Yumurtalıq və uşaqlıq borusu xərçəngində əməliyyat şişin və bədxassəli hüceyrələrin düşə biləcəyi bütün strukturların çıxarılmasıdır. Müdaxilə xəstəliyin dəqiq mərhələsini müəyyən edir, şiş yükünü azaldır və kimyaterapiyanın təsirini artırır. Əməliyyat imkan olduqda laparoskopik, digər hallarda qarnın aşağı hissəsində kəsiklə açıq üsulla aparılır.
- Giriş
- Laparoskopik
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 2–5 saat
- Stasionarda
- 3–10 gün
- Bərpa
- 6–8 həftə
- Qiymət
- 4 000 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- yumurtalıq xərçənginin cərrahi müalicəsi
- panhisterektomiya
- histerektomiya artımlarla
- omentektomiya
- sitoreduktiv əməliyyat
- adneksektomiya
Əməliyyatın təsviri
Yumurtalıq və uşaqlıq borusu xərçəngi bu orqanların epitel toxumasının bədxassəli çevrilməsi nəticəsində yaranır. Xəstəlik uzun müddət heç bir əlamət vermir, ona görə çox vaxt gec mərhələdə, artıq qarın boşluğuna yayıldıqda aşkar edilir. Bu səbəbdən müalicə adətən kompleks olur: əməliyyat və kimyaterapiya.
Əməliyyatın məqsədi şişi və prosesə cəlb olunmuş toxumaları maksimum çıxarmaqdır. Çox vaxt radikal həcm seçilir: hər iki tərəfin artımları (yumurtalıqlar və borular), uşaqlıq, piylik, lazım olduqda limfa düyünləri və qarın boşluğundakı görünən şiş ocaqları götürülür. Əməliyyat zamanı toxumalar təcili histoloji müayinəyə göndərilə və nəticəyə görə həcm genişləndirilə bilər.
Əməliyyatın növləri:
- Mərhələləndirici əməliyyat — erkən xərçəngdə şiş çıxarılır, qarın boşluğundan yaxmalar və limfa düyünləri götürülür;
- Sitoreduktiv əməliyyat — yayılmış prosesdə görünən bütün şiş ocaqları maksimum çıxarılır;
- Aralıq sitoreduksiya — bir neçə kurs kimyaterapiyadan sonra qalıq şişin çıxarılması.
Əməliyyatın nəticəsi
Şişin və potensial zədələnmiş toxumaların çıxarılması xəstəliyin irəliləməsini dayandırır və remissiya üçün şərait yaradır. Əməliyyatdan sonra görünən şiş qalmaması proqnozu xeyli yaxşılaşdırır. İrəliləmiş formalarda müdaxilə ömrü uzadır.
Bütün toxumalar histoloji müayinəyə göndərilir, cavab dəqiq mərhələni və şişin növünü göstərir. Onkoloq bunun əsasında kimyaterapiyanın sxemini təyin edir. Sonrakı nəzarət ambulator aparılır: baxış, CA-125 analizi və görüntüləmə müayinələri. Təkrarlanma olarsa, müalicə yenidən planlanır.
Üstünlüklər
Yumurtalıq xərçəngində cərrahiyyə xəstəliyin mərhələsini müəyyən edir və kimyaterapiyanın təsirli olması üçün əsas yaradır.
-
Cərrahi mərhələləndirmə
Çıxarılmış toxumaların və limfa düyünlərinin müayinəsi xəstəliyin dəqiq mərhələsini göstərir.
-
Şiş kütləsinin azaldılması
Görünən şiş ocaqlarının maksimum çıxarılması sonrakı kimyaterapiyanın təsirini artırır.
-
Laparoskopik imkan
Uyğun hallarda əməliyyat qarın divarındakı kiçik deşiklərdən, böyük kəsik olmadan aparılır.
Göstərişlər
Əməliyyat aşağıdakı hallarda tövsiyə olunur:
- təsdiqlənmiş və ya güclü şübhə yaradan yumurtalıq xərçəngi;
- uşaqlıq borusu xərçəngi;
- USM, KT və ya MRT-də bədxassəli olma ehtimalı yüksək yumurtalıq törəməsi, CA-125 markerinin yüksəlməsi;
- kimyaterapiya kursundan sonra qalıq şiş;
- xəstəliyin təkrarlanması, ocaq çıxarıla bildikdə.
İstənilən ölçüdə bədxassəli yumurtalıq və boru şişi çıxarılmalıdır.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Yumurtalıq və ya boru xərçəngində müalicənin əsası əməliyyat və kimya müalicəsinin birləşməsidir. Bəzən, xəstəlik çox yayılıbsa və ya ümumi vəziyyət əməliyyata imkan vermirsə, əvvəlcə kimyaterapiya aparılır, sonra şiş kiçildikdə əməliyyat edilir. Çox erkən mərhələdə və uşaq arzusu olan cavan qadınlarda seçilmiş hallarda uşaqlığı və bir yumurtalığı saxlayan əməliyyat müzakirə oluna bilər. Əməliyyatdan sonra dərman müalicəsi, bəzən hədəf dərmanlar əlavə edilir.
