Tor qişanın cırılması

Tor qişanın cırılması özlüyündə görməyə demək olar ki, təsir etməyə bilər, lakin əsas ağırlaşması — reqmatogen tor qişa qopması ilə təhlükəlidir. Vaxtında aşkarlanan cırıq ambulator şəraitdə lazerlə «qaynaqlana» bilər və görmə itkisinin qarşısı alınır.

Səbəblər və risk amilləri

Cırıq ən çox şüşəvari cismin arxa qopması zamanı yaranır: gel tor qişadan ayrılır və sıx birləşmə yerlərində onu özü ilə dartaraq klapanlı (nalşəkilli) cırıq əmələ gətirir. Bundan başqa, cırıqlar və atrofik dəliklər nazilmə zonalarında — qəfəsvari distrofiyada formalaşır. Risk amilləri:

• miopiya, xüsusilə yüksək dərəcəli;
• 50 yaşdan yuxarı olmaq;
• gözün küt travması;
• keçirilmiş katarakta əməliyyatı;
• digər gözdə tor qişanın cırılması və ya qopması.

Simptomlar

• görmənin periferiyasında qəfil işıq çaxmaları, «şimşəklər»;
• çoxlu yeni üzən nöqtələrin və ya «his» buludunun yaranması — cırılmış damardan qansızma əlaməti;
• bəzən cırıq simptomsuz keçir və planlı müayinədə aşkarlanır.

Diaqnostika

Ən kənar periferiyanı görmək üçün maksimum genişləndirilmiş bəbəklə, çox vaxt kontakt linza və ya sklerokompressiyadan istifadə etməklə göz dibinin müayinəsi lazımdır. Görünüşü örtən qansızma olduqda gözün USM-i aparılır. İlkin müayinədə cırıq tapılmayıbsa, lakin simptomlar davam edirsə, müayinə təkrarlanır.

Müalicə

Simptomlu klapanlı cırıqlar adətən lazer koaqulyasiyası ilə hüdudlandırılır — cırığın ətrafına 1–2 həftəyə möhkəm çapıq əmələ gətirən koaqulyat cərgələri vurulur. Alternativ üsul kriopeksiyadır (soyuqla təsir). Prosedur ambulator olaraq keyləşdirici damcılarla aparılır. Bəzi simptomsuz atrofik dəlikləri yalnız müşahidə etmək olar. Maye artıq tor qişanın altına keçibsə, qopma kimi cərrahi müalicə olunur.

Profilaktika

Yüksək miopiyası və tor qişa distrofiyası olanlar üçün periferiyanın müntəzəm müayinəsi faydalıdır. Göz travmalarından qorunmaq, kontakt idman növlərində və istehsalatda qoruyucu eynəklərdən istifadə etmək lazımdır.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Qəfil işıq çaxmaları, «milçək yağışı» və ya görmə sahəsində kölgə elə həmin gün oftalmoloqa müraciət üçün səbəbdir. Lazer müalicəsindən sonra yeni simptomlar yaranarsa, planlı vizit gözləmədən dərhal müraciət edin.