Ağ xalat hipertenziyası

Ağ xalat hipertenziyası — həkim və ya tibb bacısının ölçdüyü arterial təzyiqin davamlı olaraq 140/90 mm c.s.-dan yüksək olduğu, lakin evdə öz-özünə ölçmələrdə və sutkalıq monitorinqdə normal həddə qaldığı haldır. Səbəb sinir sisteminin həkim qəbuluna reaksiyasıdır. Bu vəziyyət tam zərərsiz sayılmır: bəzi insanlarda zamanla davamlı arterial hipertenziya inkişaf edir.

Səbəblər və risk amilləri

Əsasında qısamüddətli stres reaksiyası dayanır: müayinə qarşısında həyəcan, gözləmə, qeyri-adi mühit adrenalinin ifrazına və damarların daralmasına səbəb olur. Daha çox yaşlılarda, qadınlarda, narahatlığa meyilli insanlarda, həmçinin artıq çəki və sərhəd təzyiq göstəriciləri olanlarda rast gəlinir.

Simptomlar

Adətən şikayət olmur. Bəzən həkim qəbulu zamanı ürəkdöyünmə, həyəcan, üzün qızarması hiss olunur. Kabinetdə yüksək təzyiq çox vaxt yeganə tapıntıdır.

Diaqnostika

• Arterial təzyiqin sutkalıq monitorinqi — diaqnozun təsdiqi üçün əsas üsul: cihaz təzyiqi gündüz və gecə adi mühitdə ölçür.
• Ev ölçmələri qaydalara uyğun: səhər və axşam, sakit vəziyyətdə, bir neçə gün ardıcıl, nəticələr qeyd edilməklə.
• Ümumi ürək-damar riskinin qiymətləndirilməsi: lipidoqramma, qanda qlükoza, böyrək funksiyası, EKQ, lazım olduqda exokardioqrafiya.

Kabinetdə yüksək təzyiq kənarda normal nəticələrlə birləşəndə diaqnoz qoyulur.

Müalicə

Ümumi ürək-damar riski aşağıdırsa və hədəf orqanların zədələnməsi əlamətləri yoxdursa, dərman adətən təyin edilmir. Əsas yer həyat tərzinin dəyişdirilməsinə verilir: duzun azaldılması, çəkinin normallaşdırılması, müntəzəm fiziki fəallıq, siqaretdən imtina, spirtli içkilərin məhdudlaşdırılması. Yüksək riskdə dərman barədə qərarı həkim fərdi qaydada verir.

Profilaktika

Müntəzəm nəzarət vacibdir: vaxtaşırı ev ölçmələri və təkrar monitorinq davamlı hipertenziyaya keçidi vaxtında aşkar etməyə imkan verir.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Evdə təzyiq müntəzəm olaraq 135/85 mm c.s.-dan yüksək olmağa başlayıbsa, baş ağrısı, təngnəfəslik, döş qəfəsində ağrı və ya ödem yaranıbsa, həkimə yazılın. Təzyiq 180/120 mm c.s.-dan yüksək olduqda və güclü baş ağrısı, nitq və ya görmə pozğunluğu, döş qəfəsində ağrı müşahidə edildikdə təcili tibbi yardım (103) çağırın.