Boruvari orqanın — qida borusunun, uretranın, sidik axarının, bağırsağın və ya öd axarının mənfəzinin keçiriciliyi pozan davamlı çapıq daralması.
Striktura boşluqlu orqanın daralmasıdır; adətən iltihab, travma, yanıq və ya əməliyyatdan sonra orqan divarının çapıqlaşması nəticəsində yaranır. Spazmdan fərqli olaraq striktura öz-özünə keçmir: çapıq toxuması dartılmır. Əlamətlər hansı orqanın zədələnməsindən asılıdır və qidanın, sidiyin, ödün və ya bağırsaq möhtəviyyatının keçməsinin çətinləşməsi ilə bağlıdır.
Səbəblər və risk amilləri
- qida borusu — reflüks-ezofagit, turşu və ya qələvi ilə kimyəvi yanıq, şüa terapiyası, qida borusunda əməliyyatlar;
- uretra — aralıq və çanaq travmaları, infeksiyalar (uretrit), kateterləşmə və endoskopik müdaxilələr;
- bağırsaq — Kron xəstəliyi, divertikulit, işemiya, rezeksiyalardan sonra anastomoz sahələri;
- öd axarları — əməliyyatlar zamanı zədələnmə, xroniki xolangit;
- daralma törədə bilən şişlər — onlar mütləq istisna edilir.
Simptomlar
- qida borusunun strikturasında — udmanın çətinləşməsi (disfagiya), qidanın ilişməsi hissi, qaytarma, arıqlama;
- uretra strikturasında — zəif, səpələnən sidik axını, gərginləşmə, tam boşalmama hissi, təkrarlanan infeksiyalar, kəskin sidik ləngiməsi;
- bağırsaq strikturasında — tutmaşəkilli ağrılar, köp, qəbizlik, ağır daralmada bağırsaq keçməməzliyi;
- öd axarlarının strikturasında — sarılıq, qaşınma, qızdırma.
Diaqnostika
Endoskopiya (qastroskopiya, sistoskopiya, kolonoskopiya) daralmanı görməyə və biopsiya götürməyə imkan verir. Kontrastlı rentgenoqrafiya (uretroqrafiya, qida borusunun rentgenoskopiyası), KT, MRT, uretra üçün uroflovmetriya istifadə olunur.
Müalicə
Strikturanın yerindən, uzunluğundan və səbəbindən asılıdır: endoskopik bujlama və ya balon dilatasiyası, stentlərin qoyulması, endoskopik kəsilmə, uzun və təkrarlanan strikturalarda rekonstruktiv əməliyyatlar (məsələn, uretroplastika). Paralel olaraq səbəb müalicə edilir — məsələn, reflüksdə turşuluq azaldılır.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Hətta suyu və ya tüpürcəyi uda bilməmək, sidik kisəsi dolu olduğu halda sidiyə gedə bilməmək, köp və nəcisin olmaması ilə qusma, üşütmə ilə sürətlə artan sarılıq təcili yardım üçün səbəbdir; güclü ağrı və kəskin pisləşmədə təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Əlaqəli terminlər
- Qida borusunun strikturası
- Uretra strikturası
- Disfagiya
- Sidik ləngiməsi
- Stenoz
- Endoskopiya
- Sistoskopiya
Hansı həkim məşğul olur
Bu mövzuda məqalələr
Uşaqlarda hidronefroz: səbəbləri, dərəcələri və müalicə üsulları
Hidronefroz – piyelouretral seqmentin (ləyən-sidik axarı birləşməsinin) keçiriciliyinin pozulması səbəbindən böyrəyin toplayıcı sisteminin genişlənməsi ilə xarakterizə olunan xəstəlikdir.
İstiqamət: Urologiya / Pediatriya

