Cinsi yolla keçən infeksiyaların müalicəsi

Ən çox rast gəlinənlər xlamidiya, qonoreya, Mycoplasma genitalium, trixomoniaz, genital herpes və insan papilloma virusudur (İPV). Bakterial və parazit infeksiyalar adətən müalicə ilə tam sağalır, virus infeksiyaları isə nəzarət və profilaktika tələb edir.

Müayinə aşağıdakı hallarda tövsiyə olunur:

• qeyri-adi ifrazat, qaşınma, yanma və ya cinsi əlaqə zamanı ağrı;
• aşağı qarın nahiyəsində ağrı, əlaqədən sonra qanlı ifrazat;
• yeni tərəfdaş və ya tərəfdaşda infeksiya aşkarlanması;
• hamiləlik planlaşdırılması və ya hamiləlik dövrü;
• əlamət olmasa belə, profilaktik yoxlanma.

Əlamətlərin olmaması infeksiyanın olmadığını göstərmir. Məhz bu səbəbdən simptomsuz infeksiya xəbərsiz yayıla və sonradan ağırlaşma verə bilər. Xüsusilə xlamidiya və qonoreya uzun müddət müalicəsiz qaldıqda uşaqlıq borularının zədələnməsinə və ana olmaq imkanının azalmasına gətirib çıxara bilər, buna görə vaxtında yoxlanmaq çox vacibdir.

Qəbulda həkim şikayətlər, cinsi həyat, kontrasepsiya və əvvəlki infeksiyalar barədə sorğu aparır. Bu sualların məqsədi düzgün test seçməkdir, nəticələr və məlumatlar məxfi saxlanılır.

Ginekoloji müayinə zamanı vaginadan və uşaqlıq boynundan yaxma və nümunə götürülür. Əsas diaqnostika üsulları bunlardır:

• PZR müayinəsi — mikroorqanizmin genetik materialını aşkarlayan həssas test;
• yaxmanın mikroskopik müayinəsi;
• lazım olduqda qan testləri;
• İPV testi və sitoloji müayinə (PAP-test) — uşaqlıq boynunun vəziyyətinə nəzarət üçün;
• bəzən kiçik çanaq orqanlarının USM-i — iltihab əlamətlərini qiymətləndirmək üçün.

Testlərdən əvvəl bir neçə gün vaginal vasitələrdən çəkinmək, müayinəni aybaşıdan kənar vaxta salmaq və son antibiotik qəbulu barədə həkimə məlumat vermək nəticənin dəqiqliyini artırır. Nümunənin götürülməsi qısa vaxt çəkir, adətən ağrı vermir və yalnız yüngül narahatlıq yarada bilər. Nəticələrin hazır olma müddəti testin növündən asılıdır, həkim bunu qəbulda bildirir.

Müalicə aşkarlanmış infeksiyadan asılıdır. Bakterial infeksiyalarda (xlamidiya, qonoreya, mikoplazma) antibakterial müalicə, trixomoniazda antiprotozoal preparatlar təyin edilir. Preparat, müddət və qəbul qaydası həkim tərəfindən müəyyən olunur; özbaşına dərman seçmək və ya dozanı dəyişmək mikroorqanizmin davamlılığına səbəb ola bilər.

Virus infeksiyalarında yanaşma fərqlidir:

• herpes zamanı antiviral müalicə kəskinləşmələrin müddətini və tezliyini azaltmağa kömək edir;
• İPV zamanı çox vaxt orqanizm virusu öz qüvvəsi ilə aradan qaldırır, həkim isə uşaqlıq boynunun vəziyyətini kolposkopiya və sitologiya ilə izləyir, lazım gələrsə müalicə təyin edir.

Müalicə dövründə cinsi əlaqədən çəkinmək tövsiyə olunur ki, təkrar yoluxma baş verməsin. Prezervativlə də əlaqə həkim icazə verənə qədər təxirə salınmalıdır, çünki infeksiya hələ aktiv ola bilər. Əgər bir neçə müalicə kursundan sonra da şikayətlər qalırsa, həkim yenidən müayinə edərək səbəbi dəqiqləşdirir. Qarın nahiyəsində kəskin ağrı və yüksək hərarət yaranarsa, 103 nömrəsinə zəng edin.

Cinsi yolla keçən infeksiyalarda tərəfdaşın da müayinədən keçməsi və lazım olduqda eyni vaxtda müalicə alması vacibdir. Əks halda müalicə olunmuş qadın yenidən yoluxa bilər. Tərəfdaşa necə yanaşmaq barədə həkim sizə məsləhət verəcək. Əgər bu söhbət çətindirsə, həkim qaydaları və müayinənin zəruriliyini sakitcə izah edə bilər.

Müalicədən sonra həkimin təyin etdiyi vaxtda nəzarət testi aparılır. Bu test infeksiyanın tam aradan qalxdığını təsdiq etmək üçün lazımdır və şikayətlərin keçməsi ilə əvəz olunmur.

Gələcəkdə yoluxma riskini azaldan tədbirlər:

• qorunmaq üçün prezervativdən davamlı istifadə;
• tərəfdaşlar sayını məhdudlaşdırmaq və yeni tərəfdaşla əlaqədən əvvəl yoxlanmaq;
• İPV-yə qarşı peyvənd barədə həkimlə məsləhətləşmək;
• ildə bir dəfə planlı ginekoloji müayinədən keçmək.

Pasiyentin məlumatları qanunla qorunan tibbi sirr hesab olunur və üçüncü şəxslərə verilmir.

Xidmətin dəyəri hər pasiyent üçün fərdi hesablanır və bir neçə amildən asılıdır:

• ginekoloq qəbulunun və ilkin məsləhətləşmənin həcmindən;
• aparılan PZR testlərinin sayından və növündən: bir infeksiyanın yoxlanması ilə geniş panel arasında fərq ola bilər;
• yaxma, sitoloji müayinə və ya İPV testi kimi əlavə müayinələrdən;
• tərəfdaş üçün ayrıca məsləhət və ya müayinənin lazım olmasından;
• kolposkopiya və ya USM kimi alətli müayinələrin lazım olub-olmamasından;
• müalicənin mürəkkəbliyindən, nəzarət qəbullarının və təkrar testlərin sayından.

Dərman preparatları qiymətə daxil deyil və aptekdən ayrıca alınır. Müalicə kursunun uzunluğu da yekun məbləğə təsir göstərə bilər. Müayinə planı və təxmini xərc ilkin qəbuldan sonra, hər addıma başlamazdan əvvəl sizə izah edilir, beləliklə, lazımsız testlərə pul xərcləməzsiniz. Qiymət siyahısı ilə aşağıda tanış ola bilərsiniz.

Cinsi yolla keçən infeksiya şübhəsi ilə müraciət etmək çoxlarına xəcalətli görünür, amma həkim üçün bu, adi tibbi məsələdir. Əlamət olmasa belə yeni tərəfdaşdan sonra yoxlanmaq ağıllı addımdır. Test nəticəsi müsbət çıxarsa, təşvişə düşməyin: bu infeksiyaların çoxu müalicə olunur. Ən çox görülən səhv — şikayət keçən kimi müalicəni dayandırmaq və tərəfdaşı müayinəyə cəlb etməməkdir. Müalicənin sonunda nəzarət testini mütləq verin, çünki yalnız bu, sağalmanı təsdiqləyir.