Radiotezlikli ablyasiya (RTA) Barrett qida borusunda dəyişmiş selikli qişanın dozalanmış radiotezlik enerjisi ilə məhv edilməsidir. Barrett qida borusu xroniki reflüksün xərçəngönü ağırlaşmasıdır, prosedur isə onun bədxassəli şişə keçmə riskini azaldır. Ablyasiya ağız vasitəsilə yeridilən endoskopla aparılır, kəsik edilmir və qida borusu tam saxlanılır.
- Giriş
- Endoskopik
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 40–60 dəqiqə
- Stasionarda
- 1 gün
- Bərpa
- 1–2 həftə
- Qiymət
- 3 000 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- RTA
- RFA
- Barrett özofagının radiotezlikli ablyasiyası
- endoskopik radiotezlikli ablyasiya
- qida borusunun radiotezlikli ablyasiyası
Əməliyyatın təsviri
Normada qida borusunun içi çoxqatlı yastı epitellə örtülüdür. Mədə şirəsi illər boyu qida borusuna atıldıqda bu epitel turşuya davamlı, bağırsaq epitelinə bənzər silindrik hüceyrələrlə əvəz olunur — buna Barrett qida borusu deyilir. Dəyişmiş hüceyrələrdə zamanla displaziya, yəni xərçəngönü dəyişikliklər yarana bilər.
RTA zamanı endoskopla qida borusuna xüsusi elektrod yeridilir. O, dəyişmiş selikli qişaya dəqiq dozalanmış radiotezlik enerjisi verir və yalnız səthi qatı məhv edir; dərin qatlar zədələnmir. Sonrakı həftələrdə bu sahə normal yastı epitellə örtülür. Enerjinin parametrləri aparat tərəfindən avtomatik tənzimlənir, bu da sağlam toxumanın zədələnmə riskini minimuma endirir.
Prosedurun variantları:
- Sirkulyar ballon RTA — geniş, dairəvi dəyişikliklərdə; şişirdilən ballonun səthindəki elektrod qida borusunun bütün çevrəsini eyni anda işləyir;
- Fokal RTA — kiçik sahələrdə və ya təkrar seanslarda; elektrod nöqtəvi təsir göstərir.
Digər ablyasiya üsulları ilə müqayisədə RTA-dan sonra qida borusunun daralma riski aşağıdır, lakin tam istisna olunmur.
Əməliyyatın nəticəsi
Dəyişmiş selikli qişa məhv edilir, işlənmiş sahə 6–8 həftə ərzində normal epitellə örtülür. Bu, displaziyanın xərçəngə keçmə riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Çox vaxt tam nəticəyə çatmaq üçün bir neçə seans lazım olur.
Nəticəni qiymətləndirmək üçün nəzarət endoskopiyası və biopsiya aparılır. Həkim histologiyanın cavabını sizinlə müzakirə edir və sonrakı illər üçün nəzarət müayinələrinin qrafikini tərtib edir.
Üstünlüklər
Barrett qida borusunda radiotezlikli ablyasiya dəyişmiş selikli qişanı qida borusunu çıxarmadan aradan qaldırır.
-
Endoskopik giriş
Prosedur ağız vasitəsilə yeridilən endoskopla aparılır, dəridə heç bir kəsik olmur.
-
Qida borusu saxlanılır
Yalnız dəyişmiş səthi qat işlənir, orqanın özü qorunur.
-
Nəzarət olunan dərinlik
Enerji dozalanmış verilir, dərin qatların zədələnmə riski azalır.
-
Qısa müşahidə
Prosedur 40–60 dəqiqə çəkir, adətən növbəti gün evə qayıdırsınız.
Göstərişlər
RTA aşağıdakı hallarda tövsiyə olunur:
- biopsiya ilə təsdiqlənmiş Barrett qida borusu displaziya ilə (aşağı və ya yüksək dərəcəli);
- erkən neoplaziyanın endoskopik çıxarılmasından sonra qalan Barrett epitelinin aradan qaldırılması;
- bəzi hallarda displaziyasız Barrett qida borusu — yüksək risk amilləri olduqda, həkimin qərarı ilə.
Diaqnoz yalnız endoskopiya zamanı götürülmüş toxuma nümunəsinin histoloji müayinəsi ilə təsdiqlənir.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Barrett qida borusu displaziyasız olduqda çox vaxt müntəzəm endoskopiya və biopsiya ilə izlənilir, turşunu azaldan dərmanlar da təyin edilir. Displaziya varsa, RTA-ya alternativ kimi selikli qişanın endoskopik çıxarılması, soyuq təsirli (krioterapiya) üsullar və ya reflüksə qarşı əməliyyat nəzərdən keçirilə bilər. Yüksək dərəcəli dəyişikliklərdə bəzən qida borusunun cərrahi çıxarılması lazım olur.
