Göbək ciyəsi döl ilə plasenta arasında qan dövranını təmin edir. USM-də damar sayı, plasentaya birləşmə və digər xüsusiyyətlər haqqında qeyd ola bilər. Bu tapıntıların hamısı eyni risk daşımır. Hesabatdakı qeyri-adi terminə görə dərhal ağır nəticə gözləmək də, bütün tapıntıları əhəmiyyətsiz saymaq da düzgün deyil.
Tək göbək arteriyası nə deməkdir?
Adətən göbək ciyəsində iki arteriya və bir vena olur. Tək arteriya qeyd olunduqda mütəxəssis bunun tək tapıntı olub-olmadığını qiymətləndirir. Dölün digər strukturları və böyüməsi nəzərdən keçirilir. Əlavə anomaliyalar varsa məsləhətləşmə və test planı fərqlənə bilər. İzolə tapıntı ilə çoxsaylı dəyişikliklər eyni şəkildə şərh edilmir. Nəzarət planının səbəbi izah olunmalıdır.
Birləşmə yerinin əhəmiyyəti
Göbək ciyəsinin plasentaya kənari və ya qişa üzərindən birləşməsi qeyd edilə bilər. Bu zaman damarların gedişi və uşaqlıq boynuna münasibəti əhəmiyyət daşıya bilər. Müəyyən hallarda daha detallı Doppler və hədəfli baxış lazımdır. Görüntü alınmaması ilə patologiyanın təsdiqlənməsi fərqlidir. Təkrar baxış istənməsi həmişə yeni ağırlaşma aşkarlandığını göstərmir.
Nəyi özünüz müəyyən edə bilməzsiniz?
Qarın formasına və dölün hərəkətinə görə göbək ciyəsinin uzunluğu və damar problemi diaqnozu qoyulmur. Ev Doppleri də plasentar qan dövranını təhlükəsiz qiymətləndirmir. Dölün adi hərəkətlərində azalma varsa əvvəlki USM normal olsa belə təcili əlaqə saxlayın. Göbək ciyəsi ilə bağlı hər problemi hərəkətlə və ya xüsusi uzanma mövqeyi ilə düzəltmək mümkün deyil.
Doğuş planı necə dəyişə bilər?
Tapıntının növü, dölün böyüməsi, qan dövranı və digər obstetrik amillər qərara təsir edir. Hər göbək ciyəsi fərqliliyi avtomatik keysəriyyə göstərişi deyil. Bəzi vəziyyətlər xüsusi doğuş planı və uyğun mərkəz tələb edə bilər. Hesabatı doğum komandasına göstərin və nəzarət tarixlərini dəqiqləşdirin. Doğuş zamanı ürək ritminin izlənməsi də klinik vəziyyətə uyğun planlaşdırılır.
Təkrar baxış nəyi dəqiqləşdirə bilər?
Göbək ciyəsinin plasentaya birləşməsini və damarların gedişini ilk baxışda tam görmək bəzən çətin olur. Təkrar USM görüntünü tamamlamaq məqsədi daşıya bilər. Tapıntı təsdiqlənirsə dölün başqa anatomik xüsusiyyətləri və böyüməsi ilə birlikdə şərh edilir. Nəzarətin daha sıx olması bütün hallarda ağır xəstəlik olduğunu göstərmir, amma verilmiş cədvələ əməl etmək vacibdir.
Hesabatda işlənən ifadəni həkimdən dəqiq izah etməsini istəyin. Damar sayı, göbək ciyəsinin boyuna dolanması və plasentaya birləşmə fərqli mövzulardır. Onların hamısını “ciyə problemi” adı altında birləşdirmək yanlış qorxu yaradır. Hansı simptomun təcili müraciət tələb etdiyini və doğuş planının dəyişib-dəyişmədiyini soruşun. Özünüzün çevrilməsi və ya xüsusi məşqlə struktur tapıntını düzəltməyə çalışmaq sübutlu müalicə deyil. Tibbi nəzarət real tapıntıya uyğun seçilməlidir.
Damar sayı ilə qan axını fərqli qiymətləndirmədir
Göbək ciyəsində neçə damar olduğu struktur məlumatıdır. Doppler isə uyğun damarda qan axınının xüsusiyyətləri barədə məlumat verir. Biri digərini avtomatik əvəz etmir. Damar sayında fərq varsa dölün anatomiyası və böyüməsi də nəzərdən keçirilir. Axın normaldırsa bütün struktur və genetik suallar bağlanmır; struktur normaldırsa gələcək funksiyanın dəyişməyəcəyinə zəmanət verilmir. Bu səbəbdən nəzarət tapıntının növünə görə seçilir. Hər hamilədə eyni tezlikdə Doppler aparmaq rutin fayda kimi qəbul edilməməlidir.
