Yumurtalıq sistektomiyası kistanın möhtəviyyatı ilə birlikdə kapsulunun kəsilib çıxarılması, sağlam yumurtalıq toxumasının isə saxlanmasıdır. Əməliyyat ağrını və tsikl pozğunluqlarını aradan qaldırır, kistanın cırılması, irinləməsi və burulması riskini önləyir. Çox vaxt laparoskopik üsulla, qarın divarındakı bir neçə kiçik deşikdən aparılır.
- Giriş
- Laparoskopik
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 30–50 dəqiqə
- Stasionarda
- 1–3 gün
- Bərpa
- 3 həftə
- Qiymət
- 1 500 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- yumurtalıq kistasının enukleasiyası
- laparoskopik sistektomiya
- kistanın kapsulla çıxarılması
- orqansaxlayıcı yumurtalıq əməliyyatı
Əməliyyatın təsviri
Yumurtalıq kistası maye və ya qatı möhtəviyyatla dolu, kapsulla əhatə olunmuş boşluqdur. Funksional kistaların çoxu bir neçə tsikl ərzində özü sorulur. Dermoid, endometrioid, paraovarial kistalar və sistomalar isə dərmanla keçmir, böyüyə, burula və ya cırıla bilər.
Sistektomiyanın mahiyyəti kistanı yumurtalıqdan qabıq kimi soymaqdır. Cərrah yumurtalığın səthini kistanın üzərində kəsir, kapsulu sağlam toxumadan ayırır və bütöv şəkildə çıxarır. Kapsulun tam götürülməsi vacibdir: qalan divar yeni kistanın mənbəyi ola bilər. Sonra yumurtalığın kənarları koaqulyasiya olunur və ya tikilir.
Giriş növləri:
- Laparoskopik — üstünlük verilən üsul: az travma, kiçik izlər, sürətli bərpa;
- Laparotomik — çox iri kistalarda, geniş bitişmələrdə və ya laparoskopiya mümkün olmadıqda.
Yumurtalığın sağlam hissəsi qorunduğu üçün hormonal və reproduktiv funksiya əsasən saxlanılır — bu, reproduktiv yaşda olan qadınlar üçün xüsusilə əhəmiyyətlidir. Çıxarılan kista mütləq histologiyaya göndərilir.
Əməliyyatın nəticəsi
Kista çıxarıldıqdan sonra ağrı və təzyiq hissi keçir, tsikl tədricən normallaşır, burulma və cırılma riski aradan qalxır. Yumurtalıq saxlanıldığı üçün ovulyasiya və hormon istehsalı davam edir.
Histologiya kistanın növünü dəqiqləşdirir. Endometrioid kistada həkim residivin qarşısını almaq üçün hormonal müalicə təyin edə bilər. Nəzarət USM-i 2–3 aydan sonra aparılır.
Üstünlüklər
Sistektomiyada yalnız kista çıxarılır və çox vaxt laparoskopik giriş seçilir — bu, açıq əməliyyatdan daha az travmatikdir.
-
Yumurtalıq saxlanılır
Kistanın kapsulu çıxarılır, sağlam yumurtalıq toxuması isə yerində qalır.
-
Kiçik deşiklər
Laparoskopik variantda alətlər qarın divarındakı bir neçə kiçik deşikdən yeridilir.
-
Qısa hospitalizasiya
Əməliyyat 30–50 dəqiqə çəkir, stasionarda 1–3 gün qalırsınız.
Göstərişlər
- dərman müalicəsindən sonra keçməyən və ya böyüyən kista;
- dermoid, endometrioid, paraovarial kistalar, sistomalar;
- yüksək cırılma, irinləmə və ya burulma riski;
- kista fonunda menstrual tsikl pozğunluqları;
- qarnın aşağı hissəsində xroniki ağrı və diskomfort;
- hamiləlik planlaşdırılırsa, kista mane ola bilərsə.
Alternativlər və üsulun seçimi
Funksional kistalar çox vaxt bir neçə tsiklə özü sorulur, ona görə əvvəlcə USM ilə müşahidə edilir; hormonal kontraseptivlər yeni kistaların əmələ gəlməsini azalda bilər. Kiçik kistada iynə ilə maye çəkilməsi (aspirasiya) mümkündür, amma kista tez-tez yenidən yığılır, dermoid və endometrioid kistalarda isə səmərəsizdir. Dərmanla keçməyən, böyüyən, ağrı verən və ya şişə şübhə doğuran kistalarda cərrahi çıxarılma əsas yoldur.