Əməliyyat mümkün olduqda laparoskopik, geniş yayılmada isə açıq aparılır. Həcmi cərrah-ginekoloq müayinələrdən sonra seçir: xəstəliyin mərhələsi, yaşınız, ümumi vəziyyətiniz, hamiləlik planınız və əvvəlki əməliyyatlar nəzərə alınır. Seçim sizinlə müzakirə olunur.
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- ürək, tənəffüs, böyrək və ya qaraciyər çatışmazlığının dekompensasiyası;
- ümumi anesteziyanın mümkün olmaması;
- çıxarılması mümkün olmayan uzaq metastazlar, məsələn qaraciyərdə çoxsaylı ocaqlar.
Nisbi əks göstərişlər
- kəskin infeksiya, xroniki xəstəliyin kəskinləşməsi;
- laxtalanma pozğunluqları, qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu;
- geniş yayılmış proses, çoxlu assit və ya plevral maye — əvvəlcə kimyaterapiya aparılır;
- kaxeksiya, ağır qidalanma çatışmazlığı — əvvəlcə düzəldilir;
- son aylarda keçirilmiş infarkt və ya insult.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra, çox vaxt konsiliumda verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Hər cərrahi əməliyyat və anesteziya müəyyən risk daşıyır. Əməliyyat geniş olduğundan komanda hazırlığa xüsusi diqqət yetirir.
- qanaxma
- yara nahiyəsində infeksiya
- ayaq damarlarında tromb əmələ gəlməsi
- anesteziyaya qarşı reaksiya
- sidik axarı, sidik kisəsi və bağırsağın zədələnməsi — geniş əməliyyatda bağırsağın bir hissəsinin çıxarılması lazım gələ bilər
- bağırsaq tikişinin sızması və qarın boşluğunda abses
- bağırsaq işinin gec bərpası, sonradan yapışmalar
- limfa düyünləri çıxarıldıqda maye yığılması və ayaqların şişməsi
- yumurtalıqlar çıxarıldıqda cərrahi menopauza əlamətləri: isti basma, quruluq
- xəstəliyin sonradan təkrarlanması
Fərdi riski artıran amillər: siqaret çəkmək, artıq çəki, diabet, anemiya və qidalanma çatışmazlığı, qarın boşluğunda mayenin çox olması, ürək və ağciyər xəstəlikləri, yaş. Bunları həkim əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 1–2 həftə
Şiş markerləri, KT, MRT, analizlər, EKQ və anestezioloq baxışı tələb olunur.
-
Əməliyyat 2–5 saat
Ümumi narkoz altında laparoskopik və ya açıq üsulla aparılır.
-
Bərpa 6–8 həftə
Stasionarda 3–10 gün qalırsınız, sonra kimyaterapiya planlana bilər.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada ginekoloq-onkoloq şişin yayılma dərəcəsini qiymətləndirir və müayinə planını təyin edir:
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi, koaquloqram, qan qrupu və rezus-faktor;
- şiş markerləri (CA-125, HE4 və digərləri);
- kiçik çanağın USM-i və MRT-si, qarın boşluğunun və döş qəfəsinin KT-si;
- lazım olduqda mədə və bağırsağın endoskopik müayinəsi;
- EKQ, terapevt və anestezioloq baxışı.
Nəticələr konsiliumda müzakirə edilir və əməliyyatın həcmi planlanır. Əməliyyatdan əvvəlki gün yüngül qida qəbul edilir, həkimin göstərişi ilə bağırsaq hazırlanır, 8 saat əvvəl yemək olmaz. Qanı durulaşdıran və şəkər salan dərmanları həkimlə razılaşdırın. Özünüzlə müayinə nəticələrini və kompression corab götürün.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Əməliyyat ümumi narkoz altında aparılır.
- Giriş. Mümkün olduqda laparoskopik üsul seçilir: qarın divarında bir neçə kiçik deşik açılır, kamera və alətlər yeridilir. Şiş böyükdürsə və ya geniş yayılıbsa, qarnın aşağı hissəsində kəsik edilir.
- Qarın boşluğunun yoxlanması. Cərrah bütün orqanları nəzərdən keçirir, maye və yaxmalar götürür.
- Çıxarılma. Uşaqlıq, artımlar, piylik və şübhəli limfa düyünləri götürülür, görünən ocaqlar mümkün qədər tam çıxarılır. Təcili histologiyanın nəticəsinə görə həcm dəyişə bilər.
- Tamamlama. Qanaxma dayandırılır, drenaj qoyulur, yara tikilir.
Əməliyyat həcmdən asılı olaraq 2 saatdan bir neçə saata qədər çəkir. İlk sutkanı çox vaxt reanimasiya və ya intensiv müşahidə palatasında keçirirsiniz.
