Troponin

Miokard hüceyrələri zədələndikdə qana keçən ürək əzələsi zülalı; miokard infarktının əsas laborator göstəricisi.

Sinonimlər: Yüksəkhəssas troponin

Troponinlər əzələ liflərinin yığılmasını idarə edən zülallardır. Onların ürəyə məxsus formaları — troponin I və troponin T — skelet əzələlərinin troponinlərindən fərqlənir, buna görə qanda görünmələri məhz miokardın zədələndiyini göstərir. Müasir yüksəkhəssas testlər çox aşağı qatılıqları da təyin edir və bu, xəstəxanaya daxil olandan 1–3 saat ərzində miokard infarktını təsdiqləməyə və ya istisna etməyə imkan verir. Troponin bir neçə gündən iki həftəyə qədər yüksək qalır.

Nə üçün təyin edilir

Döş qəfəsində ağrı və ya narahatlıq, təngnəfəslik, qəfil zəiflik olan insanda kəskin koronar sindromun və miokard infarktının diaqnostikası.
Miokardit, ağciyər arteriyasının tromboemboliyası, sepsis zamanı və ürək əməliyyatlarından sonra ürək zədələnməsinin qiymətləndirilməsi.
Ürək çatışmazlığında və bəzi kimyaterapiya növlərində proqnozun qiymətləndirilməsi.

Hazırlıq

Hazırlıq lazım deyil: analiz təcili, yeməkdən asılı olmayaraq aparılır. Avropa Kardiologiya Cəmiyyətinin tövsiyələrinə görə troponin daxilolma zamanı və 1 və ya 2 saatdan sonra təkrar ölçülür (0/1 saat və 0/2 saat alqoritmləri), şübhəli hallarda daha 3–6 saatdan sonra. Yalnız səviyyə deyil, nümunələr arasındakı dəyişiklik də önəmlidir.

Normalar

Normanın yuxarı həddi sağlam insanlarda dəyərlərin 99-cu persentili sayılır. Hər test və istehsalçı üçün bu hədd fərqlidir, troponin I və T nəticələri bir-biri ilə müqayisə olunmur, ona görə konkret laboratoriyanın istinad dəyərlərinə baxmaq lazımdır. Kişilərdə və yaşlılarda hədd bir qədər yüksək ola bilər.

Kənarlaşmaların səbəbləri

Sürətlə artan və ya azalan yüksək troponin miokard infarktı üçün xarakterikdir. Bundan başqa, troponin miokardit, perikardit, ağciyər arteriyasının tromboemboliyası, taxiaritmiyalar, hipertonik kriz, ürək çatışmazlığı, aorta disseksiyası, sepsis, insult, döş qəfəsi travması, kardioversiya və ağır fiziki yükdən sonra artır. Xroniki böyrək xəstəliyində sabit, az yüksək dəyərlər tez-tez rast gəlinir. Yozumu həkim EKQ və klinik mənzərə ilə birlikdə aparır.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Döş qəfəsində ağrı, sıxılma və ya yanma 5 dəqiqədən çox davam edirsə, sakitlikdə və nitroqliserindən sonra keçmirsə, qola, boyuna, çənəyə yayılırsa, təngnəfəslik, soyuq tər, ürəkbulanma, huşunu itirmə ilə müşayiət olunursa, analizi gözləməyin — dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın.

Əlaqəli terminlər

Hansı həkim məşğul olur

Kardioloq