Göbək ciyəsi necə qurulub və nə işə yarayır?
Normal göbək ciyəsində iki arteriya və bir vena olur. Arteriyalar dölün oksigeni az olan qanını plasentaya aparır, vena isə plasentada oksigenlə və qida maddələri ilə zənginləşən qanı dölə qaytarır. Damarlar Uorton jelatini adlanan yumşaq toxuma ilə əhatə olunub; bu toxuma damarları sıxılmadan qorumağa kömək edir.
Göbək ciyəsinin uzunluğu və qıvrımlığı fərdi olaraq dəyişir. USM-də damar sayı, plasentaya və döl qarnına birləşmə yeri, ümumi görünüş qiymətləndirilir. Lakin USM göbək ciyəsinin bütün xüsusiyyətlərini həmişə tam göstərə bilməz.
Boyun ətrafında dolaşma və düyün
Göbək ciyəsinin dölün boynuna dolanması kifayət qədər tez-tez rast gəlinən tapıntıdır. Çox vaxt gedişə mane olmur və döl bu vəziyyətdə rahat ola bilər. USM-də dolaşmanın görünməsi avtomatik olaraq keysəriyyə göstərişi deyil. Doğuş zamanı komanda dölün ürək ritmini izləyir və lazım gəlsə, müdaxilə edir.
Həqiqi düyün daha nadir haldır və USM ilə həmişə dəqiq müəyyən edilmir. Düyünün olması qorxunc səslənsə də, çox hallarda gediş əlverişli olur; dölün böyüməsi və hərəkətləri müntəzəm izlənməlidir. Ev şəraitində göbək ciyəsinin vəziyyətini yoxlamaq mümkün deyil.
Doğuşda baş doğulduqdan sonra boyun ətrafında ilgək aşkarlanarsa, tibb işçiləri onu ehtiyatla boşaldır və ya körpənin vəziyyətinə görə lazımi addımı atır. Bu, doğuş komandasının tanış olduğu vəziyyətdir.
Kistalar və digər qeydlər
USM hesabatında göbək ciyəsində kista və ya şişkinlik qeyd oluna bilər. Hamiləliyin erkən dövründə bəzi kistalar sonradan itir. Davam edən kistalar isə dölün digər anatomik xüsusiyyətlərinə baxışla birgə qiymətləndirilir və mütəxəssis təkrar USM təklif edə bilər.
Eyni zamanda göbək ciyəsinin çox qısa, çox uzun və ya nazik olması kimi ifadələr həmişə dəqiq ölçüyə əsaslanmır. Hesabatdakı hər qeydi diaqnoz kimi qəbul etməyin; şübhəli ifadənin mənasını və tövsiyə olunan növbəti addımı həkimdən soruşun.
Kistanın ölçüsü, sayı və yerləşməsi hesabatda göstərilməlidir, çünki bu məlumat təkrar baxışda müqayisə üçün faydalıdır.
Doğuşdan sonra göbək ciyəsi və plasenta
Sağlam yenidoğulmuşda göbək ciyəsinin kəsilməsini ən azı bir dəqiqə gecikdirmək ÜST tərəfindən tövsiyə olunur; bu, körpəyə plasentadan qanın keçməsinə imkan verir. Lakin körpənin təcili yardıma ehtiyacı olarsa, bu qərar dəyişə bilər.
Bəzi hallarda doğuşdan sonra plasenta və göbək ciyəsi baxışdan keçirilir. Doğuş zamanı qeyri-adi tapıntı olubsa, nə üçün baxış aparıldığını və nəticənin sonrakı hamiləliklərə təsirini soruşun.
Nə vaxt gözləməməli?
Həkimə müraciət edin
- Dölün hərəkətləri adi ritmdən azalıb və ya dayanıb.
- Suyun gəlməsi başlayıb.
- Qanaxma və ya şiddətli qarın ağrısı yaranıb.
- Sancılar başlayıb və USM-də göbək ciyəsi ilə bağlı qeyd olub.
Əvvəlki USM yaxşı olsa belə, hərəkətlərin azalması üçün gözləmək olmaz; vaxtında qiymətləndirmə vacibdir.
Gecə və ya həftə sonu olması gözləmə səbəbi deyil. Hərəkətlərdə dəyişiklik hiss etdiyiniz anda qeydiyyatdan keçdiyiniz xəstəxanaya və ya təcili yardıma müraciət edin, əvvəlki müayinələrin nəticələrini və ən son USM hesabatını özünüzlə götürün.