Sistektomiyada kista kapsulu yumurtalıq toxumasından soyularaq çıxarılır, orqan saxlanılır. Əməliyyat laparoskopik və ya açıq ola bilər. Seçim kistanın növündən, ölçüsündən, yerindən, şiş markerlərindən, yaşınızdan və hamiləlik planlarınızdan asılıdır. Şübhə varsa, əməliyyat zamanı toxuma tez histoloji müayinəyə göndərilə bilər. Cərrah müayinədən sonra qərarı sizinlə müzakirə edir.
Cərrahlar və komanda
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- törəmənin bədxassəli olmasına şübhə — bu zaman başqa həcmdə əməliyyat planlaşdırılır;
- ağır xroniki xəstəliklərin dekompensasiyası;
- korreksiya olunmayan laxtalanma pozğunluğu.
Nisbi əks göstərişlər
- kəskin infeksion xəstəlik — planlı əməliyyat sağalanadək təxirə salınır;
- qarın boşluğunda geniş bitişmələr, ağır piylənmə — laparoskopiyanı çətinləşdirir;
- ümumi anesteziyaya əks göstərişlər.
Əməliyyatın mümkünlüyü və girişin seçimi barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Sistektomiya orqanqoruyucu müdaxilədir, amma hər əməliyyat və anesteziya risk daşıyır. Cərrah yumurtalıq toxumasına mümkün qədər az zərər verməyə çalışır.
- qanaxma, kapsul soyulan sahədə
- yumurtalıq ehtiyatının (follikul sayının) azalması — xüsusilə iri və ya təkrar kistalarda
- kistanın təkrar yaranması
- kista möhtəviyyatının qarın boşluğuna axması — dermoid kistada qarın iltihabı yarada bilər
- qarın boşluğunda bitişmələr
- qonşu orqanların — bağırsaq, sidik kisəsi, sidik axarının — zədələnməsi, nadir
- histologiya gözlənilməz nəticə verərsə, əlavə əməliyyat ehtiyacı
- ayaq damarlarında tromb, anesteziyaya reaksiya
Endometrioz, əvvəlki qarın əməliyyatları, artıq çəki, siqaret və ürək-ağciyər xəstəlikləri riski artıra bilər.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 3–5 gün
Qan analizləri, kiçik çanağın USM-i, EKQ, rentgen və anestezioloq baxışı lazımdır.
-
Əməliyyat 30–50 dəqiqə
Ümumi narkoz altında, çox vaxt laparoskopik üsulla aparılır.
-
Bərpa 3 həftə
Stasionarda 1–3 gün qalırsınız, işə 7–10 gündən sonra qayıdırsınız.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada ginekoloq kistanın növünü USM ilə qiymətləndirir və müayinə planını təyin edir:
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi, qan qrupu və rezus-faktor, koaquloqramma, infeksiya analizləri;
- şiş markerləri (CA-125 və s.) — həkimin göstərişi ilə;
- sidik analizi, flora yaxması;
- kiçik çanaq, qarın boşluğu və ayaq venalarının USM-i;
- ağciyərlərin rentgeni, EKQ, terapevt və anestezioloq baxışı.
Lazım olduqda FQDS, kolonoskopiya və ya MRT təyin oluna bilər. Əməliyyat adətən menstruasiya bitdikdən sonra planlaşdırılır. 8 saat əvvəl yeməyin, antikoaqulyantları və diabet dərmanlarını həkimlə razılaşdırın.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Ümumi endotraxeal narkoz verilir.
- Giriş. Göbək nahiyəsindən və qarnın aşağı hissəsindən 3 kiçik deşik açılır, qarın boşluğuna kamera və mikrocərrahi alətlər yeridilir.
- Kistanın çıxarılması. Yumurtalığın səthi kəsilir, kapsul sağlam toxumadan ayrılır. İri kistada möhtəviyyat əvvəlcə ehtiyatla sorulur. Kista xüsusi kisəyə qoyularaq çıxarılır ki, möhtəviyyat qarın boşluğuna düşməsin.
- Yumurtalığın bərpası. Qanaxma dayandırılır, lazım olduqda yumurtalıq tikilir, qarın boşluğu yuyulur.
