Bradykinesia

Bradikineziya — hərəkətlərin başlanmasının və icrasının ləngiməsi, təkrarlandıqca amplitudunun və sürətinin tədricən azalmasıdır; parkinsonizmin əsas əlamətidir.

Bradikineziya sadəcə «ləngimə» deyil. Həkim bu adla xüsusi pozuntunu nəzərdə tutur: insan hərəkətə başlamaqda çətinlik çəkir, təkrarlanan hərəkətlər (barmaqları bir-birinə vurmaq, yumruğu sıxmaq) isə getdikcə xırdalanır və yavaşıyır, hətta dayanır. Əzələ gücü isə saxlanılır. Bradikineziya parkinsonizm sindromunun mütləq əlamətidir və bazal qanqliyaların dofamin yollarının işinin pozulması ilə bağlıdır.

Mümkün səbəblər

Parkinson xəstəliyi — ən çox rast gəlinən səbəb;
dərman mənşəli parkinsonizm — antipsixotiklər, bəzi qusmaəleyhinə vasitələr, valproatlar, kalsium kanalı blokatorları (sinnarizin, flunarizin) qəbulu fonunda;
parkinsonizmin atipik formaları: multisistem atrofiya, proqressiv nüvəüstü iflic, Levi cisimcikli demensiya;
beynin çoxsaylı kiçik infarktlarında damar parkinsonizmi, normotenziv hidrosefaliya;
Vilson-Konovalov xəstəliyi (xüsusən gənclərdə), dəm qazı və manqanla zəhərlənmənin nəticələri.

Depressiya, hipotireoz, güclü zəiflik və ya ağrı zamanı ümumi ləngimə zahirən bradikineziyaya bənzəyir, lakin fərqli mexanizmə malikdir — hərəkətlərin tədricən «sönməsi» olmur.

Nə ilə müşayiət olunur

mimikanın kasadlaşması, seyrək göz qırpma, zəif monoton nitq;
xırda, getdikcə kiçilən xətt;
düymələri bağlamaqda, dişləri fırçalamaqda, yataqda dönməkdə çətinlik;
qısa addımlarla ayaq sürüyən yeriş, qolların yelləncəyinin azalması;
çox vaxt — sakitlik tremoru, əzələ rigidliyi, qeyri-sabitlik.

Diaqnostika

Nevroloq bradikineziyanı sadə sınaqlarla qiymətləndirir: şəhadət barmağını baş barmağa vurmaq, yumruğu sıxıb-açmaq, pəncə ilə yerə vurmaq. Xəstənin hansı dərmanları qəbul etdiyi mütləq dəqiqləşdirilir. Baş beynin MRT-si damar dəyişikliklərini, hidrosefaliyanı və atipik parkinsonizm əlamətlərini aşkar etməyə kömək edir; göstərişə görə mis mübadiləsi analizləri, dofamin daşıyıcılarının ssintiqrafiyası aparılır. Müalicə səbəbdən asılıdır: dərman parkinsonizmində həkim terapiyanı yenidən nəzərdən keçirir, Parkinson xəstəliyində dofaminergik dərmanlar təyin edir.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Donuqluq və ləngimə qəfildən, saatlar ərzində, ətraflarda zəiflik, nitq pozğunluğu və ya üz asimmetriyası ilə birlikdə yaranıbsa, dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın. Antipsixotik qəbulu fonunda və ya antiparkinson dərmanları kəsildikdən sonra yüksək hərarət və şüur qarışıqlığı ilə kəskin donuqluq da təcili yardım tələb edir.

Əlaqəli terminlər

Hansı həkim məşğul olur

Nevroloq

Bradikineziya