Seçimi həkim endoskopiyanın və histoloji müayinənin nəticələrinə, dəyişmiş sahənin uzunluğuna, yaşınıza, ümumi vəziyyətinizə və reflüksün ağırlığına görə edir. Hər üsulun faydası və məhdudiyyəti sizinlə müzakirə olunur.
Əks göstərişlər
RTA yalnız yastı dəyişikliklərin müalicəsi üçündür, ona görə əvvəlcə biopsiya nəticələri mütləq qiymətləndirilir.
Mütləq əks göstərişlər
- biopsiya ilə təsdiqlənmiş invaziv xərçəng — başqa müalicə tələb olunur;
- selikli qişada düyünlü törəmələr — əvvəlcə onlar endoskopik çıxarılır;
- ürək və tənəffüs çatışmazlığının dekompensasiyası;
- korreksiya olunmayan laxtalanma pozğunluğu.
Nisbi əks göstərişlər
- qida borusu venalarının varikoz genişlənməsi;
- müalicə olunmamış ağır ezofagit — əvvəlcə iltihab aradan qaldırılır;
- endoskopun keçməsinə mane olan daralma;
- qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu;
- hamiləlik.
Prosedurun mümkünlüyü barədə son qərarı həkim müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Heç bir əməliyyat tam risksiz deyil. Müayinə, düzgün hazırlıq və əməliyyatdan sonrakı nəzarət ağırlaşmaların ehtimalını azaltmağa kömək edir.
- döş sümüyü arxasında ağrı və udqunmada narahatlıq — adətən bir neçə gün ərzində azalır
- qida borusunda daralma (striktura) — udqunma çətinləşərsə, endoskopik genişləndirmə lazım olur
- selikli qişadan qanaxma
- qida borusu divarının nadir hallarda zədələnməsi
- dəyişmiş sahənin qismən qalması və təkrar seansa ehtiyac
- ümumi anesteziyaya qarşı reaksiya
Fərdi riski artıran amillər: davam edən reflüks, siqaret, artıq çəki, qanı durulaşdıran dərmanlar və ürək-ağciyər xəstəlikləri. Bunlar prosedurdan əvvəl nəzərə alınır.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 1–3 gün
Biopsiya nəticələri, qan analizləri, EKQ və anestezioloq baxışı.
-
Əməliyyat 40–60 dəqiqə
Ümumi anesteziya altında ağız vasitəsilə endoskopla aparılır.
-
Bərpa 1–2 həftə
Növbəti gün evə, 1–2 həftə yumşaq pəhriz və dərman müalicəsi.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada həkim əvvəlki endoskopiya və biopsiya nəticələrini öyrənir, lazım olduqda təkrar yüksək ayırdetməli endoskopiya təyin edir. Əlavə olaraq lazımdır:
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi, laxtalanma göstəriciləri;
- sidiyin ümumi analizi, infeksiyalara skrininq;
- EKQ;
- terapevt və anestezioloq baxışı.
Prosedurdan əvvəl ən azı 8 saat yemək, 2–3 saat su içmək olmaz. Turşuluğu azaldan dərmanları həkimin göstərişi ilə qəbul etməyə davam edin. Qanı durulaşdıran və şəkər salan dərmanların qəbulunu həkimlə razılaşdırın.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Prosedur ümumi anesteziya altında aparılır, siz heç nə hiss etmirsiniz.
- Endoskopiya. Ağız vasitəsilə ucunda kamera olan endoskop qida borusuna yeridilir, həkim dəyişmiş sahələrin sərhədlərini dəqiqləşdirir.
- Ablyasiya. Dəyişmiş sahəyə ballon və ya fokal elektrod yaxınlaşdırılır, enerji dozalanmış impulslarla verilir. Hər zona adətən 2–3 dəfə işlənir.
- Təmizləmə. İmpulslar arasında elektroddan və selikli qişadan qopmuş epitel təmizlənir.
- Tamamlama. Həkim işlənmiş sahəni yoxlayır və endoskopu çıxarır.
Prosedur adətən 40–60 dəqiqə çəkir. Ayıldıqdan sonra palatada müşahidə altında olursunuz.
