Diş müalicəsindən sonra diş ətində ağrılar

Gingivit (diş əti iltihabı) müxtəlif stomatoloji manipulyasiyalardan sonra yarana bilər:

• Diş çəkilişi — ekstraksiyadan sonra dişətrafı toxumaların ödemi və iltihabı mümkündür.
• Kök kanallarının müalicəsi — bir sıra hallarda diş ətindəki ağrı müalicə nəticəsində yumşaq toxumaların qıcıqlanmasının nəticəsi ola bilər.
• Peşəkar diş gigiyenası — ərpin və diş daşının çıxarılması yumşaq toxumaları, o cümlədən diş ətini zədələyə bilər, xüsusən təmizləmədən sonra həkimin tövsiyələrinə riayət edilmədikdə.
• Körpü və ya protezlərin qoyulması — yeni çıxarılan və ya çıxarılmayan konstruksiyalar diş ətində narahatlıq yarada bilər, xüsusən kifayət qədər yaxşı seçilmədikdə.
• Diş implantasiyası — cərrahi müdaxilə nahiyəsində və ya müvəqqəti protezlərin fiksasiyası zamanı iltihabi proseslər mümkündür.
• Ortodontik breketlər — ağız boşluğunun gigiyenasını saxlamağı çətinləşdirə, həmçinin metal hissələrlə diş ətini travmalayıb iltihab yarada bilər.
• Tibbi manipulyasiyalar — yerli ağrısızlaşdırıcı preparatların (ağrıkəsici iynələrin) və ya antiseptiklərin tətbiqi də diş əti iltihabı doğura bilər.

Diş əti iltihabı ağız boşluğuna qulluq normaları pozulduqda da yarana bilər. Risk amillərinə aiddir: immun sisteminin zəifləməsi, zərərli vərdişlər, virus infeksiyaları, həmçinin qeyri-kafi və balanslaşdırılmamış qidalanma.

Diş ətində qızartı, ödem və ya qanaxma görəndə stomatoloqa müraciəti təxirə salmamaq lazımdır.

Diş ətində ağrıya səbəb ola biləcək amillər

Diş əti toxumaları, orqanizmin digər toxumaları kimi, kənardan istənilən müdaxiləyə — plomblamaya, çəkilişə, protezləməyə reaksiya verir. Yumşaq toxumaların manipulyasiyadan sonra iltihabı təbii reaksiyadır: həkim həssas zonalara təsir göstərir, onların bərpası üçün isə vaxt lazımdır.

• İltihabın qalıq təzahürləri — ağrıyan dişin müalicəsindən sonra, infeksiya olmasa belə, diş ətində bir müddət narahatlıq müşahidə oluna bilər.
• Kariesin tam aradan qaldırılmaması — tədbir görülməsə, bu, pulpitə gətirib çıxara bilər.
• Vaxtında diaqnoz qoyulmamış xroniki pulpit.
• Düzgün qoyulmamış plomb.
• Diş ətinin travmalanması — diş çəkilişi və ya plomb qoyulmasına hazırlıq ilə bağlı prosedurlar diş ətində mikrocırıqlara gətirib çıxara bilər.
• Orqanizmin anesteziyaya reaksiyası.
• Yad cisimlər — plomblama materiallarının qalıqları və ya diş ərpinin hissəcikləri lokal qıcıqlanma yarada bilər.
• Allergik reaksiyalar — stomatologiyada istifadə olunan bəzi tərkiblər diş ətində qaşınma və yanğı doğura bilər.
• Pasiyentin göstərişlərə əməl etməməsi — məsələn, müdaxilədən dərhal sonra qida və içki qəbuluna qadağanın pozulması.

Bundan başqa, orqanizmin fərdi xüsusiyyətlərini — diş ətinin hiperhəssaslığını və ya iltihaba şərait yaradan patologiyaların olmasını nəzərə almaq lazımdır. Məsələn, gingivit və ya parodontit vəziyyəti ağırlaşdıra və terapiyadan sonra ağrıların artmasına səbəb ola bilər.

Diş ətində iltihabın əsas əlaməti növbələşən ritmlə güclənən və ya zəifləyən, yorucu sızıldayan ağrıdır. Travmalanmış sahəyə basdıqda ağrı, bir qayda olaraq, kəskinləşir; bu, xüsusən bərk qidanı çeynəyərkən nəzərə çarpır.

Digər əlamətlər arasında diş ətinin qızarması və şişkinliyi qeyd edilə bilər: diş əti həcmcə böyüyür, diş əti məməcikləri şişir. Bəzi hallarda qanaxma müşahidə olunur — diş fırçalayarkən qan çıxa bilər.

