Sidiklə normadan artıq albumin zülalının ifraz olunması. Böyrək yumaqcıqlarının zədələnməsinin və yüksək ürək-damar riskinin erkən əlamətidir.
Albuminuriya böyrəklərin sidiyə normadan çox albumin buraxması vəziyyətidir. Albumin qan plazmasının əsas zülalıdır və sağlam böyrək filtri onu demək olar ki, keçirmir. Sidikdə albuminin görünməsi yumaqcıqların və ya damar divarının zədələndiyini göstərir; bu, proteinuriyanın xüsusi, lakin ən həssas formasıdır. Müasir KDIGO təsnifatına görə orta dərəcədə artmış (A2, əvvəlki adı «mikroalbuminuriya») və əhəmiyyətli dərəcədə artmış (A3, «makroalbuminuriya») albuminuriya ayırd edilir.
Səbəblər və risk amilləri
- 1-ci və 2-ci tip şəkərli diabet — ən çox rast gəlinən səbəb;
- arterial hipertenziya, xüsusən nəzarətsiz;
- piylənmə, metabolik sindrom, siqaret çəkmə;
- qlomerulonefrit, sistem qırmızı qurdeşənəyi, amiloidoz;
- ürək çatışmazlığı, böyrəklərin polikistozu.
Müvəqqəti albuminuriya ağır fiziki yükdən sonra, qızdırma və sidik yollarının infeksiyası zamanı da ola bilər.
Simptomlar
Orta dərəcəli albuminuriya heç bir hiss yaratmır və yalnız analizlə aşkarlanır. Zülal itkisi böyük olduqda sidik köpüklü olur, göz qapaqlarında və ayaqlarda ödem yaranır — bu, artıq ağır böyrək zədələnməsinin, hətta nefrotik sindromun əlamətləridir.
Diaqnostika
Əsas test səhər sidiyində albumin-kreatinin nisbətidir; bəzən sutkalıq sidikdə albumin təyin edilir. 3–6 ay ərzində üç analizdən ən azı ikisində artım aşkarlandıqda nəticə təsdiqlənmiş sayılır. Eyni zamanda kreatinin və yumaqcıq filtrasiyası sürəti, ümumi sidik analizi, böyrəklərin ultrasəs müayinəsi, lazım gələrsə göz dibi yoxlanılır.
Müalicə
Əsas xəstəlik müalicə olunur. AÇF inhibitorları və ya angiotenzin II reseptor blokatorları albuminuriyanı azaldır və böyrək funksiyasının itirilməsini ləngidir; 2-ci tip diabet və xroniki böyrək xəstəliyi olanlarda SGLT2 inhibitorları (məsələn, dapaqliflozin, empaqliflozin) və finerenon da effektivdir. Təzyiqə və qan şəkərinə nəzarət, siqareti tərgitmək, duzu məhdudlaşdırmaq vacibdir. Dərmanları və müalicə hədəflərini həkim seçir.
Profilaktika
Diabet və hipertoniyada hər il sidikdə albumin yoxlanılmalı, normal çəki saxlanmalı, siqaretdən imtina edilməli, QSİƏP qrupundan ağrıkəsicilərdən ehtiyatla istifadə olunmalıdır.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Ödemlər sürətlə artırsa, sidiyin miqdarı kəskin azalıbsa, təngnəfəslik yaranıbsa, sidik qırmızı və ya qonur rəng alıbsa, təcili həkimə müraciət edin. Sakit vəziyyətdə ağır təngnəfəslik olduqda təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Üst termin: Proteinuriya
Əlaqəli terminlər
- Albumin-kreatinin nisbəti
- Mikroalbuminuriya
- Makroalbuminuriya
- Proteinuriya
- Diabetik nefropatiya
- Xroniki böyrək xəstəliyi
- Nefrotik sindrom
- Arterial hipertenziya