Laparoskopik əməliyyat 30–50 dəqiqə çəkir. Açıq üsulda qarın divarında kəsik edilir və müdaxilə bir qədər uzun çəkir.
Stasionarda qalma
Adətən 1–3 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Əməliyyat ümumi anesteziya altında laparoskopik üsulla aparılır. Sonra nəbz, təzyiq, ağrı və giriş yerləri izlənilir, ağrıkəsici verilir. Bir neçə saatdan sonra yataqdan qalxırsınız, ertəsi gün gəzmək adi haldır. Su və yüngül qida tez başlanır. Qazdan çiyində və qarında yaranan narahatlıq tezliklə keçir. Ağrı nəzarətdədirsə, yeyib gəzə bilirsinizsə, evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı tövsiyələr, o cümlədən histoloji cavabın vaxtı və nəzarət baxışı verilir.
Bərpa dövrü
Stasionarda 1–3 gün qalırsınız, tam bərpa təxminən 3 həftə çəkir. İlk günlərdə qarında və çiyində (qazın təsiri) yüngül ağrı ola bilər.
- 3 həftə ağır yük qaldırmayın və qarın əzələlərini gərginləşdirən məşqlərdən çəkinin;
- 2–3 həftə cinsi əlaqədən imtina edin;
- vanna, sauna və ictimai su hövzələri istisna olunur, duş qəbul etmək olar;
- deşiklərin yerini quru və təmiz saxlayın;
- təyin olunmuş preparatları qəbul edin.
Oturaq işə adətən 7–10 gündən sonra qayıtmaq olar.
Yadda saxla!
Sistektomiya kistanı aradan qaldırır, lakin onun yaranma səbəbini — hormonal pozğunluğu və ya endometriozu — həmişə aradan qaldırmır. Ona görə əməliyyatdan sonra müşahidə müalicənin bir hissəsidir.
- Qəfil kəskin qarın ağrısı, hərarət və ya deşiklərdən ifrazat olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Hamiləliyi planlaşdırırsınızsa, vaxtını histologiyanın nəticəsinə görə həkimlə razılaşdırın.
Qiymət cədvəli
- Yumurtalıq sistektomiyası 1 500 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Narkoz altında heç nə hiss etmirsiniz. Oyandıqdan sonra qarında və çiyində yüngül ağrı olur — çiyin ağrısı qarına vurulan qazla bağlıdır. Bu, 1–3 günə ağrıkəsicilərlə keçir.
Kapsul tam çıxarıldıqda həmin kista adətən təkrarlanmır. Lakin hormonal səbəblər və ya endometrioz qalarsa, həmin və ya digər yumurtalıqda yeni kista yarana bilər. Dövri USM bunu erkən görməyə imkan verir.
Cərrah sağlam toxumanı qorumağa çalışır, buna baxmayaraq iri və ya endometrioid kistalarda yumurtalıq ehtiyatı bir qədər azala bilər. Hamiləlik planlaşdırırsınızsa, əməliyyatdan əvvəl və sonra AMH analizini müzakirə edin.
Laparoskopik sistektomiyadan sonra adətən 2–3 ay gözləmək kifayətdir. Endometrioid kistada həkim əvvəlcə hormonal müalicə təyin edə bilər. Dəqiq vaxtı histologiyanın nəticəsinə əsasən ginekoloq deyir.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Mioma aşkarlandı: əməliyyat mütləqdirmi?
Mioma diaqnozu hər zaman əməliyyat demək deyil. Qərar şikayətlərinizə, müayinə nəticələrinə və gələcək hamiləlik planınıza uyğun verilir.
İstiqamət: Ginekologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Hər ay təkrarlanan ağrı: nə vaxt müayinə lazımdır?
Aybaşı ağrısı geniş yayılsa da, güclü və həyatınızı məhdudlaşdıran ağrını araşdırmaq lazımdır. Ağrının necə dəyişdiyi müayinə üçün vacib…
İstiqamət: Ginekologiya
Aybaşı gecikir: səbəbi yalnız hamiləlikdirmi?
Aybaşının gecikməsi həmişə hamiləliklə bağlı olmur. İlk addım hamiləlik ehtimalını yoxlamaq, sonra gecikmənin təkrarlanmasını və yanaşı əlamətləri qiymətləndirməkdir.
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya
