Qadın sterilizasiyası uşaqlıq borularının keçiriciliyini cərrahi yolla bağlayan daimi kontrasepsiya üsuludur. Bundan sonra yumurta hüceyrəsi spermatozoidlə qarşılaşa bilmir və hamiləlik baş vermir. Əməliyyat könüllü və ya tibbi göstərişlə, adətən laparoskopik üsulla, qarın divarındakı üç kiçik deşikdən aparılır.
- Giriş
- Laparoskopik
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 40–90 dəqiqə
- Stasionarda
- 1–2 gün
- Bərpa
- 1–2 həftə
- Qiymət
- 1 200 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- cərrahi kontrasepsiya
- boruların bağlanması
- tubal ligasiya
- laparoskopik sterilizasiya
Əməliyyatın təsviri
Hər ay yumurtalıqdan çıxan yumurta hüceyrəsi uşaqlıq borusu ilə uşaqlığa doğru hərəkət edir və mayalanma məhz borunun içində baş verir. Sterilizasiya zamanı cərrah hər iki borunu xüsusi tikiş, halqa və ya klipslə bağlayır, koaqulyasiya edir və ya bir hissəsini çıxarır. Yol bağlandığı üçün mayalanma qeyri-mümkün olur.
Yumurtalıqlara və uşaqlığa toxunulmur: hormonlar əvvəlki kimi istehsal olunur, menstruasiya davam edir, cinsi funksiya dəyişmir.
Sterilizasiya iki halda aparılır:
- könüllü — qadın daha uşaq istəmir və daimi, etibarlı kontrasepsiya seçir;
- tibbi göstərişlə — hamiləlik və doğuş qadının həyatı üçün təhlükəlidir və bu vəziyyət müalicəyə tabe deyil. Bu zaman zərurəti bir neçə mütəxəssis birgə qiymətləndirir.
Əsas xüsusiyyət — nəticənin praktiki olaraq dönməz olmasıdır. Boruların bərpası üçün mürəkkəb mikrocərrahi əməliyyat tələb olunur və o, hamiləliyə zəmanət vermir. Ona görə konsultasiyada həkim mütləq geri dönən kontrasepsiya üsullarını da müzakirə edir.
Aparılma şərtləri (yaş, uşaqların sayı, yazılı razılıq) qanunvericiliklə tənzimlənir — onları qərardan əvvəl həkimlə dəqiqləşdirin.
Əməliyyatın nəticəsi
Borular bağlandıqdan sonra hamiləliyin baş verməsi demək olar istisna olunur. Əlavə kontrasepsiya lazım deyil, lakin sterilizasiya cinsi yolla ötürülən infeksiyalardan qorumur.
Çıxarışda cərrah epikriz verir. Borunun kəsilmiş hissəsi lazım olduqda histologiyaya göndərilir. Nəzarət baxışında deşiklərin sağalması yoxlanılır.
Üstünlüklər
Qadın sterilizasiyası əsasən laparoskopik yolla aparılır və açıq əməliyyatla müqayisədə bir neçə üstünlüyü var.
-
Üç troakar
Əməliyyat qarın divarındakı üç kiçik deşikdən aparılır, geniş kəsik lazım deyil.
-
Az nəzərə çarpan izlər
Deşiklərin yerində yalnız kiçik izlər qalır, onlar plastırla bağlanır və ya kosmetik tikişlə tikilir.
-
Adi həyata tez qayıdış
Azinvaziv üsul sayəsində bir neçə gündən sonra işə qayıtmaq olur.
Göstərişlər
Könüllü sterilizasiya — qadının şüurlu, yazılı razılığı ilə, daha uşaq planı olmadıqda.
Tibbi göstərişlər:
- ağır ürək-damar xəstəlikləri, anadangəlmə ürək qüsurları;
- şəkərli diabetin ağırlaşmış formaları;
- leykoz və digər bədxassəli xəstəliklər;
- bir neçə dəfə qeysəriyyə kəsiyi, uşaqlığın əvvəlki ciddi cırılması;
- həyati vacib orqanların digər ağır xəstəlikləri;
- ağır psixi pozğunluqlar.
Tibbi göstərişlə sterilizasiyada yaş və uşaqların sayı həlledici deyil.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Sterilizasiya hamiləlikdən uzunmüddətli və çox vaxt geri dönməz qorunma üçündür. Əgər gələcəkdə uşaq planı hələ tam aydın deyilsə, geri dönən üsullar daha münasibdir: hormonlu tabletlər, uşaqlıqdaxili vasitə (spiral), implant, inyeksiya və ya prezervativ. Həyat yoldaşının sterilizasiyası (vazektomiya) də ayrıca seçimdir və adətən daha qısa müdaxilədir.
