Dərialtı sensor vasitəsilə qlükozanın daimi ölçülməsi üsulu; sensor bir neçə dəqiqədən bir məlumatı smartfona və ya oxuyucuya ötürür.
Sinonimlər: CGM, Qlükoza sensoru
Qlükozanın fasiləsiz monitorinqi (CGM) şəkər səviyyəsini yalnız barmağın deşildiyi anlarda deyil, gecə-gündüz görməyə imkan verir. Nazik elastik sensor bazu və ya qarın dərisinin altına yeridilir və hüceyrələrarası mayedə qlükozanı ölçür. Sistem cari göstəricidən əlavə dəyişikliyin istiqamətini və sürətini göstərir, həmçinin hesabatlar hazırlayır: hədəf diapazonda vaxt, hipoqlikemiyaların tezliyi, qlikemik variabellik.
Göstərişlər
- uşaqlarda və böyüklərdə 1-ci tip şəkərli diabet;
- insulinoterapiya alan, xüsusən gündə bir neçə inyeksiya vuran 2-ci tip diabetli pasiyentlər;
- tez-tez və ya gecə baş verən hipoqlikemiyalar, onların hiss olunmasının azalması;
- hamiləlik dövründə və hamiləlik planlaşdırılarkən diabet;
- insulin pompasından, o cümlədən avtomatik insulin verilməsi sistemindən istifadə.
Növləri
Məlumatları real vaxtda ötürən və aşağı və ya yüksək şəkər barədə səsli xəbərdarlıq edən sistemlər, həmçinin məlumatların smartfonu sensora yaxınlaşdırdıqda oxunduğu sistemlər mövcuddur. Bir sensorun işləmə müddəti modeldən asılı olaraq adətən bir-iki həftədir. Nəzarətin qiymətləndirilməsi üçün tez-tez beynəlxalq konsensusun hədəfləri istifadə olunur: vaxtın 70 %-dən çoxu 3,9–10,0 mmol/l diapazonunda, 4 %-dən azı isə 3,9 mmol/l-dən aşağı; fərdi hədəfləri həkim müəyyən edir.
Hazırlıq və necə aparılır
Sensoru təlimdən sonra aplikator vasitəsilə pasiyent özü quraşdırır; prosedur demək olar ki, ağrısızdır. Dəri spirtli salfetlə təmizlənir və qurumağa imkan verilir, çapıq və döymə olan yerlərdən qaçılır. Bəzi sistemlər qlükometrlə kalibrləmə tələb edir. MRT, KT və rentgendən əvvəl sensor adətən çıxarılır — istehsalçının təlimatına əməl edin.
Mümkün ağırlaşmalar
Qızartı, qaşınma və ya yapışqandan qıcıqlanma, quraşdırma zamanı az qanaxma, sensorun vaxtından əvvəl qopması mümkündür. Göstəricilər qandan təqribən 5–15 dəqiqə geri qalır, ona görə şəkər sürətlə dəyişdikdə və ya hisslər rəqəmlərə uyğun gəlmədikdə səviyyə qlükometrlə yoxlanılır.
Sensor aşağı şəkər göstərirsə və insan istiqamətini itirib, uda bilmirsə və ya huşunu itirirsə, təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Əlaqəli terminlər
- 1-ci tip şəkərli diabet
- Hipoqlikemiya
- Hədəf diapazonda vaxt
- Qlikemik variabellik
- İnsulin pompası
- İnsulinoterapiya
- Qlikozilləşmiş hemoqlobin
- Şəkərli diabet