Plasentanın yeri və göbək ciyəsinin birləşməsi
Göbək ciyəsinin plasentaya birləşmə yeri plasentanın uşaqlıqdakı mövqeyindən də asılıdır. Plasenta uşaqlığın aşağı hissəsində yerləşərsə, ayrıca izlənir. USM-də plasentanın yeri, qalınlığı və göbək ciyəsinin birləşmə nöqtəsi birgə qiymətləndirilir.
Plasentanın aşağı yerləşməsi və ya birləşmə yeri ilə bağlı qeyd varsa, doğuşa yaxın dövrdə təkrar baxış planlaşdırıla bilər. Qanaxma yaranarsa, vaxt itirmədən xəstəxanaya müraciət edin.
Hesabatı oxuyarkən hansı sualları vermək olar?
USM nəticəsini aldıqda anlamadığınız ifadələri soruşmaq hüququnuz var. Aşağıdakı suallar çox vaxt faydalıdır.
- Tapıntının dəqiq adı nədir və bu nə deməkdir?
- Bu tapıntı tək halda mövcuddur, yoxsa digər dəyişikliklərlə birlikdə?
- Dölün böyüməsi və qan axını normaldır?
- Təkrar USM nə vaxt və niyə lazımdır?
- Doğuş yeri və üsuluna təsir edirmi?
Doppler müayinəsi nə vaxt təyin olunur?
Doppler USM göbək ciyəsi arteriyasında qan axınının xarakterini qiymətləndirir. Dölün böyüməsi gözləniləndən geri qaldıqda, plasentar qan dövranına şübhə olduqda və ya ananın yüksək təzyiqi kimi vəziyyətlərdə təyin edilə bilər. Müayinə ağrısızdır və adi USM kimi aparılır.
Nəticələr dölün ölçüləri ilə birgə şərh olunur. Normal Doppler nəticəsi sonrakı gedişin tam təhlükəsiz olduğuna zəmanət vermir, ona görə planlaşdırılmış nəzarəti buraxmayın.
Bu müayinə plasentanın işini qiymətləndirmək üçün əlavə məlumat verir, lakin diaqnoz yalnız ölçülərə yox, bütün klinik mənzərəyə əsasən qoyulur.
Tez-tez Verilən Suallar
Adi gündəlik hərəkətə görə özünüzü günahlandırmaq üçün əsas yoxdur.
Xeyr. Müayinə müəyyən məlumat verir, bütün gələcək hadisələri proqnozlaşdırmır.
Tək başına çox vaxt yox. Göbək ciyəsi tapıntısı bəzən digər anatomik və ya genetik xüsusiyyətlərlə əlaqəli ola bilər, lakin əksər hallarda tək tapıntı olur. Əlavə testlərin lazım olub-olmadığını mütəxəssis digər USM məlumatlarına görə müəyyən edir. Tapıntının tək olub-olmaması müayinənin ən vacib məqamlarından biridir.
Xeyr. USM göbək ciyəsinin tam uzunluğunu dəqiq göstərmir. Uzunluq doğuş zamanı və sonra görünür. Hesabatdakı “qısa” və ya “uzun” ifadəsi təxmini qiymətləndirmə ola bilər, ona görə narahatlıq yaradırsa, mütəxəssisdən izah istəyin. Dölün böyüməsi isə ayrıca ölçülərlə izlənir.
Çox vaxt hər hamiləlik ayrıdır və tapıntı təsadüfi olur. Lakin əvvəlki hamiləlikdə göbək ciyəsi və ya plasenta ilə bağlı qeyd olubsa, bunu növbəti hamiləlikdə həkimə bildirin ki, USM zamanı həmin məsələyə xüsusi baxılsın. Bu zaman əlavə baxış üçün həkim USM həkiminə yönləndirə bilər.
Bu, tapıntıdan asılıdır. Bəzi hallarda yalnız bir təkrar baxış kifayət edir, bəzilərində isə dölün böyüməsi hamiləliyin sonuna qədər müəyyən intervallarla izlənir. Hər USM-in məqsədini və növbəti addımı müayinə həkimindən dəqiqləşdirin. Bu qərarı yalnız müayinə nəticələrinə baxan mütəxəssis verir.
Şərhlər (0)
Hələ şərh yoxdur. İlk şərhi siz yazın.
Şərh yazın
Şərh yazmaq üçün telefon nömrənizi təsdiqləyin.
Nömrənizə birdəfəlik SMS kodu göndəriləcək. Parol lazım deyil, şəxsi kabinetiniz avtomatik yaradılır.
Nömrəni təsdiqlə