Qadın sterilizasiyası laparoskopik üsulla klips, halqa, koaqulyasiya və ya boruların bir hissəsinin çıxarılması ilə aparılır. Boruların bərpası mümkün olsa da, həmişə uğurlu olmur. Üsul tam zəmanət vermir: çox nadir hallarda hamiləlik, o cümlədən uşaqlıqdan kənar hamiləlik baş verə bilər. Qərar yaşdan, ailə planından, ümumi sağlamlıqdan və əvvəlki əməliyyatlardan asılıdır; ginekoloq sizinlə danışıb seçimi müzakirə edir.
Cərrahlar və komanda
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- hamiləlik;
- cinsiyyət orqanlarının və ümumi kəskin iltihabi xəstəliklər — əvvəlcə müalicə olunur;
- korreksiya olunmayan laxtalanma pozğunluğu.
Nisbi əks göstərişlər
- qərarın qəti olmaması — geri dönən kontrasepsiya üsulları müzakirə olunur;
- qarın boşluğunda və borularda geniş bitişmələr;
- əhəmiyyətli piylənmə, göbək yırtığı — laparoskopik girişi çətinləşdirir;
- ağır ürək-tənəffüs çatışmazlığı — anesteziya və giriş fərdi seçilir.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Laparoskopik əməliyyat kiçik deşiklərlə aparılır, yenə də hər müdaxilə və ümumi anesteziya risk daşıyır. Cərrah qarın boşluğuna ehtiyatla daxil olur və orqanları nəzarətdə saxlayır.
- qanaxma
- giriş yerlərində infeksiya və ya yırtıq
- bağırsaq, sidik kisəsi və ya iri damarın zədələnməsi — nadir, lakin ciddi hal; bu halda açıq əməliyyat lazım ola bilər
- qarın boşluğuna verilən qazın yaratdığı çiyin və qarın ağrısı
- hamiləlik, o cümlədən uşaqlıqdan kənar hamiləlik — çox nadir
- sonradan peşmanlıq, borunun bərpasına ehtiyac
- ayaq damarlarında tromb əmələ gəlməsi, anesteziyaya reaksiya
Artıq çəki, əvvəlki qarın əməliyyatları, bitişmələr, ürək-ağciyər xəstəlikləri və siqaret riski artıra bilər.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 3–5 gün
Qan analizləri, infeksiya skrininqi, yaxmalar, EKQ və terapevt baxışı lazımdır.
-
Əməliyyat 40–90 dəqiqə
Narkoz altında üç kiçik deşikdən laparoskopik üsulla aparılır.
-
Bərpa 1–2 həftə
Stasionarda 1–2 gün qalırsınız, bir neçə gündən sonra işə qayıdırsınız.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah əməliyyatın mahiyyətini və dönməzliyini izah edir, siz yazılı razılıq verirsiniz. Müayinələr:
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi, koaquloqramma;
- HİV və digər infeksiyalar üzrə skrininq;
- uşaqlıq yolundan və servikal kanaldan yaxmalar;
- EKQ, flüoroqrafiya;
- terapevt baxışı, stomatoloji müayinə.
Bir gün əvvəl təmizləyici imalə edilir, səhər bağırsaq təkrar təmizlənir. Axşamdan sonra yemək olmaz. Antikoaqulyantları və şəkər salan dərmanları həkimlə razılaşdırın. Hamiləlik ehtimalını istisna etmək üçün əməliyyata qədər kontrasepsiyaya davam edin.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Çox vaxt endotraxeal narkoz, fərdi hallarda spinal və ya yerli anesteziya tətbiq olunur.
- Giriş. Qarın divarına üç troakar yeridilir: biri laparoskop, ikisi alətlər üçün. Qarın boşluğu karbon qazı ilə doldurulur.
- Boruların bağlanması. Cərrah monitorda hər iki borunu tapır, onları koaqulyasiya edir, klips və ya halqa qoyur, ya da bir hissəsini kəsir.
- Tamamlama. Qaz çıxarılır, deşiklərin yeri plastırla bağlanır və ya kosmetik tikişlə tikilir.
Prosedur anesteziya ilə birlikdə 40–90 dəqiqə çəkir. Bir neçə saat sonra ayağa qalxmağa icazə verilir.
