Nekrektomiya — yaradan, yanıqdan, yataq yarasından və ya infeksiya ocağından ölmüş (nekrozlaşmış) toxumaların cərrahi yolla çıxarılmasıdır.
Nekrektomiya yaranın cərrahi işlənməsinin əsas mərhələlərindən biridir. Ölü toxumalar bərpa oluna bilmir, sağalmaya mane olur və bakteriyalar üçün qida mühiti rolunu oynayır, buna görə onlar sağlam, yaxşı qanla təchiz olunan qatlara qədər çıxarılır. Müdaxilə birdəfəlik ola bilər və ya nekrozun sərhədi tədricən müəyyənləşdikdə bir neçə mərhələdə aparılır.
Göstərişlər
- qartmaq əmələ gəlmiş dərin yanıq və donvurmalar;
- nekrotik kütlələrlə örtülmüş yataq yaraları və trofik xoralar;
- diabetik ayaq sindromu, barmaqların qanqrenası;
- irinli yaralar, fleqmonalar, yumşaq toxumaların nekrozlaşdırıcı infeksiyaları;
- infeksiyalaşmış pankreonekroz (bu halda müdaxilə nekrsekvestrektomiya adlanır).
Əks-göstərişlər
Xəstənin vəziyyəti qeyri-stabil olduqda, təzyiq və tənəffüs bərpa olunana qədər, həmçinin qan axınını bərpa etmək cəhdi olmadan ətrafın kritik işemiyasında nekrektomiya təxirə salınır: zəif qan təchizatı zonasında toxumaların çıxarılması nekrozu genişləndirə bilər. Məhdud quru qanqrenada bəzən aydın sərhədin formalaşması gözlənilir.
Hazırlıq
Zədənin sahəsi və dərinliyi, qan təchizatı (doppleroqrafiya, angioqrafiya), ümumi vəziyyət, qan analizləri və koaquloqramma qiymətləndirilir. Ehtiyac olduqda qlükoza səviyyəsi, anemiya korreksiya edilir, antibiotiklər təyin olunur. Ağrısızlaşdırma həcmə görə seçilir: yerli anesteziyadan ümumi narkoza qədər.
Necə aparılır
Cərrah ölmüş toxumaları skalpel və ya qayçı ilə qanayan, canlı toxuma görünənə qədər kəsib çıxarır, qanaxmanı dayandırır, yaranı yuyur. Yanıqlarda tangensial (qat-qat) və ya fassial nekrektomiya, ardınca dəri köçürülməsi aparılır. Cərrahi üsuldan başqa yaranın təmizlənməsinin digər yolları da var: ferment preparatları, hidrocərrahiyyə, vakuum terapiyası; həkim onları əməliyyatla birləşdirə bilər.
Mümkün ağırlaşmalar
Müdaxilədən sonra yara ağrıya və qanaya bilər, müntəzəm sarğı tələb olunur. Qanaxma, infeksiyanın yayılması, təkrar mərhələlərə ehtiyac mümkündür. Sağalma sürəti qan təchizatından, qidalanmadan, diabetə nəzarətdən və siqaretdən imtinadan asılıdır. Artan ağrı, qızdırma, pis iyli ifrazat və ya yaranın kənarlarının qaralması barədə həkimə məlumat verin.
Üst termin: Yaranın cərrahi işlənməsi
Əlaqəli terminlər
- Yaranın cərrahi işlənməsi
- Nekroz
- Qanqrena
- Yataq yarası
- Yanıq
- Yaranın vakuum terapiyası
- Yara infeksiyası
- Diabetik ayaq sindromu
