlaşmaların səbəbləri

Azalmaya daxili amilə qarşı anticisimlərin yarandığı autoimmun qastrit (pernisioz anemiya), mədənin və ya bağırsağın bir hissəsinin çıxarılması, qalça bağırsağının xəstəlikləri, heyvan mənşəli qidanın çatışmazlığı, bəzi dərmanlar səbəb olur. Şübhəli hallarda əlavə olaraq homosistein və ya metilmalon turşusu təyin edilir: həqiqi çatışmazlıqda onlar yüksəlir. Zərdabda B12-nin normal səviyyəsi toxuma çatışmazlığını həmişə istisna etmir.

Artım ən çox vitamin qəbulu zamanı olur, lakin əlavələr qəbul edilmədən davamlı yüksək göstəricilərə qaraciyər xəstəliklərində, böyrək çatışmazlığında və bəzi qan xəstəliklərində rast gəlinir və müayinə tələb edir.

Vitaminin yeridilmə yolunu (iynə və ya tablet) və müalicənin müddətini həkim çatışmazlığın səbəbindən asılı olaraq müəyyən edir.