Herpesviruslar ailəsindən olan sitomeqalovirusun törətdiyi infeksiya; sağlam insanlarda hiss olunmadan keçir, lakin döl və immun çatışmazlığı olanlar üçün təhlükəlidir.
Sinonimlər: SMV, Sitomeqaliya
Sitomeqalovirus infeksiyası ən geniş yayılmış virus infeksiyalarından biridir: yetkin yaşa qədər insanların əksəriyyəti artıq yoluxmuş olur. Digər herpesviruslar kimi, sitomeqalovirus yoluxmadan sonra orqanizmdə ömürlük latent vəziyyətdə qalır. Sağlam insanda bu, adətən zərər vermir. Anadangəlmə infeksiya və immuniteti zəif xəstələrdə ağır formalar klinik əhəmiyyət daşıyır.
Səbəblər və risk amilləri
Virus tüpürcək, sidik, ana südü, sperma, vaginal ifrazatla xaric olur. Yoluxma yaxın təmasda, xüsusilə kiçik uşaqlarla, cinsi yolla, qanköçürmə və orqan transplantasiyası zamanı baş verir. Döl bətndaxili yoluxur; ağır nəticələrin ən yüksək riski ananın hamiləliyin əvvəlində ilkin yoluxması zamanıdır. Böyüklərdə ağır formalar transplantasiyadan sonra, HİV-infeksiyası və kimyaterapiya zamanı inkişaf edir.
Simptomlar
- sağlam insanların əksəriyyətində — simptomsuz;
- bəzən mononukleozabənzər sindrom: uzunmüddətli qızdırma, zəiflik, limfa düyünlərinin böyüməsi, qaraciyər sınaqlarının dəyişməsi;
- immun çatışmazlığında — görmənin zəifləməsi ilə retinit, pnevmoniya, ishalla kolit, hepatit;
- anadangəlmə infeksiyalı yenidoğulmuşlarda — az çəki, sarılıq, qaraciyər və dalağın böyüməsi, mikrosefaliya; doğuşda simptomu olmayan uşaqların bir qismində sonradan neyrosensor eşitmə itkisi inkişaf edir.
Diaqnostika
İFA ilə IgM və IgG anticisimləri və IgG avidliyi, o cümlədən hamilələrdə yoluxmanın müddətini müəyyən etməyə kömək edir. PZR qanda, sidikdə, tüpürcəkdə virusun DNT-sini aşkarlayır; yenidoğulmuşda anadangəlmə infeksiyanı təsdiqləmək üçün müayinə həyatın ilk üç həftəsində aparılır. Transplantasiyadan sonra xəstələrdə virus yükü müntəzəm ölçülür.
Müalicə
Yüngül gedişli sağlam insanlara müalicə lazım deyil. Antivirus preparatlar (qansiklovir, valqansiklovir və s.) immun çatışmazlığında, orqan zədələnmələrində, həmçinin simptomlu anadangəlmə infeksiyası olan yenidoğulmuşların bir qismində təyin edilir. Qərarı infeksionist verir; yalnız müsbət IgG-yə görə «daşıyıcılığın müalicəsi» aparılmır.
Profilaktika
Hamilələr üçün bez dəyişdikdən sonra əlləri yumaq, kiçik uşaqlarla ümumi qab-qacaqdan istifadə etməmək, onları dodaqdan öpməmək vacibdir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
- hamilə qadın — uzunmüddətli qızdırma və ya IgM aşkarlandıqda;
- immun çatışmazlığında — görmənin zəifləməsi, göz önündə «milçəklər», təngnəfəslik, qanlı ishal;
- yenidoğulmuşda — süstlük, qıcolmalar, güclü sarılıq; qıcolmalar zamanı təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Üst termin: Virus infeksiyası
Əlaqəli terminlər
- Polimeraz zəncirvari reaksiya
- İmmunoferment analizi
- İnfeksion mononukleoz
- Epşteyn-Barr virusu
- HİV-infeksiyası
- Toksoplazmoz
- Dölün bətndaxili inkişafının ləngiməsi
- Limfadenopatiya
