Patella
Diz qapağı dizin önündə yerləşən yastı üçbucaq formalı sümükdür. O, dördbaşlı bud əzələsinin vətəri daxilində yerləşir və dizin açılması üçün ling rolunu oynayır.
Orqan: Diz oynağı
Yerləşməsi
Diz qapağı dizin ön səthində, bud sümüyünün aşağı ucundakı yivdə yerləşir; dəri altında asanlıqla əllənir.
Quruluşu
Diz qapağı bədənin ən böyük sesamoid (vətər daxilində yerləşən) sümüyüdür. Yuxarıda ona dördbaşlı əzələnin vətəri, aşağıda diz qapağının bağı bərkiyir; bu bağ qamış sümüyünün qabarcığına birləşir. Arxa səthi qalın qığırdaqla örtülüdür və bud sümüyü ilə patellofemoral oynaq əmələ gətirir.
Funksiyası
Diz qapağı dördbaşlı əzələnin dartma gücünü artırır və dizi öndən qoruyur. Pilləkənlə enmə, çömbəlmə, uzun oturuş patellofemoral oynağı yükləyir; qapağın düzgün sürüşməməsi ağrıya və qığırdağın aşınmasına səbəb olur.
Suallar və cavablar
Dizin önündə, qapağın ətrafında ağrıdır; pilləkənlə enərkən, çömbələrkən, uzun oturduqdan sonra güclənir. Gənclərdə və idmançılarda tez-tez rast gəlinir. Əsas müalicə yükün tənzimlənməsi və əzələləri möhkəmləndirən məşqlərdir.
Qapaq adətən xaricə çıxır; kəskin ağrı, deformasiya, sonradan şişkinlik olur. Özbaşına yerinə salmağa çalışmaq olmaz — travmatoloqa müraciət etmək lazımdır.