İrinli ifrazatın əmələ gəlməsi mümkündür.

İltihabi prosesə işarə edən daha bir həyəcanlı əlamət ağızdan xoşagəlməz qoxu ola bilər.

Bəzi hallarda, ciddi infeksiya zamanı hərarətin yüksəlməsi və ümumi halsızlıq mümkündür.

Stomatoloji müdaxilədən sonra diş ətinin reaksiyası təbiidir. Vacib olan normanı kənaraçıxmadan ayırmaqdır:

Kənaraçıxma əlamətləri varsa, müalicə edən stomatoloqa təkrar müraciət etmək lazımdır.

Diş çəkilişi, geniş yayılmasına baxmayaraq, orqanizmin bir sıra reaksiyasına səbəb ola bilər; onlardan biri iltihabdır. Bu vəziyyət dişin olduğu nahiyədə qızartı, ödem və ağrı ilə təzahür edə bilər.

İltihabın səbəbləri müxtəlif ola bilər: yaraya infeksiyanın düşməsindən tutmuş orqanizmin cərrahi müdaxiləyə fərdi reaksiyasına qədər.

Manipulyasiyalardan sonra ağız boşluğuna lazımi qulluğun əhəmiyyətini qiymətləndirməmək olmaz: məhz o, iltihabi hadisələrin qarşısını almağa kömək edir.

Stomatoloqun göstərişlərinə ciddi əməl etmək, müntəzəm gigiyenanı nəzərdən qaçırmamaq, həmçinin vəziyyəti ağırlaşdıra bilən bərk və isti qidadan çəkinmək lazımdır. Həkimin təyin etdiyi antiseptiklərin və preparatların tətbiqi sağalma prosesini sürətləndirməyə kömək edəcək.

Bu, bir çox pasiyentdə müşahidə olunan geniş yayılmış haldır. Anlamaq vacibdir: hər qızartı və cüzi həssaslıq ciddi problem deyil, lakin əlamətləri nəzərdən qaçırmaq da olmaz.

Bu vəziyyətin mümkün səbəbləri:

• Mexaniki qıcıqlanma — plomblama prosesi diş ətini alətlərlə travmalaya, onun zədələnməsinə və ya mikroçatların əmələ gəlməsinə gətirib çıxara bilər. Cüzi zədələnmə belə qızartı, ödem və ağrı ilə təzahür edən iltihab doğura bilər.
• Kimyəvi qıcıqlanma — plomblama materiallarının bəzi komponentləri allergik reaksiya və ya diş əti toxumasının qıcıqlanmasını doğura bilər. Bu, xüsusən həssas diş əti və ya allergiyaya meylliyi olan insanlar üçün aktualdır.
• İnfeksiya — plomblama zamanı mikroinfeksiya baş veribsə (məsələn, bakteriyaların diş əti toxumasına nüfuzu), bu, gingivitin və ya periodontitin inkişafına gətirib çıxara bilər.
• Dişin həddindən artıq yüklənməsi — plomb qoyulduqdan sonra çeynəmə yükü yaxınlıqdakı toxumalarda iltihabi reaksiyalar doğura bilər.
• Keyfiyyətsiz plomblama — peşəkarcasına qoyulmamış plomb dişin hüdudlarından kənara çıxa bilər, bu isə diş ətini travmalayır. Bundan başqa, plombun pis işlənmiş kənarları mikroorqanizmlərin çoxalma yerinə çevrilə bilər.
• Ağız boşluğunun kifayət qədər gigiyenası olmaması — iltihabi proseslərin inkişaf ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

İmplantat çənəyə yerləşdirildikdən sonra 1–2 həftə ərzində yeni birləşdirici toxuma hüceyrələrinin əmələ gəlməsi başlayır. Selikli qişa bərpa olunur və implantatın ətrafını əhatə edir. Bu dövrdə ağrı və diş ətinin yüngül ödemi normadır.

Nə vaxt narahat olmaq lazımdır? Ağrı zamanla keçmirsə və güclənirsə, bu, mümkün ağırlaşmalardan və implantın ətraf toxumalarla düzgün bitişməməsindən xəbər verə bilər. Səbəb müdaxilə zonasına düşmüş infeksiyalar və ya həkimin göstərişlərinin nəzərə alınmaması ola bilər.

