Qan axınını tez bərpa etmək üçün trombun damarın mənfəzindən kateter vasitəsilə endovaskulyar və ya açıq cərrahi yolla çıxarılması.
Trombektomiya qan laxtasının arteriyadan və ya venadan mexaniki olaraq çıxarıldığı müdaxilədir. Trombun dərmanla həll edildiyi trombolizisdən fərqli olaraq, burada o fiziki olaraq kənarlaşdırılır. Cərrahi trombektomiya (damarın kəsiyi vasitəsilə, çox vaxt Foqarti ballon kateteri ilə) və endovaskulyar mexaniki trombektomiya — arteriyanın punksiyası vasitəsilə trombu tutan aspirasiya kateterləri və ya stent-retriverlərlə aparılır.
Göstərişlər
- Beynin iri arteriyasının tutulması ilə işemik insult: simptomların başlanmasından ilk 6 saat ərzində, KT/MRT məlumatlarına görə seçilmiş pasiyentlərdə isə 24 saata qədər aparıldıqda bərpanı sübut olunmuş şəkildə yaxşılaşdırır. Venadaxili trombolizislə birləşdirilə bilər.
- Emboliya və ya tromboz səbəbindən ətrafın kəskin işemiyası.
- Trombolizis əks-göstərişli və ya səmərəsiz olduqda yüksək riskli ağciyər arteriyasının tromboemboliyası.
- Dərin venaların trombozu, kəskin mezenterial işemiya, şuntların və dializ girişlərinin trombozunun ayrı-ayrı halları.
Əks-göstərişlər
Əsasən vəziyyətlə müəyyən edilir: insultda — beyin toxumasının artıq dönməz zədələnmiş böyük həcmi, ətrafın işemiyasında — onu xilas etməyin mümkün olmadığı dönməz dəyişikliklər. Ümumi vəziyyətin ağırlığı və damara giriş nəzərə alınır.
Hazırlıq
Bu adətən təcili prosedurdur, buna görə hazırlıq minimuma endirilir: təcili vizuallaşdırma (KT, KT-angioqrafiya, MRT, USM), qan analizləri, qəbul edilən antikoaqulyantların və kontrasta allergiyanın aydınlaşdırılması. Vaxt uğurun əsas amilidir.
Necə aparılır
Endovaskulyar trombektomiya rentgen-əməliyyat otağında sedasiya ilə yerli anesteziya və ya ümumi narkoz altında aparılır. Bud və ya mil arteriyası vasitəsilə kateter trombadək çatdırılır, tromb stent-retriverlə tutulur və ya sorulur və çıxarılır, sonra kontrastla qan axınının bərpası yoxlanılır. Cərrahi trombektomiya əməliyyat otağında damarın üzərində kəsik vasitəsilə aparılır.
Mümkün ağırlaşmalar
Qansızma (xüsusən insultdan sonra beyinə), damarın zədələnməsi və ya laylanması, tromb hissəciklərinin mənfəz boyunca irəliyə aparılması, punksiya yerində hematoma, kontrasta reaksiya mümkündür. Müdaxilədən sonra pasiyent intensiv terapiya şöbəsində müşahidə olunur, həkim antitrombotik terapiya təyin edir və trombun səbəbini axtarır.
İnsult əlamətləri (üzün asimmetriyası, qolda və ya ayaqda zəiflik, nitqin pozulması) olduqda dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın — trombektomiya imkanı pasiyentin damar mərkəzinə nə qədər tez çatmasından asılıdır.
Əlaqəli terminlər
- İşemik insult
- Periferik arteriyanın okklüziyası
- Tromboz
- Ağciyər arteriyasının tromboemboliyası
- Trombolizis
- Angioqrafiya
- Dərin venaların trombozu
- Mezenterial işemiya
