Müayinə zamanı uşaqlıq boynunun səthindən və servikal kanaldan götürülmüş hüceyrələr mikroskop altında öyrənilir. Bu üsul uşaqlıq boynu xərçənginə gətirib çıxara bilən fon və xərçəngönü dəyişiklikləri heç bir şikayət olmadan, ən erkən mərhələdə tapmağa imkan verir. Analiz qadınların müntəzəm profilaktik yoxlamasında və ginekoloji xəstəliklərə şübhə olduqda təyin olunur.
- Biomaterial
- Yaxma
- Nəticə hazır olur
- 3–5 iş günü
- Qiymət
- 20 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- servikal yaxmanın sitologiyası
- onkositoloji yaxma
- uşaqlıq boynundan qaşınmanın sitoloji müayinəsi
- sitoloji yaxma
Müayinənin təsviri
Uşaqlıq boynu xərçəngi qadınlarda ən çox rast gəlinən bədxassəli şişlər arasında üçüncü yerdədir. Lakin o, birdən yaranmır: əvvəlcə ayrı-ayrı hüceyrələrdə dəyişikliklər əmələ gəlir və yalnız illər sonra proses toxumanın quruluşuna keçir. Sitoloji müayinə məhz bu ilkin mərhələni tutmaq üçündür. Fon və xərçəngönü vəziyyətlər vaxtında tapılıb müalicə olunarsa, hüceyrələrin bədxassəli çevrilməsinin qarşısı alınır.
Analiz üçün iki qaşınma götürülür. Biri uşaqlıq boynunun xarici səthindən – çoxqatlı yastı epitel olan nahiyədən, digəri isə servikal kanalın içindən. Kanalda keçid zonası yerləşir: burada birqatlı silindrik epitel çoxqatlı yastı epitellə qovuşur. Xərçəngönü dəyişikliklər ən çox bu zonada başladığı üçün onun hüceyrələri nümunədə mütləq olmalıdır.
Material şüşəyə yayılır, fiksasiya olunur, boyanır və sitoloq tərəfindən mikroskop altında qiymətləndirilir. Adi sitoloji yaxma Papanikolau üzrə yaxmadan (PAP-testdən) boyama və fiksasiya üsuluna görə fərqlənir: PAP-testdə daha mürəkkəb boyaqlar istifadə olunur. Nəticə beynəlxalq Bethesda təsnifatına uyğun yazılır.
Göstərişlər
Müayinə cinsi həyat yaşayan bütün qız və qadınlara tövsiyə olunur. İlk yaxmanı cinsi həyata başladıqdan sonrakı 3 il ərzində vermək lazımdır. Sonrakı tezlik əvvəlki nəticələrdən asılıdır: ardıcıl 3 müayinə normal olubsa, yaxmanı 3 ildə bir dəfə vermək kifayətdir, istəsəniz hər il də yoxlanmaq olar. Normal epiteldə bu müddət ərzində bədxassəli dəyişikliyin yaranmağa vaxtı çatmır.
Aşağıdakı hallarda risk yüksəkdir və yaxma hər il verilməlidir:
- insan papilloma virusu (İPV) ilə yoluxma;
- ailədə onkoloji xəstəliklər;
- anadangəlmə və ya qazanılmış immun çatışmazlığı;
- orqanizmdə başqa bədxassəli şiş;
- kortikosteroid və ya sitostatik kimi immuniteti zəiflədən dərmanların qəbulu;
- uzun müddət siqaret çəkmə;
- şəkərli diabet, piylənmə;
- uşaqlıq boynunun iltihabı (servisit).
Uşaqlıq boynundakı dəyişikliklərə görə iltihab əleyhinə və ya hormonal müalicədən sonra təkrar yaxma 2–3 ay sonra götürülür. Epitelin səthi qatlarının tam yenilənməsi üçün bu qədər vaxt lazımdır, daha tez götürülən nümunə yanlış nəticə verə bilər.
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 2 gün
Cinsi əlaqədən, vaginal krem və şamlardan çəkinin.
-
Analizin götürülməsi 5–10 dəqiqə
Ginekoloq baxış zamanı sitofırça ilə uşaqlıq boynundan nümunə götürür.