İmplant qoyulduqdan yarım il və daha sonra yaranan ağrı, konstruksiyanın laxlaması ilə birlikdə, onun rədd edilməsindən xəbər verir. İnfeksion proseslə bağlı olan bu proses süni kökü saxlayan diş ətinin və sümüyün dağılmasına gətirib çıxarır. Rədd edilmə nadir hallarda rast gəlinir.

Nə etməli? İltihabi prosesin səbəbinin diaqnostikası və müəyyən edilməsi üçün dərhal stomatoloqa müraciət etmək lazımdır. Kliniki gedişi təxirə salmayın: vəziyyət ağırlaşarsa, implantın çıxarılması zərurəti yarana bilər.

Peşəkar diş təmizləməsindən sonra diş ətində ağrı

Prosedurun əsas vəzifəsi ağız boşluğunun sağlamlığını yaxşılaşdırmaq və parodontal xəstəliklərin qarşısını almaq olsa da, o, diş ətinin qısamüddətli iltihabına səbəb ola bilər. Bu bir neçə amillə bağlıdır:

• Birincisi, ultrasəs və əl alətlərinin mexaniki təsiri. Təsirin gücü, həmçinin toxumaların fərdi həssaslığı həlledici rol oynayır. Qənaətcil texnikada belə mikrotravmalar qaçılmazdır.
• İkincisi, diş ərpinin və daşının çıxarılması dentini — dişin daha həssas qatını açır.
• Üçüncüsü, ərp çıxarıldıqdan sonra ağızdakı mikroflora aktivləşə bilər, bu da iltihaba şərait yaradır.

Vəziyyəti yüngülləşdirmək üçün ağzı ilıq duzlu məhlulla (bir stəkan ilıq suya az miqdarda duz) və ya dərman bitkilərinin dəmləməsi ilə (çobanyastığı, adaçayı) yaxalamaq olar.

Stomatoloji müdaxilədən sonra diş ətindəki ağrının intensivliyi və müddəti bir çox amildən asılı olaraq dəyişə bilər: müalicənin növündən (məsələn, dişin bərpası, çəkilişi, kök kanallarının terapiyası), pasiyentin orqanizminin xüsusiyyətlərindən, anesteziyanın seçimindən və ağırlaşmaların yaranma ehtimalından.

Yüngül, qısamüddətli ağrı bir neçə saatdan bir neçə günədək saxlanıla bilər. Vəziyyəti yüngülləşdirmək üçün həkimin göstərişlərinə əməl etmək vacibdir: ağrıkəsici vasitələr qəbul etmək və yaranı qıcıqlandıra bilən müəyyən qidadan çəkinmək.

Diş ətindəki ağrı güclənirsə, bir neçə gündən çox davam edirsə və ya ödem, irinli ifrazat, qanaxma, hərarətin yüksəlməsi kimi həyəcanlı əlamətlərlə müşayiət olunursa, vəziyyətin hərtərəfli qiymətləndirilməsi üçün stomatoloqa müraciət etmək qəti tövsiyə olunur.

• İlk saatlarAnesteziyanın təsiri keçdikdən sonra yüngül ağrı və həssaslıq yarana bilər. Bu zaman soyuq kompres və həkimin tövsiyə etdiyi ağrıkəsici kömək edir.
• İlk günlərŞişkinlik və ağrı tədricən azalmalıdır. Yumşaq qida, ehtiyatlı gigiyena və antiseptik yaxalama məsləhətdir.
• Bir həftəyə yaxınMüdaxilə nahiyəsi sağalmağa davam edir. Ağrı keçməmişsə və ya güclənibsə, stomatoloqa müraciət etmək lazımdır.

Belə vəziyyətlərdə aşağıdakılar tövsiyə olunur:

1. Ağzın yaxalanması — həkimin təyinatı ilə və ya təlimata uyğun xlorheksidin kimi antiseptik məhlullardan istifadə edin. Spirt tərkibli məhlullardan çəkinin: onlar diş ətinin qıcıqlanmasını daha da ağırlaşdıra bilər.
2. Soyuq kompres — ağrılı sahəyə soyuq qoyun, məsələn dəsmala bükülmüş buzu gündə bir neçə dəfə 10–15 dəqiqəlik.
3. Dişlərə qulluq — yumşaq tüklü fırça ilə ehtiyatlı təmizləmə, həmçinin dişlərarası boşluqlardan qida qalıqlarını çıxarmaq üçün diş sapının mütləq istifadəsi.

Özbaşına müalicə ilə məşğul olmaq qəti tövsiyə edilmir: bu, arzuolunmaz və təhlükəli nəticələrə gətirib çıxara bilər.