Stasionarda qalma
Adətən 3–10 gün stasionarda qalırsınız; laparoskopik əməliyyatdan sonra daha qısa, açıqdan sonra daha uzun olur. Bu, təxmini müddətdir. Əməliyyat ümumi anesteziya altında aparılır. Palatada nəbz, təzyiq, qanaxma, ağrı və sidik miqdarı izlənilir, ağrıkəsici və tromb profilaktikası aparılır. İlk günlərdə sidik kateteri və qarında drenaj borusu ola bilər.
Ertəsi gün yataqdan qalxmağa başlayırsınız; maye, sonra yumşaq qida bağırsaq işə düşdükcə icazə verilir. Ağrı nəzarətdədirsə, qidalanırsınızsa, gəzə bilirsinizsə və analizlər sabitdirsə, evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı tövsiyələr və sonrakı müalicənin planı verilir.
Bərpa dövrü
Laparoskopik əməliyyatdan sonra stasionarda 3–5 gün, açıq əməliyyatdan sonra 7–10 gün qalırsınız. Bu müddətdə ağrıkəsici, tromboz profilaktikası və infuziya müalicəsi verilir, ertəsi gün ayağa qalxmağa başlayırsınız.
- 6–8 həftə 3–5 kq-dan ağır yük qaldırmayın;
- 4–6 həftə kompression corab geyinin, gündəlik gəzintini artırın;
- 6–8 həftə cinsi əlaqədən çəkinin;
- az-az və tez-tez, zülallı qida ilə qidalanın.
Kimyaterapiya adətən əməliyyatdan 3–4 həftə sonra başlanır. Radikal əməliyyatdan sonra psixoloq dəstəyi bərpanı asanlaşdırır. Yumurtalıqlar çıxarıldıqda klimaks əlamətləri yarana bilər, onları həkimlə müzakirə edin.
Yadda saxla!
Bu xəstəlikdə əməliyyat müalicənin yalnız bir hissəsidir — nəticə əlavə kimyaterapiyanı vaxtında və tam keçməkdən çox asılıdır. Nəzarət müayinələri təkrarlanmanı erkən görməyə imkan verir.
- Qarında güclənən ağrı, şişkinlik, qızdırma və ya yaradan ifrazat olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Ayaqda birtərəfli şişkinlik və ya təngnəfəslik yaranarsa, təcili yardım çağırın.
- Yaxın qohumlarınızda yumurtalıq və ya süd vəzi xərçəngi olubsa, genetik məsləhəti onkoloqla müzakirə edin.
Qiymət cədvəli
- Yumurtalığın və uşaqlıq borularının xərçəngində əməliyyat 4 000 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Erkən mərhələdə və şiş kiçik olduqda bəli. Yayılmış prosesdə bütün ocaqları təhlükəsiz çıxarmaq üçün çox vaxt açıq əməliyyat seçilir. Bəzən laparoskopiya ilə başlanır və vəziyyətə görə açıq üsula keçilir.
Radikal əməliyyatda uşaqlıq və yumurtalıqlar çıxarıldığı üçün hamiləlik mümkün olmur. Gənc qadınlarda çox erkən mərhələdə bəzən bir yumurtalığı və uşaqlığı saxlamaq olur. Bu seçimi əməliyyatdan əvvəl onkoloqla mütləq müzakirə edin.
Əksər hallarda bəli, çünki mikroskopik şiş hüceyrələri qala bilər. Yalnız çox erkən və aşağı riskli mərhələdə müşahidə kifayət edə bilər. Qərarı onkoloq histoloji cavaba görə verir.
Menopauzadan əvvəl hər iki yumurtalıq çıxarıldıqda isti basmaları, yuxu pozğunluğu və əhval dəyişkənliyi yarana bilər. Həkim bu əlamətləri yüngülləşdirən müalicə seçir, hormon terapiyasının mümkünlüyü şişin növündən asılıdır.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Uşaqlıq boynunda hüceyrə dəyişiklikləri: nəticəni necə anlamaq olar?
Skrininqdə qeyri-normal nəticə və biopsiyada CIN eyni anlayış deyil. Nəticənin hansı testə aid olduğunu bilmək sonrakı addımı anlamağa…
İstiqamət: Ginekologiya / Onkoginekologiya
HPV testi müsbətdir: bu nəticə nə deməkdir?
HPV-müsbət nəticə xərçəng diaqnozu deyil və yoluxmanın vaxtını göstərmir. Əsas məsələ testin tipini və sizə uyğun nəzarət planını…
İstiqamət: Ginekologiya / İnfeksion xəstəliklər / Onkoginekologiya
Uşaqlıq boynu biopsiyası: baxışdan sonra niyə nümunə götürülür?
Biopsiya şübhəli sahənin toxumasını laboratoriyada qiymətləndirir. Onun təyin edilməsi xərçəngin təsdiqi deyil; üsul və sonrakı qaydalar müdaxiləyə görə…
İstiqamət: Ginekologiya / Onkoginekologiya