-
Nəticə 3–5 iş günü
Sitoloji rəyi baxış məlumatları ilə birlikdə ginekoloq izah edir.
Müayinəyə hazırlıq
- Ginekoloq qəbulunu aybaşıdan əvvəlki günlərə və ya aybaşı bitdikdən bir neçə gün sonraya planlaşdırın. Qanlı ifrazat fonunda götürülən yaxma etibarsız ola bilər.
- Müayinədən 2 gün əvvəl cinsi əlaqədən çəkinin.
- Bu müddətdə vaginal krem, şam və yaxalamalardan (sprinsevanmadan) istifadə etməyin.
Eyni gün həm yaxma, həm də transvaginal ultrasəs müayinəsi planlaşdırılıbsa, əvvəlcə yaxma götürülür. Ultrasəs geli epitelin görünüşünü dəyişə və nəticəni təhrif edə bilər.
Analiz necə götürülür
Yaxmanı ginekoloq kresloda adi baxış zamanı götürür. Həkim ginekoloji güzgü yerləşdirir, sonra xüsusi sitofırça və ya şpatellə əvvəlcə uşaqlıq boynunun səthindən, sonra servikal kanaldan hüceyrə nümunəsi alır. Material şüşəyə yayılır və ya maye mühitli qaba yerləşdirilir.
Prosedur bir neçə dəqiqə çəkir və adətən ağrısızdır. Bəzi qadınlar yüngül narahatlıq və ya qısa sıxılma hissi keçirir. Bir gün ərzində az miqdarda ləkə şəklində qanlı ifrazat ola bilər – bu normaldır.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Sitoloji yaxmanın nəticəsi götürülmə anından asılı olub, nümunənin keyfiyyəti qiymətləndirmə üçün həlledicidir.
- Aybaşı və ya qanlı ifrazat yaxmada qan hüceyrələri çoxaldır və hüceyrələrin görünməsini çətinləşdirir.
- Yaxmadan əvvəl cinsi əlaqə, vaginal duş, şam, krem və dərmanların istifadəsi hüceyrələri yuyur və ya örtür.
- Aktiv iltihab və infeksiya zamanı hüceyrələr dəyişir; həkim bəzən əvvəlcə müalicə təyin edib yaxmanı təkrarlayır.
- Menopauza, hamiləlik və hormonal kontraseptivlər hüceyrələrin mənzərəsinə təsir edir.
- Kifayət qədər hüceyrə götürülməməsi və ya yaxmanın quruması nəticəni qeyri-informativ edə bilər, bu halda müayinə təkrarlanır.
- Norma hədləri üsuldan və cihazdan asılıdır, ona görə fərqli laboratoriyaların nəticələrini bir-birinə tutuşdurmaq düzgün deyil.
Nəticənin mənası təkcə rəqəmlə deyil, həkimin şikayətləriniz və digər müayinələrlə birgə təhlili ilə müəyyən olunur.
Referens dəyərlər
| Göstərici | Normal nəticə |
|---|---|
| Materialın keyfiyyəti | Tam dəyərli: həm silindrik, həm çoxqatlı yastı epitel hüceyrələri kifayət qədərdir |
| Hüceyrə tərkibi | Yaşa və hormonal vəziyyətə uyğundur |
| İltihabi dəyişikliklər | Yoxdur |
| Atipik hüceyrələr | Aşkar edilmir |
| Bədxassəli hüceyrələr | Aşkar edilmir |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Sitoloq əvvəlcə materialın keyfiyyətini qiymətləndirir. Nümunə iki halda kifayət etməyə bilər:
- kifayət qədər tam dəyərli deyil – servikal kanalın hüceyrələri yoxdur, yastı epitel hüceyrələri də az olur;
- natamam – hüceyrə o qədər azdır ki, epitelin vəziyyəti haqqında obyektiv rəy vermək mümkün deyil.
Hər iki halda hazırlıq qaydalarına əməl etməklə yaxma yenidən götürülür.