Stasionarda qalma
Adətən 1 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Prosedur ümumi anesteziya altında endoskopik aparılır, kəsik olmur. Ayıldıqdan sonra bir neçə saat palatada izlənilirsiniz. Döş qəfəsində ağrı və udqunma zamanı narahatlıq ola bilər, ağrıkəsici verilir. Həkim icazə verdikdə əvvəlcə maye, sonra yumşaq qida qəbul edirsiniz. Mədə turşusunu azaldan dərman təyin edilə bilər.
Ağrı idarə olunursa, mayeni udursunuzsa və vəziyyətiniz sabitdirsə, evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı tövsiyələr verilir. Növbəti endoskopik yoxlamanın vaxtı da bildirilir.
Bərpa dövrü
Prosedurdan sonra bir gün müşahidə altında qalırsınız, qənaətbəxş vəziyyətdə növbəti gün evə yazılırsınız. Qastroenteroloq turşuluğu azaldan dərmanlar və pəhriz təyin edir — bu, sağalmanı sürətləndirir və təkrar zədələnmənin qarşısını alır.
- ilk 1–2 gün maye və pürevari qida;
- sonra 1–2 həftə yumşaq, ilıq, ədviyyatsız yeməklər;
- bərk, çox isti, turş yeməklərdən, spirtli içkilərdən və siqaretdən çəkinin;
- yeməkdən sonra 2–3 saat uzanmayın, çarpayının baş tərəfini qaldırın;
- dərmanları cədvələ uyğun qəbul edin.
Təxminən 1 aydan sonra həkimə gəlirsiniz: selikli qişanın vəziyyəti fibroqastroskopiya ilə yoxlanılır, lazım olduqda biopsiya götürülür.
Yadda saxla!
İlk günlərdə döş sümüyünün arxasında yanma və udqunarkən narahatlıq gözlənilən haldır, adətən bir həftəyə keçir. Ablyasiya reflüksü özü müalicə etmir, ona görə turşuluğa nəzarət uzunmüddətli olmalıdır.
- Güclü döş ağrısı, qara nəcis, qanlı qusma və ya hərarət olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Udqunma çətinliyi 2–3 həftədən sonra artırsa, həkimə xəbər verin — daralma ola bilər.
- Nəzarət endoskopiyalarını buraxmayın, hətta özünüzü yaxşı hiss etsəniz belə.
Qiymət cədvəli
- Barrett qida borusunun radiotezlikli ablyasiyası (RTA) 3 000 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Prosedur ümumi anesteziya altında aparılır, ağrı olmur. Sonrakı bir neçə gündə döş sümüyünün arxasında yüngül narahatlıq və udqunarkən çətinlik ola bilər. Həkim lazım olduqda ağrıkəsici və selikli qişanı qoruyan dərmanlar təyin edir.
Çox vaxt Barrett epitelini tam aradan qaldırmaq üçün 2–3 seans tələb olunur. Seanslar arasında adətən 2–3 ay fasilə olur ki, selikli qişa sağalsın. Sayı dəyişmiş sahənin uzunluğundan və əvvəlki seansa cavabdan asılıdır.
Bəli, reflüks davam edərsə, dəyişikliklər bəzi pasiyentlərdə illər sonra yenidən yarana bilər. Ona görə turşuluğu azaldan müalicə və müntəzəm endoskopik nəzarət vacibdir. Erkən aşkar edilmiş təkrar sahələr adətən fokal RTA ilə asanlıqla aradan qaldırılır.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Histeroskopiya nə vaxt lazımdır və necə aparılır?
Histeroskopiya uşaqlıq boşluğuna baxmağa, lazım gəldikdə biopsiya götürməyə və bəzi törəmələri çıxarmağa imkan verir. Hazırlıq və ağrının idarəsi…
İstiqamət: Ginekologiya / Endoskopiya
CO2 ilə kolonoskopiya — bağırsağın müayinəsi informativ və təhlükəsizdir
Kolonoskopiya kolorektal xərçəngin (yoğun bağırsaq xərçənginin) profilaktikasında və erkən diaqnostikasında açar rol oynayır. Skrininq müayinəsi xəstəliyi hələ əlamət…
İstiqamət: Endoskopiya
Prosedurdan sonra endoskopun emalı və dezinfeksiyası
Endoskopik müayinələr bu gün klinik praktikanın demək olar ki, bütün istiqamətlərində istifadə olunur. Onlar həkimə daxili orqanların vəziyyəti…
İstiqamət: Endoskopiya
Barrett qida borusu: bu nədir və biz necə kömək edə bilərik?
Barrett qida borusu – qastroezofageal reflyuksun (QÖRX) yaratdığı xroniki qıcıqlanma səbəbindən qida borusunun aşağı şöbəsinin selikli qişasının dəyişdiyi…
İstiqamət: Qastroenterologiya
