Neutropenia MKB-10: D70

Neytropeniya qanda neytrofillərin mütləq sayının böyüklərdə 1,5 × 10⁹/l-dən aşağı düşməsidir; bakterial və göbələk infeksiyaları riskini artırır.

Neytropeniya leykopeniyanın klinik cəhətdən ən əhəmiyyətli növüdür. Neytrofillər bakteriya və göbələkləri birinci məhv edir, buna görə onların çatışmazlığında hətta adi infeksiya ağır keçə bilər. Dərəcəsi neytrofillərin mütləq sayına (NMS) görə qiymətləndirilir: yüngül — 1,0–1,5 × 10⁹/l, orta — 0,5–1,0 × 10⁹/l, ağır — 0,5 × 10⁹/l-dən az. Xüsusən dərman mənşəli ən ağır dərəcəsi aqranulositoz adlanır.

Səbəblər və risk amilləri

Kimyaterapiya — ağır neytropeniyanın ən çox rast gəlinən səbəbi.
Digər dərmanlar: metamizol, tiamazol və propiltiourasil, klozapin, bəzi antibiotiklər və qıcolmaəleyhinə vasitələr.
İnfeksiyalar: virus infeksiyaları (müvəqqəti), ağır sepsis, vərəm.
Autoimmun proseslər, o cümlədən sistem qırmızı qurdeşənəyində.
Sümük iliyi xəstəlikləri: aplastik anemiya, leykoz, mielodisplastik sindrom; B12 və folat çatışmazlığı.
Anadangəlmə formalar (tsiklik, ağır anadangəlmə neytropeniya) və xoşxassəli etnik neytropeniya — infeksiya riskini artırmayan norma variantı.

Simptomlar

Neytropeniyanın özü ağrı vermir. Təzahürləri infeksiyalardır: ağızda yaralar, diş ətinin iltihabı, angina, dəri absesləri, pnevmoniya. İltihab əlamətləri (irin, qızartı) zəif ifadə oluna bilər, qızdırma isə yeganə simptom kimi qala bilər.

Diaqnostika

Leykositar formula və NMS hesablanması ilə ümumi qan analizi, təkrar nəzarət, digər qan cərgələrinin və yaxmanın qiymətləndirilməsi lazımdır. Qəbul edilən dərmanlar təhlil olunur, infeksiyalar, vitamin çatışmazlığı, autoimmun səbəblər istisna edilir. Tsiklik formadan şübhələndikdə analiz bir neçə həftə ərzində həftədə 2–3 dəfə verilir. İzahsız davamlı və ya ağır neytropeniyada sümük iliyi müayinə olunur.

Müalicə

Səbəb olan preparat dayandırılır, əsas xəstəlik müalicə edilir. Neytrofillərin bərpasını sürətləndirmək üçün, o cümlədən kimyaterapiya zamanı, qranulositar koloniyastimullaşdırıcı faktorlar (Q-KSF) tətbiq olunur. Ağır neytropeniyası olan pasiyentlərə əllərin diqqətli gigiyenası, təhlükəsiz qidalanma, xəstələrlə təmasdan qaçmaq tövsiyə edilir.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Febril neytropeniya təxirəsalınmaz vəziyyətdir. Neytropeniyası olan və ya yaxında kimyaterapiya almış insanda 38 °C və daha yüksək hərarət, üşütmə, zəiflik olduqda dərhal xəstəxanaya getmək və ya təcili tibbi yardım (103) çağırmaq lazımdır: antibiotiklərə ilk bir saat ərzində başlanmalıdır. «Gözləmək» üçün qızdırmasalıcı qəbul etməyin.

Üst termin: Leykopeniya

Əlaqəli terminlər

Hansı həkim məşğul olur

Hematoloq

Bu mövzuda məqalələr

Kimyaterapiyadan sonrakı yan təsirlər və onlarla mübarizə üsulları

Kimyaterapiya onkoloji xəstəliklərlə mübarizənin əsas üsullarından biridir. Onun əsasında sürətlə bölünən hüceyrələrin, o cümlədən xərçəng toxumalarının məhv edilməsinə…

İstiqamət: Kimyaterapiya