Ürəyin sol mədəciyinin divarlarının qalınlaşması; ən çox hipertoniya və ya aorta stenozu kimi uzunmüddətli təzyiq yükünə cavab olaraq yaranır.
Sinonimlər: SMH
Sol mədəciyin hipertrofiyası (SMH) — sol mədəcik divarının qalınlığının və kütləsinin artmasıdır. Çox vaxt bu, uyğunlaşma reaksiyasıdır: illərlə yüksək təzyiqə qarşı işləyən ürək əzələsini artırır. Zamanla qalınlaşmış miokard sərtləşir, pis boşalır və qanla daha zəif təchiz olunur. SMH hipertoniyada hədəf orqanın zədələnməsi əlaməti sayılır və ürək çatışmazlığı, aritmiya, infarkt və insult riskini artırır.
Səbəblər və risk amilləri
- Uzunmüddətli nəzarətsiz arterial hipertenziya — ən çox rast gəlinən səbəb.
- Aorta stenozu, aortanın koarktasiyası.
- Hipertrofik kardiomiopatiya və toplanma xəstəlikləri (amiloidoz, Fabri xəstəliyi).
- Piylənmə, şəkərli diabet, xroniki böyrək xəstəliyi, yuxu apnoesi.
- İntensiv çoxillik məşqlər (“idmançı ürəyi”) — adətən mülayim və geri dönən hipertrofiya.
Simptomlar
Hipertrofiyanın özü çox vaxt heç bir əlamət vermir. İrəlilədikcə yük zamanı təngnəfəslik və yorğunluq, döş qəfəsində ağrı, ürəkdöyünmə, fasilələr, başgicəllənmə, huşunu itirmə yaranır.
Diaqnostika
SMH-dən EKQ əsasında şübhələnmək olar, lakin əsas üsul exokardioqrafiyadır: divarların qalınlığını, miokardın kütləsini ölçür və boşalma funksiyasını qiymətləndirir. Ürəyin MRT-si səbəbi dəqiqləşdirməyə kömək edir. Əlavə olaraq arterial təzyiqin sutkalıq monitorinqi, böyrək funksiyası, lipidlər və qlükoza analizləri aparılır.
Müalicə
Əsas məqsəd səbəbi aradan qaldırmaqdır. Hipertoniyada təzyiqə davamlı nəzarət hipertrofiyanı azalda bilər; bəzi dərman qrupları (AÇF inhibitorları, angiotenzin II reseptor blokatorları) miokarda xüsusilə əlverişli təsir göstərir. Aorta stenozunda qapağın protezləşdirilməsi nəzərdən keçirilir. Dərmanları və onların birləşməsini həkim seçir. Duzun və çəkinin azaldılması, müntəzəm mülayim fəallıq vacibdir. Müalicənin effekti bir neçə aydan və ya ildən sonra təkrar exokardioqrafiya ilə qiymətləndirilir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Bir neçə dəqiqədən uzun sürən sıxıcı döş ağrısı, qəfil güclü təngnəfəslik, huşunu itirmə, tez və qeyri-ritmik ürəkdöyünmə olduqda təcili tibbi yardım (103) çağırın. Yük zamanı təngnəfəslik tədricən artırsa və ya ayaqlarda ödem yaranıbsa, planlı məsləhət lazımdır.
Üst termin: Hipertrofiya
Əlaqəli terminlər
- Arterial hipertenziya
- Hipertenziv ürək xəstəliyi
- Aorta stenozu
- Hipertrofik kardiomiopatiya
- Diastolik disfunksiya
- Exokardioqrafiya
- Elektrokardioqrafiya
- Atım fraksiyası qorunmuş ürək çatışmazlığı