Stasionarda qalma
Adətən 1–2 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Əməliyyat ümumi anesteziya altında laparoskopik üsulla aparılır. Sonra nəbz, təzyiq, ağrı və giriş yerləri izlənilir. Çiyində və qarında qazın yaratdığı narahatlıq tezliklə keçir. Ağrıkəsici verilir. Bir neçə saatdan sonra yataqdan qalxıb gəzməyə, su və yüngül qida qəbul etməyə başlayırsınız. Ağrı nəzarətdədirsə, yeyib gəzə bilirsinizsə və yaralar quru və təmizdirsə, evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı tövsiyələr verilir: yük qaldırmaqdan çəkinmək müddəti, yara qulluğu, nəzarət baxışı.
Bərpa dövrü
Stasionarda adətən 1–2 gün qalırsınız. İlk günlərdə qarında yüngül ağrı, köp və çiyində çəkici hiss (qazın təsiri) olur, bir neçə günə keçir.
- 1–2 həftə ağır əşya qaldırmayın və idmandan çəkinin;
- deşiklərin yerini quru və təmiz saxlayın, ilk günlər vanna əvəzinə duş qəbul edin;
- cinsi həyata həkimin icazəsi ilə, adətən 1–2 həftədən sonra qayıdın;
- oturaq işə bir neçə gündən sonra qayıtmaq olar.
Qızarma, deşiklərdən ifrazat, hərarət və ya güclənən qarın ağrısı olarsa, həkimlə əlaqə saxlayın.
Yadda saxla!
Sterilizasiyanı yalnız qərarınızdan tam əmin olduqda seçin: həyat şəraiti dəyişə bilər, boruların bərpası isə çətin və nəticəsi qeyri-müəyyəndir. Şübhə varsa, uzunmüddətli geri dönən üsullar (spiral, implant) daha uyğundur.
- Sterilizasiyadan sonra menstruasiya gecikərsə və ya qarnın bir tərəfində kəskin ağrı yaranarsa, dərhal həkimə müraciət edin — nadir halda uşaqlıqdankənar hamiləlik ola bilər.
- Cinsi yolla ötürülən infeksiyalardan qorunmaq üçün prezervativ lazım olaraq qalır.
Qiymət cədvəli
- Qadın sterilizasiyası 1 200 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Xeyr, ən çox ümumi narkoz tətbiq olunur. Oyandıqdan sonra deşiklərin yerində və çiyində qazın təsirindən yüngül narahatlıq ola bilər. Bu, ağrıkəsicilərlə idarə olunur və bir-iki günə keçir.
Praktiki olaraq xeyr. Mikrocərrahi yolla boruların bərpası cəhd edilə bilər, amma nəticə həmişə uğurlu olmur və uşaqlıqdankənar hamiləlik riski artır. Gələcəkdə uşaq ehtimalı varsa, süni mayalanma yeganə real yol ola bilər.
Xeyr, yumurtalıqlar işləməyə davam edir, menstruasiya və menopauzanın vaxtı dəyişmir. Cinsi istək və funksiya da eyni qalır. Qeyri-adi dəyişiklik hiss etsəniz, ginekoloqa müraciət edin.
Bəli, tibbi göstəriş və ya əvvəlcədən verilmiş razılıq olduqda borular qeysəriyyə zamanı bağlana bilər. Bu, ayrıca əməliyyata ehtiyacı aradan qaldırır. Qərarı doğuşdan xeyli əvvəl, sakit şəraitdə verməyiniz tövsiyə olunur.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Mioma aşkarlandı: əməliyyat mütləqdirmi?
Mioma diaqnozu hər zaman əməliyyat demək deyil. Qərar şikayətlərinizə, müayinə nəticələrinə və gələcək hamiləlik planınıza uyğun verilir.
İstiqamət: Ginekologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Hər ay təkrarlanan ağrı: nə vaxt müayinə lazımdır?
Aybaşı ağrısı geniş yayılsa da, güclü və həyatınızı məhdudlaşdıran ağrını araşdırmaq lazımdır. Ağrının necə dəyişdiyi müayinə üçün vacib…
İstiqamət: Ginekologiya
Aybaşı gecikir: səbəbi yalnız hamiləlikdirmi?
Aybaşının gecikməsi həmişə hamiləliklə bağlı olmur. İlk addım hamiləlik ehtimalını yoxlamaq, sonra gecikmənin təkrarlanmasını və yanaşı əlamətləri qiymətləndirməkdir.
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya
