Hestasion hipertenziya — hamiləliyin 20-ci həftəsindən sonra ilk dəfə yaranan, sidikdə zülal olmadan arterial təzyiqin 140/90 mm c.s. və yuxarı qalxmasıdır.
Sinonimlər: Hamiləlik hipertenziyası
Hestasion hipertenziya əvvəllər təzyiqi normal olan qadında arterial təzyiqin hamiləliyin 20-ci həftəsindən sonra ilk dəfə 140/90 mm c.s. və yuxarı qalxmasıdır; bu zaman əhəmiyyətli proteinuriya və orqan zədələnməsi əlamətləri olmur. Adətən təzyiq doğuşdan sonra 12 həftə ərzində normallaşır. Əsas təhlükə ondadır ki, qadınların bir qismində hestasion hipertenziya preeklampsiyaya keçir.
Səbəblər və risk amilləri
Əsas rolu plasenta damarlarının formalaşmasının və endotel funksiyasının pozulması oynayır. Risk ilk hamiləlikdə, çoxdöllü hamiləlikdə, piylənmədə, 40 yaşdan yuxarı qadınlarda, şəkərli diabetdə, böyrək xəstəliklərində, keçmişdə və ya yaxın qohumlarda preeklampsiya olduqda daha yüksəkdir.
Simptomlar
Çox vaxt şikayət olmur və yüksək təzyiq planlı qəbulda aşkarlanır. Baş ağrısı, qulaqlarda küy, ödemlər ola bilər. Güclü baş ağrısı, görmə pozğunluqları, sağ qabırğaaltı nahiyədə ağrı preeklampsiyanın inkişafına işarə edir.
Diaqnostika
- təzyiqin təkrar ölçülməsi, o cümlədən evdə nəzarət, bəzən sutkalıq monitorinq;
- sidikdə zülal analizi (zülal/kreatinin nisbəti və ya sutkalıq proteinuriya);
- trombositlərlə ümumi qan analizi, qaraciyər fermentləri (ALT, AST), kreatinin;
- dölün vəziyyətinin qiymətləndirilməsi: dopplerometriya ilə USM, KTQ.
Müalicə
Qadın adi haldan daha tez-tez müşahidə olunur, evdə təzyiqini yoxlayır. Təzyiq davamlı yüksək olduqda həkim hamiləlikdə icazə verilən antihipertenziv dərmanlar (məsələn, metildopa, nifedipin, labetalol) təyin edir. AÇF inhibitorları və sartanlar hamiləlikdə əks-göstərişdir. Təzyiq 160/110 və yuxarı olduqda xəstəxanaya yerləşdirmə lazımdır. Doğuşun müddətini və üsulunu mama-ginekoloq ana və dölün vəziyyətinə görə müəyyən edir. Doğuşdan sonra təzyiqə nəzarət davam etdirilir; gələcəkdə bu qadınlarda xroniki hipertenziya riski yüksək olduğundan müntəzəm müayinə tövsiyə edilir.
Profilaktika
Preeklampsiya riski yüksək olan qadınlara həkim birinci trimestrin sonundan aşağı dozada asetilsalisil turşusu təyin edə bilər — yalnız həkim təyinatı ilə.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Təzyiq 160/110 və yuxarıdırsa, güclü baş ağrısı, gözlər önündə “milçəklər” və ya duman, qarının yuxarı hissəsində ağrı, üz və əllərin qəfil ödemi, təngnəfəslik, qıcolma yaranıbsa və ya döl hərəkətləri zəifləyibsə, təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Üst termin: Arterial hipertenziya
Əlaqəli terminlər
- Preeklampsiya
- Eklampsiya
- Arterial hipertenziya
- Proteinuriya
- Ümumi sidik analizi
- Dölün bətndaxili inkişafının ləngiməsi
- Ciftin qopması
- Dölün dopplerometriyası

