İnsulin pompası

Pompa insulinoterapiyası insulinin yeridilməsi üsuludur: şpris-qələmlə təkrar inyeksiyalar əvəzinə kiçik elektron cihazdan istifadə olunur. Pompa nazik kateter vasitəsilə (və ya birbaşa, əgər «yapışqan» modeldirsə) dərialtına daim qısa və ya ultraqısa təsirli insulinin kiçik porsiyalarını verir. Üsul əsasən 1-ci tip şəkərli diabetdə tətbiq olunur.

Göstərişlər

• 1-ci tip şəkərli diabet, xüsusən uşaqlarda və yeniyetmələrdə;
• tez-tez və ya ağır hipoqlikemiyalar, onların hiss edilməsinin zəifləməsi;
• təkrar inyeksiyalar zamanı qlükozanın ifadəli dəyişkənliyi və «səhər şəfəqi fenomeni»;
• diabet zamanı hamiləliyin planlaşdırılması və hamiləlik;
• şpris-qələmlərlə hədəf göstəricilərə nail olmağın mümkün olmaması;
• intensiv insulinoterapiya tələb edən 2-ci tip və digər diabet tiplərinin ayrı-ayrı halları.

Mühüm şərt insanın (və ya valideynlərin) qlükozanı müntəzəm yoxlamağa, karbohidratları hesablamağa və cihazla işləməyi öyrənməyə hazır olmasıdır.

Necə aparılır və növləri

Pompa iki rejimdə işləyir: bazal — gün ərzində saatlara görə dəyişə bilən proqram üzrə insulinin fasiləsiz verilməsi, və bolyus — yeməkdən əvvəl və ya yüksək şəkərin korreksiyası üçün əlavə doza; onu cihazın daxili köməkçisi hesablayır. İnfuziya sistemi (kateter) hər 2–3 gündən bir dəyişdirilir.

Müasir sistemlər pompanı qlükozanın fasiləsiz monitorinqi sensoru ilə birləşdirir. Hibrid «qapalı» sistemlər sensorun göstəricilərinə görə insulin verilməsini avtomatik dəyişir, lakin yemək üçün bolyusların daxil edilməsi hələ də tələb olunur.

Effektivlik və risklər

Düzgün istifadə edildikdə pompa qlikozilləşmiş hemoqlobini azaltmağa, hipoqlikemiyaların sayını azaltmağa və hədəf diapazonda vaxtı artırmağa kömək edir, qidalanma və fiziki fəallıq rejimini daha çevik edir.

Əsas risk insulin verilməsinin kəsilməsidir (kateterin bükülməsi və ya tıxanması, iynənin çıxması, batareyanın boşalması). Pompada uzun təsirli insulin olmadığı üçün bir neçə saat ərzində ketoasidoz inkişaf edə bilər. Həmçinin kateterin yerində iltihab və infeksiya, lipodistrofiyalar, tənzimləmə xətalarında hipoqlikemiya mümkündür.

Şəkər izah olunmadan artırsa, ketonları yoxlamaq və endokrinoloqla razılaşdırılmış plana əsasən şpris-qələmlə korreksiya etmək lazımdır. Qusma, qarın ağrısı, tezləşmiş tənəffüs və ya yuxululuq olduqda təcili tibbi yardım (103) çağırın.