Bronxların uzunmüddətli iltihabı: bəlğəmli öskürək ardıcıl 2 il ərzində ildə ən azı 3 ay davam edir; çox vaxt siqaretlə bağlıdır.
Xroniki bronxit bronxların selikli qişasının davamlı iltihabıdır; bu zaman vəzilər artıq selik hasil edir, kirpikli epiteli isə onu pis xaric edir. Klinik tərif: digər səbəblər istisna edilmək şərtilə, ardıcıl iki il ərzində ildə ən azı 3 ay günlərin çoxunda bəlğəmli öskürək. Xroniki bronxit tez-tez XOAX ilə birgə olur və ya onun erkən təzahürüdür, lakin bəzi pasiyentlərdə davamlı bronx obstruksiyası olmur.
Səbəblər və risk amilləri
- siqaret, qəlyan çəkmək — aparıcı səbəb;
- istehsalatda və məişətdə toz, qaz, tüstünün uzun müddət tənəffüsü;
- şəhərlərdə çirklənmiş hava;
- təkrarlanan tənəffüs yolu infeksiyaları;
- əlavə amillər kimi qastroezofageal reflüks, burun və burunətrafı ciblərin xroniki xəstəlikləri.
Simptomlar
- xüsusən səhər oyandıqdan sonra bəlğəmli öskürək;
- adətən soyuq mövsümdə öskürəyin artması və irinli bəlğəmlə dövri kəskinləşmələr;
- obstruktiv formada təngnəfəslik və fitverici nəfəs;
- tez yorulma, yükə dözümün azalması.
Diaqnostika
Həkim öskürəyin müddətini, siqaret stajını, iş şəraitini qiymətləndirir. Bronxolitiklə spirometriya mütləqdir — o, obstruksiyanın olub-olmadığını və XOAX-ın inkişaf edib-etmədiyini göstərir. Döş qəfəsinin rentgenoqrafiyası və ya KT-si vərəmi, ağciyər xərçəngini, bronxoektaziyanı istisna etməyə kömək edir. Kəskinləşmədə bəlğəm müayinə olunur. Xroniki bronxiti öskürək və təngnəfəslik yaradan astmadan və ürək çatışmazlığından ayırmaq vacibdir.
Müalicə
Əsas məsələ qıcıqlandırıcıların təsirini dayandırmaq, ilk növbədə siqareti atmaqdır: yalnız bu, öskürəyi azalda və bronxların zədələnməsini ləngidə bilər. Obstruksiya olduqda XOAX-dakı prinsiplərlə inhalyasiya bronxolitikləri tətbiq edilir. Mukolitiklər ayrı-ayrı hallarda təyin olunur. Antibiotiklər yalnız irinli bəlğəmlə bakterial kəskinləşmədə və həkimin qərarı ilə lazımdır. Tənəffüs gimnastikası və müntəzəm fiziki fəallıq faydalıdır.
Profilaktika
Siqaretdən imtina, işdə tənəffüs orqanlarının qoruyucu vasitələri, mənzilin havalandırılması, hər il qripə qarşı vaksinasiya, risk qrupları üçün pnevmokok peyvəndi.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
- bəlğəmdə qan, səbəbsiz arıqlama, öskürəyin adi xarakterinin dəyişməsi;
- qızdırma, irinli bəlğəm, artan təngnəfəslik;
- güclü boğulma, dodaqların göyərməsi, şüurun qarışması — təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Üst termin: Bronxit
Əlaqəli terminlər
- Bronxit
- Kəskin bronxit
- Xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi
- Obstruktiv bronxit
- Nikotin asılılığı
- Öskürək
- Bronxoektaziya
- Spirometriya
