Paresthesia MKB-10: R20.2

Paresteziya — xarici qıcıqlandırıcı olmadan dəridə qarışqalanma, iynə batması, çimdiklənmə və ya göynəmə kimi xoşagəlməz spontan hisslər.

Sinonimlər: Qarışqalanma

Hər kəs “keyimiş” ayaq hissini tanıyır: sinir sıxıldıqdan sonra qarışqalanma yaranır və bir neçə dəqiqəyə keçir. Bu, keçici paresteziyadır və təhlükəsizdir. Belə hisslər görünən səbəb olmadan yaranırsa, təkrarlanırsa və ya davam edirsə, bu, hissi sinir liflərinin hər hansı səviyyədə — periferik sinirdən baş beyinə qədər — işinin pozulmasının əlamətidir.

Mümkün səbəblər

Sinirlərin sıxılması: karpal tunel sindromu (əl barmaqları, xüsusilə gecə), dirsək sinirinin neyropatiyası, disk yırtığında köklərin sıxılması.
Polineyropatiyalar: şəkərli diabet, vitamin B12 çatışmazlığı, alkoqoldan sui-istifadə, bəzi dərmanlar və kimyaterapiya.
Mərkəzi sinir sisteminin zədələnməsi: dağınıq skleroz, insult və tranzitor işemik ataka, mielit.
Keçici vəziyyətlər: miqren aurası, həyəcan və panik atak zamanı hiperventilyasiya (ağız ətrafında və hər iki əlin barmaqlarında qarışqalanma).
Mübadilə pozuntuları: kalsium, maqneziumun azalması, kalium səviyyəsinin dəyişməsi, hipotireoz.
Qurşaqvari herpes — qarışqalanma və göynəmə səpgidən bir neçə gün əvvəl yarana bilər.

Hansı əlamətlərlə müşayiət olunur

Paresteziyalar çox vaxt keyimə, neyropatik ağrı, əzələ zəifliyi, sabitsizlik, əzələ qıcolmaları ilə birləşir. Yayılma xarakteri vacibdir: ayaq və əl pəncələrində simmetrik — daha çox polineyropatiya; bir sinirin zonasında — kompressiya; bədənin və ya üzün yarısında — beynin mümkün zədələnməsi.

Diaqnostika

Nevroloq hisslərin nə vaxt və harada yarandığını, bədən vəziyyəti, günün vaxtı, dərman qəbulu ilə əlaqəsini aydınlaşdırır və müayinə aparır. Qan analizləri (qlükoza, qlikozilləşmiş hemoqlobin, vitamin B12, elektrolitlər, kalsium, qalxanabənzər vəz hormonları), elektroneyromioqrafiya, mərkəzi səbəbdən şübhələndikdə baş və ya onurğa beyninin maqnit-rezonans tomoqrafiyası təyin edilir. Müalicə səbəbə yönəlir; nəzərəçarpan davamlı paresteziyaları yüngülləşdirmək üçün həkim neyropatik ağrıya qarşı vasitələr seçə bilər.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Qarışqalanma və ya keyimə qəfildən üzün və ya bədənin yarısında zəiflik, üz asimmetriyası, nitq və ya görmə pozğunluğu ilə birlikdə yaranıbsa, təcili tibbi yardım (103) çağırın. Paresteziyalar ayaqlarda zəifliklə aşağıdan yuxarıya sürətlə yayılırsa, sidik ifrazı pozulursa, boyun və ya bel travmasından sonra yaranıbsa, təcili həkimə müraciət edin.

Əlaqəli terminlər

Hansı həkim məşğul olur

Nevroloq

Paresteziya