Coronary artery stenosis MKB-10: I25.1

Ürəyi qanla təchiz edən arteriyanın mənfəzinin, çox vaxt aterosklerotik pilək tərəfindən daralması; miokarda qan axınını məhdudlaşdırır.

Koronar arteriya stenozu — ürək əzələsini qanla təchiz edən arteriyalardan birinin daralmasıdır. Onun səbəbi demək olar ki, həmişə aterosklerotik pilək olur. Daralma kiçik olduqca qan axını kifayət edir; əhəmiyyətli stenozda isə miokard yük zamanı kifayət qədər oksigen almır və bu, stenokardiya ilə özünü göstərir. Koronar arteriya stenozu ürəyin işemik xəstəliyinin əsasıdır, pilənin cırılması və tromb yaranması isə miokard infarktına səbəb ola bilər.

Səbəblər və risk amilləri

siqaret, arterial hipertenziya, ASLP xolesterininin yüksəlməsi;
şəkərli diabet, piylənmə, hərəkətsiz həyat tərzi;
kişi cinsi, yaş, qohumlarda erkən ürək-damar xəstəlikləri, ailəvi hiperxolesterinemiya;
xroniki böyrək xəstəliyi.

Daha nadir hallarda daralmaya spazm, damar iltihabı, anadangəlmə anomaliyalar və ya stentləmədən sonra təkrar daralma (restenoz) səbəb olur.

Simptomlar

Tipik əlamət yük zamanı döş sümüyü arxasında sol qola, boyuna, çənəyə yayılan, sakit vəziyyətdə keçən sıxıcı ağrıdır. Təngnəfəslik, tez yorulma mümkündür. Yaşlılarda, qadınlarda və diabetli insanlarda simptomlar zəif ifadə oluna bilər, stenoz isə bəzən təsadüfən aşkarlanır.

Diaqnostika

EKQ, exokardioqrafiya, lipid və qlükoza analizləri;
yüklənmə testləri: tredmil test, stress-exokardioqrafiya, miokardın perfuzion ssintiqrafiyası;
koronar KT-angioqrafiya — arteriyaların qeyri-invaziv görüntülənməsi;
invaziv koronar angioqrafiya; sərhəd daralmaların əhəmiyyəti fraksion axın ehtiyatının (FFR) ölçülməsi ilə dəqiqləşdirilir.

Adətən 70% və daha çox daralma, sol koronar arteriyanın gövdəsi üçün isə 50% və daha çox daralma hemodinamik əhəmiyyətli sayılır.

Müalicə

Bütün pasiyentlərə həyat tərzinin dəyişdirilməsi və həkimin təyin etdiyi dərman terapiyası göstərişdir: statinlər, antiaqreqantlar, stenokardiya əleyhinə dərmanlar (beta-blokatorlar, kalsium kanal blokatorları, nitratlar). Simptomlar davam edirsə və ya risk yüksəkdirsə, revaskulyarizasiya aparılır: koronar stentləmə və ya aortokoronar şuntlama.

Profilaktika

Siqaretdən imtina, təzyiqə, xolesterinə və şəkərə nəzarət, müntəzəm fiziki fəallıq, normal çəkinin saxlanması.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Döş ağrısı sakit vəziyyətdə başlayıbsa, 5 dəqiqədən çox davam edirsə, həkimin təyin etdiyi nitroqliserindən sonra keçmirsə və ya soyuq tər, təngnəfəslik, zəiflik, huşunu itirmə ilə müşayiət olunursa, təcili tibbi yardım (103) çağırın.

Üst termin: Stenoz

Əlaqəli terminlər

Hansı həkim məşğul olur

Kardioloq

Koronar arteriya stenozu