Tam dəyərli materialda nəticə belə ola bilər:
- xüsusiyyətsiz – hüceyrələr yaş normasına uyğundur, patoloji element tapılmayıb;
- iltihabi dəyişikliklər – leykositlər çoxdur, kandida göbələkləri, kokklar, leptotrikslər kimi törədicilər görünə bilər;
- atipik dəyişikliklər – hüceyrələrin bölünmə prosesinin pozulmasına işarə edən formalar;
- bədxassəli hüceyrələr – erkən mərhələdə tək-tək, irəliləmiş mərhələdə çox sayda aşkar olunur.
Sitologiya skrininq üsuludur, yekun diaqnoz qoymur. Şübhəli dəyişikliklərdə ginekoloq biopsiya təyin edir: dəyişmiş toxumadan kiçik parça götürülür və histoloji müayinədə yalnız hüceyrələr deyil, toxumanın quruluşu da qiymətləndirilir. Diaqnozu yalnız həkim qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda ginekoloq müayinəni genişləndirir: Papanikolau üzrə boyama və ya maye sitologiyası ilə təkrar yaxma, kolposkopiya (uşaqlıq boynunun xüsusi optik cihazla, funksional sınaqlarla baxışı), yüksək onkogen İPV tiplərinə real vaxt PZR testi, xlamidiya və herpes viruslarına PZR, həmçinin yastı hüceyrəli karsinoma antigeninin (SCC) təyini.
Yadda saxla!
Uşaqlıq boynunun xərçəngönü dəyişiklikləri ağrı və ya ifrazat vermir – onları yalnız müntəzəm yaxma ilə tapmaq olar. Yaxşı hiss etmək müayinəni təxirə salmaq üçün səbəb deyil.
- Əvvəlki nəticələrinizi saxlayın və hər dəfə həkimə göstərin: dinamika tək bir analizdən daha çox məlumat verir.
- Atipiya tapılıbsa, bu hələ xərçəng demək deyil, amma təyin edilən kolposkopiya və ya biopsiyanı gecikdirməyin.
Qiymət cədvəli
- Uşaqlıq boynu və servikal kanaldan yaxmaların (qazıntıların) sitoloji tədqiqi 20 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Məqsəd eynidir – hüceyrələrdə xərçəngönü dəyişiklikləri tapmaq. Fərq preparatın fiksasiyası və boyanmasındadır: PAP-testdə daha mürəkkəb boyaqlardan istifadə olunur. Hansı üsulun sizə uyğun olduğunu ginekoloq müəyyən edir.
Bəli, sitoloji yaxma hamiləlikdə də təhlükəsizdir və çox vaxt hamiləliyin qeydiyyatı zamanı götürülür. Prosedurdan sonra az miqdarda qanlı ifrazat ola bilər, bu narahatlıq doğurmamalıdır.
İnsan papilloma virusu daşıyıcılığı yüksək risk amilidir, ona görə sitoloji müayinə ən azı ildə bir dəfə aparılmalıdır. Həkim nəticələrə görə müayinəni daha tez-tez təyin edə və ya kolposkopiya ilə tamamlaya bilər.
Skrininq cinsi həyat yaşayan qadınlar üçün nəzərdə tutulub. Cinsi həyata başlamayan qızlarda yaxma yalnız xüsusi göstəriş olduqda və həkimin qərarı ilə götürülür.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Mioma aşkarlandı: əməliyyat mütləqdirmi?
Mioma diaqnozu hər zaman əməliyyat demək deyil. Qərar şikayətlərinizə, müayinə nəticələrinə və gələcək hamiləlik planınıza uyğun verilir.
İstiqamət: Ginekologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Hər ay təkrarlanan ağrı: nə vaxt müayinə lazımdır?
Aybaşı ağrısı geniş yayılsa da, güclü və həyatınızı məhdudlaşdıran ağrını araşdırmaq lazımdır. Ağrının necə dəyişdiyi müayinə üçün vacib…
İstiqamət: Ginekologiya
Aybaşı gecikir: səbəbi yalnız hamiləlikdirmi?
Aybaşının gecikməsi həmişə hamiləliklə bağlı olmur. İlk addım hamiləlik ehtimalını yoxlamaq, sonra gecikmənin təkrarlanmasını və yanaşı əlamətləri qiymətləndirməkdir.
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya
