Ssintiqrafiya

Ssintiqrafiya (radioizotop müayinəsi) nüvə təbabəti üsuludur. Pasiyentə müəyyən orqanda və ya toxumada seçici şəkildə toplanan az miqdarda radiofarmpreparat yeridilir, qamma-kamera isə onun şüalanmasını qeydə alır. Alınan təsvir ilk növbədə funksiyanı əks etdirir: orqanın maddəni necə tutduğunu və xaric etdiyini. Ən çox texnesium-99m, qalxanabənzər vəz üçün isə həm də yod izotopları işlədilir. Birfotonlu emissiya KT (BFEKT) həcmli, o cümlədən KT ilə birləşdirilmiş təsvirlər verir.

Göstərişlər

• skeletin ssintiqrafiyası — sümüklərdə metastazların axtarışı, stress sınıqları, osteomielit, Pecet xəstəliyi;
• qalxanabənzər vəzin ssintiqrafiyası — tireotoksikozun səbəbinin (diffuz toksik ur, toksik düyün, tireoidit) müəyyən edilməsi, “isti” və “soyuq” düyünlərin qiymətləndirilməsi;
• miokardın perfuzion ssintiqrafiyası — ürəyin işemik xəstəliyindən şübhə olan pasiyentlərdə yüklənmə zamanı işemiyanın aşkarlanması;
• ağciyərlərin ventilyasiya-perfuziya ssintiqrafiyası — xüsusən KT-angioqrafiya arzuolunmaz olduqda ağciyər arteriyasının tromboemboliyasının diaqnostikası;
• dinamik nefrossintiqrafiya — böyrəklərin ayrı-ayrılıqda funksiyası;
• qalxanabənzərətrafı vəzilər, hepatobiliar sistem, qanaxma mənbəyinin axtarışı, gözətçi limfa düyünləri.

Əks-göstərişlər

Hamiləlik; əmizdirmə zamanı preparatdan asılı müddətə fasilə verilir. Ciddi allergik reaksiyalar praktiki olaraq olmur.

Hazırlıq

Qalxanabənzər vəzin ssintiqrafiyasından bir neçə həftə əvvəl yod preparatları və tireostatiklər dayandırılır (yalnız həkimin qərarı ilə), yodlu kontrastdan çəkinilir. Ürək müayinəsindən əvvəl kofein istisna olunur, bəzən kardioloqun göstərişi ilə bəzi ürək dərmanları müvəqqəti dayandırılır. Skelet ssintiqrafiyası üçün çox maye içmək və çəkilişdən əvvəl sidik kisəsini boşaltmaq lazımdır.

Necə aparılır

Preparat venaya vurulur (qalxanabənzər vəz üçün bəzən içirilir). Gözləmə müddəti 15 dəqiqədən 3–4 saata qədərdir. Çəkiliş uzanmış vəziyyətdə aparılır, qamma-kamera bədənə yaxın yerləşir; prosedur ağrısızdır.

Mümkün ağırlaşmalar

Şüa yükü KT ilə müqayisə olunandır və ya daha azdır. Müayinə günü çox maye içmək və hamilə qadınlar, kiçik uşaqlarla yaxın təması məhdudlaşdırmaq tövsiyə olunur. Yüklənmə sınağı zamanı döş qəfəsində ağrı yaranarsa, dərhal heyətə bildirin.