Beynin hörümçək toru və yumşaq qişaları arasındakı sahəyə, daha çox anevrizmanın partlaması nəticəsində qansızma; qəfil çox güclü baş ağrısı ilə özünü göstərir.
Subaraxnoidal qansızma hemorragik insultun bir növüdür: qan beyni əhatə edən və likvorla dolu olan subaraxnoidal sahəyə axır. Bu, həyat üçün təhlükəli vəziyyətdir və dərhal neyrocərrahi stasionara hospitalizasiya tələb edir.
Səbəblər və risk amilləri
- Baş beyin arteriyasının anevrizmasının partlaması — qeyri-travmatik subaraxnoidal qansızmanın əsas səbəbi.
- Kəllə-beyin travması — ümumilikdə ən çox rast gəlinən səbəb.
- Arteriovenoz malformasiyalar, digər damar anomaliyaları.
- Anevrizmanın partlaması üçün risk amilləri: arterial hipertenziya, siqaret çəkmə, alkoqoldan sui-istifadə, kokain və digər stimulyatorların istifadəsi, yaxın qohumlarda anevrizma və ya subaraxnoidal qansızma, böyrəklərin polikistozu.
Simptomlar
- Qəfil, «ildırımvari» baş ağrısı — çox vaxt həyatda ən güclü ağrı kimi təsvir edilir, saniyələr və ya dəqiqələr ərzində maksimuma çatır.
- Ürəkbulanma, qusma.
- Ənsə əzələlərinin gərginliyi (rigidliyi), fotofobiya.
- Qısamüddətli və ya uzunmüddətli huşun itməsi, çaşqınlıq.
- Qıcolmalar, gözlərdə ikiləşmə, ətraflarda zəiflik.
Partlamadan bir neçə gün və ya həftə əvvəl bəzən «xəbərdaredici» qəfil baş ağrısı olur — ona laqeyd yanaşmaq olmaz.
Diaqnostika
İlk üsul baş beynin kontrastsız KT müayinəsidir; ilk saatlarda o, əksər hallarda qanı aşkar edir. KT normal olduqda, lakin şübhə qaldıqda lümbal punksiya aparılır. Anevrizmanı tapmaq üçün KT- və ya MR-angioqrafiya icra edilir, serebral angioqrafiya isə «qızıl standart» olaraq qalır.
Müalicə
Müalicə neyrocərrahiyyə mərkəzinin reanimasiya şöbəsində aparılır. Anevrizma mümkün qədər tez qan dövranından çıxarılır — endovaskulyar embolizasiya (spirallarla) və ya mikrocərrahi klipləmə ilə. Damar spazmının (vazospazmın) və beyin işemiyasının profilaktikası üçün nimodipin tətbiq edilir, normal qan həcmi və təzyiq saxlanılır. Hidrosefaliya, qıcolmalar və natrium pozuntularının inkişafına nəzarət olunur. Evə yazıldıqdan sonra reabilitasiya və müşahidə lazımdır.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Ağrıkəsiciləri «sınaq üçün» qəbul etmədən dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın, əgər:
- qəfil adi ağrıya bənzəməyən çox güclü baş ağrısı yaranıbsa;
- baş ağrısı qusma, boyun əzələlərinin gərginliyi, huşun itməsi, qıcolmalarla müşayiət olunursa;
- gözlərdə ikiləşmə, göz qapağının düşməsi, qol və ya ayaqda zəiflik, nitq pozuntusu yaranıbsa.
Üst termin: Hemorragik insult
Əlaqəli terminlər
- Hemorragik insult
- Anevrizma
- Baş ağrısı
- Kompüter tomoqrafiya
- Lümbal punksiya
- Vazospazm
- İnsult
- Huşun itirilməsi
