Koronar arteriyanın əzələ divarının yığılması nəticəsində qəfil və müvəqqəti daralması; miokard işemiyasına və çox vaxt sakitlikdə döş ağrısına səbəb olur.
Sinonimlər: Koronar arteriyaların spazmı
Koronar spazm koronar arteriyanın keçici güclü daralmasıdır; bu zaman ürək əzələsinin müəyyən sahəsinə qan axını kəskin azalır. Spazm həm dəyişilməmiş arteriyada, həm də aterosklerotik pilək olan yerdə yarana bilər. Onun klinik təzahürü vazospastik (variant) stenokardiya və ya Prinsmetal stenokardiyasıdır.
Səbəblər və risk amilləri
- Siqaret çəkmə — əsas risk amili.
- Endotel disfunksiyası və damarın saya əzələlərinin artmış reaktivliyi.
- Soyuq, emosional stress, hiperventilyasiya.
- Kokain, amfetamin və miqren müalicəsində istifadə olunan bəzi dərmanlar.
- Maqnezium çatışmazlığı, alkoqoldan sui-istifadə.
Simptomlar
Sakitlikdə, çox vaxt gecə və ya səhər tezdən yaranan, bir neçə dəqiqədən 15 dəqiqəyə qədər davam edən sıxıcı və ya yandırıcı döş sümüyü arxası ağrı tutmaları xarakterikdir. Ağrı adətən nitroqliserindən sonra tez keçir. Ürəkdöyünmə, ritm fasilələri, başgicəllənmə, huşunu itirmə ola bilər. Uzunsürən spazm miokard infarktına və təhlükəli aritmiyalara səbəb ola bilər.
Diaqnostika
- Tutma zamanı EKQ — ST seqmentinin keçici qalxması.
- Gecə epizodlarını qeydə almaq üçün Holter monitorinqi.
- Əhəmiyyətli aterosklerotik daralmaları istisna etmək üçün koronar angioqrafiya; lazım olduqda ixtisaslaşmış mərkəzdə provokasion sınaqlar.
- İnfarktı istisna etmək üçün troponin analizi.
Müalicə
Əsas müalicə arteriya divarını boşaldan kalsium antaqonistləri və nitratlardır; onları həkim seçir. Qeyri-selektiv beta-blokatorlar spazm zamanı vəziyyəti pisləşdirə bilər, ona görə də onları özbaşına qəbul etmək olmaz. Siqaretdən tam imtina və provokasiya edən maddələrin istisnası vacibdir. Müşayiətedici ateroskleroz olduqda statinlər və antiaqreqantlar təyin edilir.
Profilaktika
Siqaretdən imtina, soyuqlamadan qorunma, stressə nəzarət və təyin olunmuş müalicənin müntəzəm qəbulu.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Döş ağrısı 5 dəqiqədən uzun çəkirsə, nitroqliserindən sonra keçmirsə, təngnəfəslik, soyuq tər, zəiflik və ya huşunu itirmə ilə müşayiət olunursa, dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Üst termin: Vazospazm
Əlaqəli terminlər
- Vazospastik stenokardiya
- Vazospazm
- Stenokardiya
- Kəskin koronar sindrom
- Koronar angioqrafiya
- Elektrokardioqrafiya
- Holter monitorinqi
- Miokard infarktı
